ਵਾਯੂ ਨੇ ਦੱਖਣ, ਉੱਤਰ ਅਤੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਾਰ ਵਾਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਦੁਬਾਰਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ ਸਦਾ-ਸਮੇਂ ਵਿਰਿੰਚੀ, ਅਰਥਾਤ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨ ਦੇ ਤਿੰਨ ਤਰੀਕੇ ਹਨ—ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਗਿਆਨ, ਤਪ ਅਤੇ ਯੋਗ ਰਾਹੀਂ ਸੰਭਵ ਹੈ। ਯੋਗੀ ਦੈਵੀ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਤੇ ਅਪ੍ਰਗਟ ਦੋਵੇਂ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵੇਖਦੇ ਹਨ; ਤਪਸੀ ਸਿਰਫ਼ ਪ੍ਰਗਟ ਰੂਪ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਗਿਆਨਵਾਨ ਸਰਵੋਤਮ ਅਪ੍ਰਗਟ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਗਿਆਨ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਸਥਾ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦੇ; ਪਰ ਯੋਗੀ ਉੱਚੀ ਭਗਤੀ ਰਾਹੀਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਤੁਰੰਤ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਨੂੰ ਅਵਿਕਾਰੀ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਪੁਰੁਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਵਜੋਂ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਰਮ, ਮਨ ਅਤੇ ਬੋਲੀ ਰਾਹੀਂ ਭਗਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪਿਤਾਮਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਨੇੜੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਵਾਯੂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤੇ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਤਪ ਕਰੋਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਵਿੱਚ ਲਗੇ ਰਹੋ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਦীক্ষਾ ਲੈ ਚੁੱਕੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋ ਦੁਜਾ-ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦੇ ਹਨ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ। ਵਾਯੂ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲਾਭ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਭੂ ਵਾਕ ਦੇ ਕੋਲ ਆਏ ਤੇ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, "ਸਾਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਦীক্ষਾ ਦਿਓ, ਅਸੀਂ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹਾਂ, ਪੜ੍ਹੇ-ਲਿਖੇ ਹਾਂ।" ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦীক্ষਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਗੁਰੂ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਵੇਦਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਦिक्षਾ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਨਿਮਰ ਵਸਤ੍ਰ ਪਾ ਕੇ, ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ, ਉਹ ਚੇਲੇ ਬਣ ਗਏ; ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੌਸ਼ਕਰ ਨਾਮਕ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਧਿਸ਼ਣਾ ਨਾਮਕ ਉਤਮ ਪੁਰੋਹਿਤ ਨੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਯਜਨਾ ਕਰਵਾਈ; ਕਮਲ ਦੀ ਵੇਦੀ, ਕਮਲ ਦੇ ਡੰਡੀਆਂ ਨਾਲ, ਲੋਟਸ-ਦীক্ষਾ ਲਈ ਬਣਾਈ। ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਗਿਆਨ ਦਿੱਤਾ। ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੇ, ਜੋ ਉਤਮ ਚਿੱਤ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਆਸ਼ਚਰਜ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸਵਰਗ-ਵਾਸੀਆਂ ਲਈ ਇਕ ਅੱਗ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ। ਅੰਗੀਰਸ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਤਿੰਨ ਜਪ—ਤ੍ਰਿਸੁਪਰਣਾ, ਤ੍ਰਿਮਧੁ ਅਤੇ ਪਾਵਮਾਨੀ—ਉਚਾਰਣ ਲਈ ਦਿੱਤੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਜਪ ਅਤੇ ਸੰਬੰਧਤ ਕਰਮ ਸਿਖਾਏ; "ਆਪੋ ਹਿਸ਼ਠਾ" ਜਪ ਨਾਲ ਜੋ ਸਨਾਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ-ਸਨਾਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ਕ ਹੈ, ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪੋਸ਼ਣ, ਸਮਪੰਨਤਾ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਸਫਲਤਾ, ਯਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਲਿਯੁਗ ਦੀ ਮਲਿਨਤਾ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਹਰ ਕੋਈ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਬ੍ਰਹਮਾ-ਸਨਾਨ ਸਾਰੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਕਰੇ, ਜਿਵੇਂ ਮੌਨ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਦীক্ষਿਤ ਅਤੇ ਸੰਯਮੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਜਲ-ਕੰਬਲ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਢਿੱਲੇ ਕੱਪੜੇ, ਮਾਲਾ, ਦੰਡ, ਛਾਲ ਦੇ ਵਸਤ੍ਰ ਅਤੇ ਜਟਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜਦੇ ਹਨ। ਸਨਾਨ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ, ਠੀਕ ਆਸਨ 'ਤੇ ਬੈਠੇ, ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਯਤਨਸ਼ੀਲ, ਮਨ ਨੂੰ ਬ੍ਰਹਮਣ ਵਿੱਚ ਲਗਾ ਕੇ, ਨਿਯਮਿਤ ਭੋਜਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਉਹ ਮੌਨ ਵਰਤਦੇ, ਵਿਅਰਥ ਦੇਖਣ, ਬੋਲਣ, ਛੂਹਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਧਿਆਨ ਤੋਂ ਬਚਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਵਰਤੀ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਸਨਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉੱਚਤਮ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਉੱਚੀ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਮੇਂ ਆਉਣ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਦੈਵੀ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਇੱਕਾਗ੍ਰ ਹੋ ਗਏ, ਬ੍ਰਹਮਣ ਦੇ ਧਿਆਨ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੜ ਗਏ, ਤਾਂ ਭਗਵਾਨ ਸਾਫ਼-ਸਾਫ਼ ਸਭ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੱਖ ਹੋ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜੋਤਿ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਮਨ ਅਚੰਭਤ ਹੋ ਗਏ; ਪਰ ਉਸ ਜੋਤ 'ਤੇ ਆਸਰਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸਥਿਰ ਹੋਏ ਅਤੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪਣੇ ਚਾਹੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਛੇ-ਅੰਗੀ ਵੇਦ ਨੂੰ ਸਾਧਨ ਬਣਾਕੇ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਅਤੇ ਲਗਨ ਨਾਲ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸਿਰ ਲਾ ਕੇ, ਉਹ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਅਤੇ ਪਾਲਕ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਉਸ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਬ੍ਰਹਮਣ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਅਤੇ ਅਜੈ ਹਨ। ਪੂਰਨ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਨਾਲ, ਯਜਨਾ-ਗਿਆਨ ਦੇ ਦਾਤਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਜਗਤ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਰਚਨਾ ਦੇ ਰੂਪ ਹੋ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ ਨਮਸਕਾਰ। "ਭਗਤ-ਵਤਸਲ, ਵੇਦ-ਪਾਠ ਅਤੇ ਸਤੁਤੀਆਂ ਨਾਲ ਪੂਜਿਤ, ਅਨੇਕ ਰੂਪ ਅਤੇ ਅਸਲ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਸੌ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਾਲੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਕਮਲ 'ਤੇ ਬੈਠੇ, ਪਦਮਾ, ਕਮਲ-ਮੁਖ ਵਾਲੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਵਰਦਾਤਾ, ਵਰ-ਪਾਤਰ, ਕੁਛ-ਅਵਤਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੱਛੂਆ ਅਤੇ ਹਿਰਣ, ਜਟਾਵਾਂ ਅਤੇ ਮੁਕੁਟ ਨਾਲ ਸਜੇ, ਕਰਛੀ ਅਤੇ ਯਜਨਾ-ਚਮਚ ਵਾਲੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। "ਹਿਰਣ-ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲੇ, ਹਿਰਣ-ਸਭਾਵ ਵਾਲੇ, ਧਰਮ-ਨੇਤਰ ਵਾਲੇ, ਵਿਸ਼ਵ ਨਾਮ ਵਾਲੇ, ਜਗਤ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਾਰੀ ਵਾਰੀ ਨਮਸਕਾਰ। ਸਾਨੂੰ ਅਤੁਲ ਧਰਮ-ਰੱਖਿਆ ਦਿਓ; ਅਸੀਂ ਬਚਨ, ਮਨ, ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਰਨ ਆਏ ਹਾਂ, ਹੇ ਪਿਤਾਮਹ।" ਉਸ ਸਮੇਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਇੰਝ ਸਤੁਤ ਕੀਤੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਣ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਗਿਆਤਾ ਹਨ, ਆਖਣ ਲੱਗੇ: "ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਹ ਦਰਸ਼ਨ ਦੇਵਾਂਗਾ, ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਜੋ ਅਟੱਲ ਹੈ।" ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਕੋਈ ਵੀ ਵਰ ਮੰਗੋ, ਹੇ ਪੁੱਤਰੋ, ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਕ-ਇਕ ਕਰ ਕੇ ਵਰ ਦਿਆਂਗਾ।" ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਇਹੀ ਵਰ ਸਾਡੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਮਹਾਨ ਹੈ; ਇਹ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਕਮਲ ਰੱਖਿਆ, ਅਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਮੰਗਲਮਈ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਪਰ, ਧਰਤੀ ਕਿਉਂ ਕੰਬੀ? ਲੋਕ ਕਿਉਂ ਵਿਛੋਲੇ ਹੋਏ? ਇਹ ਬਿਨਾ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ, ਹੇ ਦੇਵ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਇਹ ਕਾਰਨ ਦੱਸੋ।" ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਤੁਹਾਡੇ ਭਲੇ ਲਈ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਮੈਂ ਇਹ ਕਮਲ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਸੁਣੋ। ਇਹ ਰਾਛਸ ਵਜ੍ਰਨਾਭ, ਜੋ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਆਯੁ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਪਾਤਾਲ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਹੇਠਲੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਗਿਆ ਸੀ। ਤੁਹਾਡੇ ਆਉਣ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਹ ਪਾਪੀ, ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਅਤੇ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਇਨ੍ਹਾ ਤੱਕ ਕਿ ਉਹ ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਮੇਰੇ ਦੁਆਰਾ, ਕਮਲ ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਨਾਲ ਹੋਇਆ; ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਉੱਤੇ ਗਰਵ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਇੰਝ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਗਿਆਤਾ ਹਨ, ਉਹ ਕਦੇ ਦੁਖੀ ਨਾ ਹੋਣ, ਸਦਾ ਸੁਖੀ ਰਹਿਣ—ਇਹੀ ਮੇਰੀ ਕਾਮਨਾ ਹੈ।