ਇਹ ਸੁੰਦਰ ਜੰਗਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਅਤੇ ਖੁਸ਼-ਮਿਜਾਜ਼ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਉਸਦੀ ਰੂਪ-ਰੰਗਤ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਮਨਮੋਹਕ ਬਣਾ ਦਿੰਦੇ ਸਨ। ਇਹ ਜੰਗਲ ਨੰਦਨ ਵਾਂਗ ਬੜੀ ਆਨੰਦਮਈ ਸੀ, ਜਿਸਦੀ ਸੋਭਾ ਮਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰ ਦੇਂਦੀ। ਐਸਾ ਉੱਚਤਮ ਜੰਗਲ ਦੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਧੰਨ ਕਮਲ-ਜਨਮੇ, ਅਰਥਾਤ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਨੇਕ ਨਜ਼ਰੀਏ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ। ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੀਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਰਹੇ ਹੋਣ, ਨਰਮ ਨਜ਼ਰਾਂ ਨਾਲ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਲਗਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਨੂੰ ਨਿਹਾਰਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਜਦੋ ਇਹ ਦੈਵੀ ਪਹੁੰਚੇ, ਉਹਨਾਂ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨੇ, ਬੜੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਵਰਖਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਉਹ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਭੇਟ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਈ। ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਆਪਣਾ ਵਰ ਮੰਗੋ, ਹੇ ਦਰੱਖਤੋ, ਤੁਸੀਂ ਧੰਨ ਹੋਵੋ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦਰੱਖਤ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਵਿਰਿੰਚੀ ਨੂੰ ਨਮਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, “ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਵਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਹੇ ਸਰਣਾਗਤਾਂ ਦੇ ਪਿਆਰੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤਾਂ ਸਾਡੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਇੱਛਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਇਥੇ, ਇਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸੋ। ਬਾਬਾ ਜੀ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।” ਉਹ ਅੱਗੇ ਆਖਦੇ ਹਨ, “ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਇਥੇ ਵੱਸਦੇ ਰਹੋਗੇ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਥ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ, ਤਾਂ ਜੋ ਵੀ ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਸਰਣ ਲੈਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਵਰ ਮਿਲੇ। ਸਾਨੂੰ ਹੋਰ ਕੋਈ ਵਰ, ਚਾਹੇ ਲੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵੀ, ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ। ਤੁਹਾਡੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਨਾਲ ਇਹ ਸਥਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਬਣ ਜਾਵੇ।” ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਇਹ ਥਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਥੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਫੁੱਲ ਤੇ ਫਲ ਲੱਗਣਗੇ, ਇਹ ਜੰਗਲ ਸਦਾ ਨੌਜਵਾਨੀ ਦੀ ਮਜਬੂਤੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਰਹੇਗਾ। ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਰੂਪ ਧਾਰ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਜਿੱਥੇ ਚਾਹੋ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਤੇ ਇੱਥੇ ਆਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਮਨ-ਚਾਹੀਆਂ ਫਲਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਹੋਣਗੀਆਂ। ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮਹਾਨ ਸੁਖ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਵਾਲੇ ਹੋ ਜਾਵੋਗੇ।” ਐਸਾ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇ ਕੇ, ਵਰ-ਦਾਤਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਉੱਤੇ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕੀਤੀ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤੱਕ ਉਥੇ ਟਿਕੇ ਰਹੇ। ਫਿਰ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚੋਂ ਕਮਲ-ਫੁੱਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਕਮਲ ਡਿੱਗਿਆ, ਧਰਤੀ ਹਿਲ ਗਈ—ਇਸ ਦੀ ਕੰਬਣੀ ਨਰਕ-ਲੋਕ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੰਢੇ ਛੱਡ ਗਏ। ਇੰਦਰ ਦੀ ਵੱਜੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬਾਘ ਤੇ ਹੋਰ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਭੱਜ ਪਏ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਟੁੱਟ ਗਈਆਂ। ਦੇਵਤਿਆਂ, ਸਿੱਧਾਂ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੇ ਹਵਾਈ ਮਹਿਲ ਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਹਿਲ ਗਏ, ਕੁਝ ਡਿੱਗ ਪਏ, ਕੁਝ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਸਮਾ ਗਏ। ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਬੂਤਰਾਂ ਵਰਗੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਡਿੱਗਦੇ ਦਿਸੇ। ਤਾਰੇ ਲੁਕ ਗਏ, ਸੂਰਜ ਤਿੱਖੇ ਹੋ ਗਏ। ਇਸ ਭਾਰੀ ਸ਼ਬਦ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਗੂੰਗੇ, ਅੰਨੇ ਤੇ ਬਹਿਰੇ ਹੋ ਗਏ। ਤਿੰਨੋਂ ਲੋਕ—ਜੋ ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਟੱਲ ਹਨ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਹਲਚਲ ਮਚ ਗਈ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੇ ਮਨ ਵੀ ਕੰਬ ਪਏ। ਸਭ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੇ, “ਇਹ ਕੀ ਹੈ? ਇਹ ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ?” ਪਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਸਮਝ ਨਾ ਆਈ। ਫਿਰ, ਹੌਂਸਲਾ ਜੁੱਟਾ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੱਲ ਤੱਕਿਆ। ਪਰ ਉਥੇ ਉਹ ਨਹੀਂ ਸਨ। “ਬ੍ਰਹਮਾ ਕਿੱਥੇ ਗਏ? ਧਰਤੀ ਕਿਉਂ ਕੰਬ ਰਹੀ ਹੈ? ਇਹ ਅਸ਼ੁਭ ਨਿਸ਼ਾਨ ਕਿਉਂ ਆ ਰਹੇ ਹਨ?” ਉਹ ਸੋਚਣ ਲੱਗੇ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਜੀ ਉਥੇ ਆਏ ਜਿੱਥੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਵਿਸ਼ਣੂ ਜੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਸਵਰਗ-ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਅਸ਼ੁਭ ਸੰਕੇਤ ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸੋ। ਕਿਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਤਿੰਨੋਂ ਲੋਕ ਹਿਲ ਗਏ ਹਨ?” ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ, “ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਜਗਤ ਦਾ ਚੱਕਰ ਸਮਾਪਤ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਧਰਮ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਟੁੱਟ ਗਿਆ ਹੈ। ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਚਾਰ ਹਾਥੀ ਵੀ ਹਿਲ ਗਏ ਹਨ—ਇਹ ਸਭ ਕਿਸ ਕਰਕੇ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ?” “ਧਰਤੀ ਸੱਤ ਸਮੁੰਦਰੀ ਪਾਣੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇਸ ਸ਼ਬਦ ਦਾ ਕੋਈ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਉਦੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦਾ।” “ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ, ਨਾ ਅੱਗੇ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਭਿਆਨਕ ਧੁਨੀ ਨੇ ਤਿੰਨੋਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਉਲਝਣ ਵਿਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।” “ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਧੁਨੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਸ਼ੁਭ ਹੈ ਜਾਂ ਅਸ਼ੁਭ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛਣ ’ਤੇ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਜੀ, ਜੋ ਸਰਵ-ਸਾਮਰਥ ਹਨ, ਉੱਤਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, “ਮਰੁਤੋ, ਡਰੋ ਨਹੀਂ। ਹੁਣ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਨ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।” “ਮੈਂ ਪੱਕਾ ਜਾਣ ਕੇ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਹਾਂ: ਧੰਨ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਕਮਲ-ਹਸਤ ਵਾਲੇ, ਜਗਤ ਪਿਤਾ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਹੇਠ ਸੁੰਦਰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਯਜਨ ਕਰਨ ਲਈ ਟਿਕੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਇੱਕ ਕਮਲ ਫੁੱਲ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਿਆ। ਇਹੀ ਵੱਡੀ ਧੁਨੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਕੰਬ ਗਏ।” “ਉਥੇ, ਜਿੱਥੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਉਹ ਜੰਗਲ, ਜਾਨਵਰਾਂ ਅਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ। ਜਗਤ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਥੇ ਵੱਸਣ ਦਾ ਨਿਰਣਾ ਲਿਆ। ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਪੁਸ਼ਕਰ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭਾ ਆਖਦੇ ਹਨ।” “ਇਹ ਸਥਾਨ ਧੰਨ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ, ਜਗਤ-ਹਿਤ ਲਈ, ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਆਓ, ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਉਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਕੋਲ ਚਲੋ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋ। ਜਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰੋਗੇ, ਉਹ ਇੱਕ ਤੋਂ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਵਰ ਦਿੰਦੇ ਜਾਣਗੇ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਜੀ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਸਮੇਤ, ਉਸ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲੇ ਜਿੱਥੇ ਕਮਲ-ਜਨਮੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਸਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਸਮੇਟਦੇ, ਕੋਕਿਲਾਂ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਕੂਕ ਨਾਲ, ਉਸ ਜੰਗਲ ਪਹੁੰਚੇ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਚਟਕਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਨਾਲ ਰੌਸ਼ਨ ਸੀ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਨੰਦਨ ਵਾਂਗ ਉਸ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਆਏ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਜੰਗਲ ਕਮਲਾਂ ਤੇ ਜੰਗਲੀ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਬਹੁਤ ਸੋਹਣਾ ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਰੰਗਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਏ। ਉਹ ਉਮੀਦ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗੇ, “ਇੱਥੇ ਦੇਵਤੇ ਹਨ!”—ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ, ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਉਥੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਪਰ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਦੀ ਸੀਮਾ ਲੱਭਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਸ ਅਦਭੁਤ ਜੰਗਲ ਦਾ ਅੰਤ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਜਦ ਉਹ ਖੋਜ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਦ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਵਾਯੂ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ। ਵਾਯੂ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਤੁਸੀਂ ਤਪੱਸਿਆ ਦੇ ਬਿਨਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦੇ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੋਜ ਕਰਦੇ-ਕਰਦੇ ਥੱਕ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਢਲਾਨ ਉੱਤੇ ਟਿਕ ਗਏ।