ਜਦੋਂ ਉਸ ਮਹਾਨ ਔਰਤ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਨੀਂਦ ਤੇ ਬੁਢਾਪਾ ਹਟਾ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਉਹ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ਼ ਕਰ ਦੇਵੇਗੀ, ਤਾਂ ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਜਿਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਤੱਕ ਹਰਾਇਆ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਵਲੋਂ ਕਿਵੇਂ ਜਿੱਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?” ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਨੇ ਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਉਸ ਮਹਾਂ ਦੈਤ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।” ਇਸ ਉੱਤਰ ਤੇ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਖਿਆ, “ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਦੱਸੋ, ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੈ? ਮੈਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਵਰ ਦਿਆਂਗਾ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਮਿਲਣਾ ਔਖਾ ਹੋਵੇ।” ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੇ ਜੇ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੱਚੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ। ਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਅੱਗੇ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਤਿੰਨ ਵਰ ਦਿਓ।” ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਸੱਚਮੁੱਚ, ਹੇ ਧਰਮਵਾਨ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਤਿੰਨ ਵਰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਦਿਆਂਗਾ। ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।” ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ ਆਖਿਆ, “ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇ ਚਾਰ ਯੁੱਗਾਂ ਵਿੱਚ, ਹਰ ਥਾਂ, ਇਹੀ ਹੋਵੇ। ਤੁਸੀਂ ਮਿਹਰ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਤੀਰਥ ਦਾ ਦਰਜਾ ਦਿਓ, ਮੈਂ ਸਭ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਤੇ ਸਭ ਸਿੱਧੀਆਂ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਬਣ ਜਾਵਾਂ।” ਉਸ ਨੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ, “ਜੋ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਉਪਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਪ੍ਰਤੀ ਭਗਤ ਹਨ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਸਭ ਸਿੱਧੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ। ਜੋ ਕੋਈ ਉਪਵਾਸ, ਜਾਗਰਣ ਜਾਂ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਭੋਜਨ ਕਰੇ, ਹੇ ਮਾਧਵ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧਨ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲੇ।” ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ, “ਹੇ ਮੰਗਲਮਈ, ਜੋ ਕੁਝ ਤੂੰ ਮੰਗਿਆ, ਉਹ ਸਭ ਪੂਰਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਤੂੰ ਸਭ ਦੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰੇਗੀ, ਇਹ ਹੋਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਜੋ ਮੇਰੇ ਭਗਤ ਹਨ, ਜਾਂ ਜੋ ਕਾਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਭਗਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਚਾਰ ਯੁੱਗਾਂ ਤੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਣਗੇ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਮੰਨਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਵਰਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਪੂਜਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਮੁਕਤੀ ਪਾਉਣਗੇ।” ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਅੱਗੇ ਆਖਿਆ, “ਤੀਜੀ, ਅਠਵੀਂ, ਨੌਵੀਂ, ਚੌਦਵੀਂ ਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਏਕਾਦਸ਼ੀ—ਇਹ ਤਿਥੀ ਹਰਿ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰੀਤਮ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਤੀਰਥਾਂ ਤੋਂ ਵੱਧ ਫਲਦਾਇਕ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਤਿੰਨ ਵਰ ਦੇ ਕੇ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਆਨੰਦਤ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਕਰ ਦਿਤਾ। “ਤੂੰ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਰਮ ਲਾਭ ਦਿੰਦੀ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਸਭ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈਂ ਤੇ ਸਭ ਇੱਛਤ ਫਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈਂ। ਹੇ ਪਾਰਥ, ਇਹ ਮੰਗਲਮਈ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਦੋਹਾਂ ਪੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਹੈ; ਨਾ ਉਹ ਸ਼ੁਕਲ ਹੈ ਨਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਤੇ ਕੋਈ ਭੇਦ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਜੋ ਸਭ ਵਰਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਕੋਈ ਭੇਦ ਨਾ ਕਰਨ। ਦਿਨ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਰਾਤ, ਜੋ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸੁਣਦੇ ਹਨ...” “ਇੱਕ ਤਿਥੀ ਦੋਹਾਂ ਪੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਗਿਆਰਵੀਂ ਘਟਦੀ ਹੈ ਤੇ ਤੇਰਵੀਂ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਵਿਚਕਾਰ, ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਪੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਤਿਥੀਆਂ ਨੂੰ ਛੁਹਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਦਿਨ, ਜੋ ਹਰਿ ਨੂੰ ਪ੍ਰੀਤਮ ਹੈ, ਉਸ ਦਿਨ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਹਜ਼ਾਰ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਉਪਵਾਸਾਂ ਵਰਗਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।” “ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਤੋੜ ਕੇ, ਫਲ ਹਜ਼ਾਰ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਅੱਠਵੀਂ, ਗਿਆਰਵੀਂ, ਛੇਵੀਂ, ਤੀਜੀ ਤੇ ਚੌਦਵੀਂ—ਜੇ ਉਹ ਪਿਛਲੀ ਤਿਥੀ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਪਵਾਸ ਨਾ ਕਰਨਾ; ਪਰ ਜੇ ਅੱਗੇ ਵਾਲੀ ਤਿਥੀ ਨਾਲ ਮਿਲਣ, ਤਾਂ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨਾ। ਗਿਆਰਵੀਂ ਪੂਰਾ ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤ, ਤੇ ਸਵੇਰੇ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਤਿਥੀ ਤਿਆਗਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਤੇ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਦੋਹਾਂ ਪੱਖਾਂ ਦੇ ਨਿਯਮ ਦੱਸ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਗਿਆਰਵੀਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਐਸਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੈਸ਼ਨਵ ਲੋਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਗਰੁੜ-ਧੁਜਾ ਵਿਸ਼ਨੂ ਵਸਦੇ ਹਨ।” “ਧੰਨ ਹਨ ਉਹ ਲੋਕ ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਭਗਤ ਹਨ; ਅਤੇ ਜੋ ਗਿਆਰਵੀਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਹਰ ਸਮੇਂ ਉਚਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ... ਉਹ ਵੀ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਵਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਜਿਤਨਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਦਿਨ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਰਾਤ, ਜੋ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸੁਣਦੇ ਹਨ... ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਵਰਗੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਵਿਸ਼ਨੂ ਧਰਮ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਗੀਤਾ ਦੇ ਅਰਥ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਕੁਝ; ਪਾਪ ਨਾਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਗਿਆਰਵੀਂ ਵਰਤ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਵਰਤ ਨਹੀਂ।” ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਹੇ ਉੱਚ ਕੁਲ ਵਾਲੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਆਦਿ-ਦੇਵ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰੋ। ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੀ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਹੈ? ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਅਤੇ ਵਿਧੀ ਕੀ ਹੈ? ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸਮਝਾਓ।” ਦਲਭਯ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਜੋ ਜੀਵ ਮਰਤਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਨੇਕਾਂ ਪਾਪ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਵਰਗੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਹਨ। ਕੁਝ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਦੌਲਤ ਚੁਰਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਕੁਝ ਹੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਬੁਰਾਈਆਂ ਵਿਚ ਫਸ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ? ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇਹ ਸੱਚ ਦੱਸੋ।” “ਕਿਹੜੇ ਆਸਾਨ ਉਪਾਏ ਜਾਂ ਛੋਟੇ ਦਾਨ ਨਾਲ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ? ਇਹ ਵੀ ਦੱਸੋ।” ਫਿਰ ਪੁਲਸਤਿਆ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ, ਹੇ ਮਹਾਨ! ਇਹ ਗੁੱਝ ਰਾਜ਼ ਬਹੁਤ ਵਿਰਲਾ ਹੈ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਇੰਦਰ ਜਾਂ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ। ਪਰ ਜਦ ਤੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ, ਮੈਂ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਜਦ ਮਾਘ ਮਹੀਨਾ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪਵਿੱਤਰ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ...” “...ਜੋ ਇੱਛਾ, ਕ੍ਰੋਧ, ਅਹੰਕਾਰ, ਈਰਖਾ, ਲਾਲਚ ਤੇ ਨਿੰਦਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਧੋਵੇ...” “...ਉਹ ਜਮੀਨ ਤੇ ਪਿਆ ਗੋਬਰ ਲਏ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਤਿਲ ਤੇ ਕਪੜੇ ਦਾ ਟੁਕੜਾ ਮਿਲਾ ਕੇ ਛੋਟੀਆਂ ਗੋਲੀਆਂ ਬਣਾਵੇ। ੧੦੮ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ; ਜਦ ਮਾਘ ਮਹੀਨਾ ਆਵੇ, ਜੇ ਆਞਢਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਹੋਵੇ... ਜਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਪੱਖ ਦੀ ਜੜ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਗਿਆਰਵੀਂ ਦੀ ਤਿਥੀ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸ਼ੁਭ ਸਮੇਂ ਤੇ ਇਹ ਕਿਰਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਵਿਧੀ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।” “ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਸ਼ੁੱਧ ਤੇ ਏਕਾਗ੍ਰ ਮਨ ਨਾਲ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਭੁੱਲ ਜਾਂ ਕਮੀ ਹੋਣ ਤੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੇ ਨਾਮ ਜਪਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਰਾਤ ਭਰ ਜਾਗਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਪਹਿਲਾਂ ਹਵਨ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਦੂਜੇ ਦਿਨ ਫਿਰ ਹਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਉਸਦੇ ਵਰਤ, ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਵਿਧੀ ਸੰਸਾਰ ਲਈ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਭ ਲੋਕ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਪਰਮ ਲਾਭ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।