ਸੁਣੋ, ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਜੀ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਯਜਨ ਦੀ ਕਥਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂਗਾ। ਇੱਥੇ, ਇੱਕ ਮਹਿਲਾ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ਤਰੂਪਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਸਾਵਿਤਰੀ ਵੀ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਵਿਤਰੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਧੂਆਂ ਦੀ ਮਾਤਾ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਪੂਲਸਤਿਆ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਸੱਤ ਸਾਧੂਆਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਦਕ੍ਸ਼ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਸਾਵਿਤਰੀ ਨੇ ਮਨੂਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਸਵਯੰਭੂਵ ਮਨੂ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪਤਨੀ ਬਣਾਇਆ, ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮਾਤਾ ਵਜੋਂ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰੀ ਸੀ। ਪਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਇਸ ਗੁਣਵਾਨ, ਨਿਰਭਿਕ, ਸੁੰਦਰ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਦੂਜੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਖੋਜ ਕਿਉਂ ਕੀਤੀ? ਉਸ ਦੂਜੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਨਾਮ ਕੀ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਹੜੀ ਕੁਲ ਦੀ ਹੈ, ਕੀ ਗੁਣ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਕਿੱਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਮਿਲੀ? ਕੌਣ ਉਸਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਲਿਆਇਆ? ਉਸ ਦੇ ਰੂਪ ਦੀ ਵਰਣਨਾ ਕਰੋ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਮਨ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਜਿਸਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ, ਲਾਲਚ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਰੰਗਤ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਸਾਵਿਤਰੀ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਸਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਮੋਹ ਲਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਵਾਰਤਾਵਾਂ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਵਰਣਨਾ ਕਰੋ ਕਿ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਸ ਮਹਿਲਾ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸੋਭਾ ਸੀ, ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਯਜਨ ਕਿਵੇਂ ਆਰੰਭ ਹੋਇਆ। ਜਦੋਂ ਸਾਵਿਤਰੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਨਾਲ ਦੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਸਾਵਿਤਰੀ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ? ਉਸ ਸਮੇਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਸਾਵਿਤਰੀ ਨਾਲ ਕਿਹੜਾ ਵਿਵਹਾਰ ਕੀਤਾ? ਸਾਵਿਤਰੀ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕੀ ਬੋਲਿਆ? ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਉਥੇ ਹੋਇਆ, ਕਿਹਾ ਜਾਂ ਨਾ ਕਿਹਾ, ਤੁਸੀਂ ਪੂਰਾ ਵਰਣਨ ਕਰੋ। ਤੁਸੀਂ ਉਥੇ ਕੀ ਕੀਤਾ—ਕ੍ਰੋਧ ਕੀਤਾ ਜਾਂ ਮਾਫ਼ ਕੀਤਾ? ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਇਆ, ਦੇਖਿਆ, ਕਿਹਾ, ਸਭ ਇੱਥੇ ਦੱਸੋ। ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਅਤੇ ਯਜਨ ਦੇ ਉੱਚਤ ਆਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਯਜਨ ਦੀ ਰੀਤ, ਆਰੰਭ, ਹੋਤ੍ਰ ਪੁਜਾਰੀ, ਹੋਤ੍ਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਕਿਵੇਂ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਪਹਿਲਾ ਅਰਪਣ ਕਿਸ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ—ਇਹ ਸਭ ਦੱਸੋ। ਕਿਵੇਂ ਵਿਸ਼ਨੁ ਨੇ ਮਦਦ ਕੀਤੀ, ਕਿਸ ਨੇ ਕੀ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਅਮਰ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕੀ ਕਰਤਬ ਕੀਤੇ—ਇਹ ਵੀ ਵਰਣਨ ਕਰੋ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਦੇਵ ਲੋਕ ਛੱਡ ਕੇ ਮਰਤ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਆਏ? ਘਰ ਦੀ ਅੱਗ, ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਅਨਵਾਹਾਰਯ ਅਤੇ ਦਕਸ਼ਿਨਾ ਅੱਗਾਂ, ਆਹਵਨੀਅ ਅੱਗ, ਵੇਦੀ, ਚਮਚ, ਛਿੜਕਣ ਵਾਲਾ ਪਾਤਰ, ਯਜਨ ਚਮਚ, ਅਤੇ ਆਵਭ੍ਰਿਤ ਰੀਤ—ਇਹ ਸਭ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਈਆਂ? ਕਿਵੇਂ ਤਿੰਨ ਅੱਗਾਂ ਬਣਾਈਆਂ, ਜੋ ਅਰਪਣਾਂ ਨੂੰ ਲੈਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ; ਕਿਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਅਰਪਣਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਪਕ ਬਣਾਇਆ, ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪਿਤਰ ਤਰਪਣ ਦੇ ਪ੍ਰਾਪਕ ਬਣਾਇਆ। ਹਿੱਸਿਆਂ ਲਈ, ਯਜਨ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ, ਕਿਹੜੇ ਯਜਨ ਅਤੇ ਯਜਨ ਕਰਮ ਕੀਤੇ; ਯਜਨ ਥੰਮ, ਲੱਕੜ, ਕੁਸ਼ਾ, ਸੋਮਾ, ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ ਘੇਰਣ ਵਾਲੀਆਂ ਲੱਕੜੀਆਂ—ਇਹ ਸਭ ਕਿਵੇਂ ਬਣੀਆਂ? ਯਜਨ ਸਮੱਗਰੀਆਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਈਆਂ; ਅਤੇ ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਕੌਣ-ਕੌਣ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਏ? ਸਮੇਂ ਦੇ ਪਲ, ਟਿੱਕ, ਮਾਪ, ਇੱਕਕਾ, ਮੁਹੂਰਤ, ਤਿਥੀਆਂ, ਮਹੀਨੇ, ਦਿਨ, ਅਤੇ ਸਾਲ—ਇਹ ਸਭ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਏ? ਰੁੱਤਾਂ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਯੋਗ, ਪੁਰਾਤਨ ਤਿੰਨ ਮਾਪ; ਆਯੁ, ਖੇਤ, ਘਟਨਾ, ਨਿਸ਼ਾਨ, ਅਤੇ ਰੂਪ ਦੀ ਸੋਭਾ—ਇਹ ਸਭ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਈ? ਤਿੰਨ ਵਰਗ, ਤਿੰਨ ਲੋਕ, ਤਿੰਨfold ਗਿਆਨ, ਤਿੰਨ ਅੱਗਾਂ; ਤਿੰਨfold ਸਮਾਂ, ਤਿੰਨ ਕਰਮ, ਤਿੰਨ ਵਰਗ, ਤਿੰਨ ਗੁਣ—ਇਹ ਸਭ ਬਣਾਏ। ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ, ਉੱਚਤ ਰਚਨਾਕਾਰ, ਅਤੇ ਘੱਟ ਮੱਤ ਵਾਲੇ; ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹ ਅਤੇ ਅਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹ—ਇਹ ਵੀ ਬਣਾਏ। ਚੌਥੇ ਵਰਗ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ, ਚੌਥੇ ਵਰਗ ਦੀ ਰਖਿਆ; ਚੌਥੇ ਵਿਦਿਆ ਦੇ ਜਾਣਨਹਾਰ, ਚੌਥੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ—ਇਹ ਵੀ ਵਰਣਨ ਕਰੋ। ਜੋ ਸੁਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਉੱਚਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਹੈ, ਉੱਚਤ ਤਪ ਹੈ; ਜੋ ਉੱਚਤ ਤੋਂ ਉੱਚਤ ਘੋਸ਼ਿਤ ਹੈ, ਜੋ ਉੱਚਤ ਆਤਮਾ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਜੋ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪੁਲ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਮ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ; ਜੋ ਵੇਦ ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਯੋਗ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ ਹੈ; ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅਜੀਵ ਹੈ, ਅੱਗ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅੱਗ ਹੈ; ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨ, ਤਪਸਵੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤਪ; ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ, ਚਮਕਦਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਚਮਕ—ਇਹ ਸਭ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਪਿਤਾ, ਨੇ ਬਣਾਇਆ। ਉਸਨੇ ਯਜਨ ਦਾ ਫਲ ਕਿਵੇਂ ਲੱਭਿਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਯਜਨ ਉੱਤੇ ਕਿਵੇਂ ਲੱਗਾ? ਇਹ ਮੇਰਾ ਸੰਦੇਹ ਹੈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇਹ ਮੇਰੀ ਵੱਡੀ ਉਲਝਣ ਹੈ। ਉੱਚਤ ਬ੍ਰਹਮਨ ਅਸਾਧਾਰਣ ਹੈ, ਦੇਵ ਅਤੇ ਦਾਨਵ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਕਰਮਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਉਹ ਅਦਭੁਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਉਹ ਸੱਚਾਈ ਨਾਲ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪੁਲਸਤਿਆ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੁਸੀਂ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਨ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ; ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਸਮਝ ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਾਂਗਾ—ਇਹ ਮਹਾਨ ਕਥਾ ਸੁਣੋ। ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਤੁਸੀਂ ਪੁੱਛਦੇ ਹੋ, ਉਹ ਹਜ਼ਾਰ ਮੁੱਖ, ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖ, ਹਜ਼ਾਰ ਪੈਰ, ਹਜ਼ਾਰ ਕੰਨ, ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਹੱਥ ਵਾਲਾ ਹੈ—ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ। ਉਸਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਜੀਭਾਂ ਹਨ, ਹਜ਼ਾਰfold ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦਾ ਸੁਪਰੀਮ ਸਵਾਮੀ ਹੈ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨੂੰ ਦਾਤਾ ਹੈ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਹੱਥ ਵਾਲਾ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਹੈ। ਉਹ ਹੀ ਅਰਪਣ, ਆਹੁਤੀ, ਪੇਸ਼ਕਸ਼, ਘੀ ਪਾਉਣ ਵਾਲਾ ਪੁਜਾਰੀ, ਪਾਤਰ, ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਵੇਦੀ, ਸੰਸਕਾਰ, ਪਕਾਈ ਹੋਈ ਪੇਸ਼ਕਸ਼, ਅਤੇ ਯਜਨ ਚਮਚ ਹੈ। ਉਹ ਚਮਚ, ਸੋਮਾ, ਆਖਰੀ ਇਸ਼ਨਾਨ, ਛਿੜਕਣ ਵਾਲਾ ਪਾਤਰ, ਯਜਨ ਦੱਖਣਾ, ਧਨ, ਅਧਵਰਯੁ ਪੁਜਾਰੀ, ਸਾਮ ਗਾਉਣ ਵਾਲਾ, ਗਿਆਨੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸਹਾਇਕ, ਸਭਾ, ਅਤੇ ਯਜਨ ਹਾਲ ਹੈ। ਉਹ ਯਜਨ ਥੰਮ, ਲੱਕੜ, ਕੁਸ਼ਾ, ਚਮਚ, ਮੋਟੀ ਚਮਚ, ਘੁਟਣ ਵਾਲਾ, ਪੂਰਬ enclosure, ਯਜਨ ਭੂਮੀ, ਪੁਜਾਰੀ, ਅਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਬਾਂਧਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਸਭ ਹੈ। ਉਹ ਛੋਟੇ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਮਾਪ, ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਮਾਪ, ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ ਕਰਮ, ਘੋੜੇ, ਯਜਨ mound, ਅਤੇ ਕੁਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਪਤੀਆਂ ਵੀ ਹੈ। ਉਹ ਮੰਤਰ, ਯਜਨ, ਆਹੁਤੀ, ਅੱਗ ਦਾ ਹਿੱਸਾ, ਅਸਤਿਤਵ ਦਾ ਸਵਰੂਪ, ਪਹਿਲਾ ਪ੍ਰਾਪਕ, ਅਰਪਣਾਂ ਦਾ ਭੋਗੀ, ਸ਼ੁਭ ਅੱਗ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦਾ ਧਾਰਕ ਹੈ। ਵੇਦ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਗਿਆਨੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਸਦਾ-ਸਦਾ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਹੀ ਯਜਨ ਹੈ; ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਦਿਵਯ ਕਥਾ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਤੁਸੀਂ ਪੁੱਛਦੇ ਹੋ। ਇਸ ਲਈ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਯਜਨ ਕੀਤਾ—ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਮਰਤ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਅਤੇ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਲਈ।