ਇੱਕ ਸਮਾਂ ਸੀ, ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਪੁਰਸ਼, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸੁੰਦਰ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੇ ਮਨਮੁਤਾਬਕ ਚਮਕਦਾਰ ਦੇਵ ਚੜ੍ਹ੍ਹੀ ਵਿੱਚ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ, ਨਵੇਂ ਉਗੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਰੌਸ਼ਨ ਹੋ ਕੇ ਸਫਰ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਰੋਕ ਨਾ ਸਕਦਾ। ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਤੇ ਧਨ-ਸੰਪੰਨ ਸੀ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਡਿੱਗਦਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੱਡੇ ਕੁਟੰਬ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ। ਉਹ ਸੁੰਦਰ, ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਨਿਆਂ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਵਿਦਿਆ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੁੰਦਾ। ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ, ਗੁਰੂ ਦੀ ਸੇਵਾ, ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ, ਭਿਖਿਆ ਤੇ ਸਵੈ-ਨਿਯੰਤਰਣ ਰਾਹੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੰਵਾਰਦਾ। ਸਦਾ ਸੱਚ ਤੇ ਟਿਕਿਆ, ਆਪਣੇ ਕਰਤੱਵ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ, ਹਰ ਇੱਛਤ ਭੋਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਦੂਜੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਵ ਚੜ੍ਹ੍ਹੀ ‘ਚ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਾਲ ਘੁੰਮਦਾ। ਗੁਹ੍ਯਕ ਲੋਕ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਣ ਨਹੀਂ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਬਹੁਤ ਆਦਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਕੋਲ ਅਣਮਾਪ ਤਾਕਤ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਹੁੰਦੀ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦਾਨਵ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਰਗਾ ਹੀ ਰਾਜ ਭੋਗਦਾ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਨਾਲ। ਦੇਵਤੇ, ਦਾਨਵ ਤੇ ਮਾਨਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਲੱਖਾਂ-ਕਰੋੜਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਅਜੇਹਾ ਅਜੈਯ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਕੋਈ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹਰਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਜ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਤਿਕਾਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਵੱਸ ਕੇ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਉੱਥੋਂ ਵੀ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸਵਰਗ ਦੇ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਹ ਪੁਸ਼ਕਰ ਅਰਣਯ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਅਵਸਥਾ ਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਅਭਿਆਸ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦਾ ਜਾਂ ਉਥੇ ਹੀ ਦੇਹ ਤਿਆਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਉਥੇ ਮਰ ਜਾਂਦਾ, ਤਾਂ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਪੂਰਨ ਚੰਦ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ, ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਆਨੰਦਮਈ ਦੇਵੀ ਚੜ੍ਹ੍ਹੀ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਗੁਪਤ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਯੁਗਾਂ ਤੱਕ ਆਦਰ ਤੇ ਆਨੰਦ ਭੋਗ ਕੇ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਉੱਥੋਂ ਵੀ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ, ਤਾਂ ਅਗਲੇ ਪੜਾਅ ਵੱਲ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ, ਨਿਸ਼ਕਲੰਕ ਸੁਖ ਭੋਗਦਾ, ਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਵੱਡੇ ਤੇ ਦਿਵਯ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ। ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਧਰਮੀ, ਸੁੰਦਰ, ਵਾਕ-ਚਾਤੁਰ, ਔਰਤਾਂ ਲਈ ਆਕਰਸ਼ਕ, ਭੋਗਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਤੇ ਬਲਵਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਵਨਵਾਸੀ ਜੀਵਨ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਅਪਣਾਉਂਦਾ, ਪਿੰਡ ਦੀਆਂ ਦਵਾਈਆਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦਾ, ਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਉਸਦੀ ਤਰੱਕੀ ਰੁਕਦੀ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਸੁੱਕੇ ਪੱਤਿਆਂ, ਫਲਾਂ, ਫੁੱਲਾਂ, ਜੜ੍ਹਾਂ ਤੇ ਪਾਣੀ ‘ਤੇ ਜੀਵਨ ਨਿਭਾਉਂਦਾ; ਕਬੂਤਰ ਦੀ ਪਥਰ, ਪੀਸਣ ਵਾਲਾ ਪੱਥਰ, ਤੇ ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਚੱਕੀ ਵਰਤਦਾ। ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਮਿਲ ਜਾਵੇ, ਉਸ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰਦਾ, ਛਾਲ ਤੇ ਰੁੱਖ ਦੀਆਂ ਮੋਟੀਆਂ ਲਕੜੀਆਂ ਵਾਲੇ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨਦਾ, ਜਟਾਧਾਰੀ, ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਨ੍ਹਾਉਂਦਾ, ਨਿਰਦੋਸ਼, ਲਾਠੀ ਧਾਰੀ ਹੁੰਦਾ। ਜੋ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਔਖੇ ਵਰਤਾਂ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਂਦਾ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਚੰਡਾਲ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ, ਪਾਣੀ ਉੱਤੇ ਸੋਣਾ, ਪੰਜ ਅੱਗਾਂ ਦਾ ਤਪ ਕਰਨਾ, ਮੀਂਹ ਦੇ ਸਮੇਂ ਗੁਫ਼ਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣਾ—ਇਹ ਸਭ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਕੀੜਿਆਂ, ਕੰਡਿਆਂ, ਪੱਥਰਾਂ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ ‘ਤੇ ਲੇਟਦਾ, ਖੜ੍ਹਾ ਰਹਿਣਾ, ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਅਸਨ, ਦਾਨ ਕਰਨਾ, ਤੇ ਸਥਿਰ ਵਰਤਾਂ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਜੰਗਲ ਦੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ ਖਾਂਦਾ, ਸਾਰਿਆਂ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਭੈਤਾ ਦਿੰਦਾ, ਸਦਾ ਧਰਮ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ, ਕ੍ਰੋਧ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ। ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਣ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ, ਤੀਰਥ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ, ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ, ਸਾਰੇ ਆਸਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨ ਤੇ ਇੱਛਾ ਰਹਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਭੀਸ਼ਮ, ਜੋ ਇੱਥੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਸੁਣ: ਉਸ ਦੇ ਯਜਨ ਸਥਾਨ ਨਵੇਂ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ ਸਤੰਭਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਣ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾਰ ਚੰਦ ਵਾਂਗ, ਆਜ਼ਾਦੀ ਨਾਲ ਚਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ ਚੜ੍ਹ੍ਹੀ ਤੇ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ ਸਫਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਗਾਂਧਰਵ ਤੇ ਅਪਸਰਾ, ਜੋ ਗੀਤ, ਸੰਗੀਤ ਤੇ ਨਰਤਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ, ਮਿਲ ਕੇ ਲੱਖਾਂ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਦੇਵਤੇ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਬਿਨਾ ਰੁਕਾਵਟ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਬ੍ਰਹਮਣ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹਰ ਥਾਂ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਪਵੇ, ਤਾਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਲੋਕ ਜਾਂਦਾ; ਉੱਥੋਂ ਵੀ ਡਿੱਗੇ ਤਾਂ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਲੋਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਉੱਥੋਂ ਵੀ ਡਿੱਗ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਟਾਪੂਆਂ ਤੇ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਸਵਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਛਤ ਸੁਖ ਭੋਗਦਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰ ਕੇ, ਮੁੜ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ, ਜਾਂ ਤਾਂ ਰਾਜਾ ਜਾਂ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਧਨਵਾਨ ਤੇ ਸੁਖੀ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਸ਼ਤਰੀ, ਵੈਸ਼, ਸ਼ੂਦਰ ਜਾਂ ਖੇਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਹੋਣ, ਜੇ ਉਹ ਸੁੰਦਰ, ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਪ੍ਰਿਯ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ—ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਰਤੱਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਠਾਵਾਨ, ਚੰਗੇ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਵਾਲੇ, ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਵਾਲੇ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬ੍ਰਹਮਣ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆਵਾਨ ਹਨ—ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ ਜੋ ਪੁਸ਼ਕਰ ਦੇ ਮਹਾਤੀਰਥ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਸੁੰਦਰ ਵਿਹਾਇਕ ਚੜ੍ਹ੍ਹੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ, ਇੱਛਾ ਪੂਰਨ ਤੇ ਰੂਪ ਬਦਲਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵ ਜਾਂ, ਜੇ ਕੋਈ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਜਲਣ ਵਾਲੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਅਰਪਣ ਕਰ ਦੇਵੇ—ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਣ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਲਈ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਲੋਕ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਤੇ ਸਦਾ ਕਾਇਮ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਭੋਗਾਂ ਸਮੇਤ। ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤੇ ਸੁਖਦਾਈ ਲੋਕ, ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਜੇ ਕੋਈ ਪੁਸ਼ਕਰ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਤਿਆਗ ਦੇਵੇ—ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਵੀ, ਹੇ ਭੀਸ਼ਮ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਲੋਕ ਕਦੇ ਨਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ—ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਸਥਾਨ ਹੈ; ਉੱਥੇ ਉਹ ਸਿੱਧਾ ਉਸ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ ਜੋ ਸਾਰਾ ਦੁੱਖ ਨਾਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਨੂੰ ਅਨੇਕਾਂ ਅਮਰ ਜੀਵਾਂ, ਰੁਦ੍ਰ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਦੇ ਹਨ; ਤੇ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪੁਸ਼ਕਰ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਮਰਦੇ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਸ਼ੂਦਰ ਵੀ ਹੋਣ, ਉਹ ਵੀ ਨਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਫਿਰ ਉਹ ਹੰਸਾਂ ਨਾਲ ਜੋਤੀ ਹੋਈ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਤਨਾਂ ਤੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੀ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਤੇ ਸੁਗੰਧਿਤ ਵਿਹਾਇਕ ਚੜ੍ਹ੍ਹੀਆਂ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਉੱਪਰ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਕੋਲ ਅਦੁੱਤੀ ਗੁਣ ਤੇ ਹੋਰ ਸਰਵੋਤਮਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ, ਝੰਡਿਆਂ ਤੇ ਨਿਸ਼ਾਨਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਤੇ ਬੇਹਿਸਾਬ ਘੰਟੀਆਂ ਦੀ ਧੁਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।