ਇੱਕ ਵਾਰ, ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਮੰਦਰ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਅਨੇਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਖੰਭੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਉਹ ਖੰਭੇ ਐਸੇ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਨਿਰਮਲ ਆਇਨੇ। ਉਸ ਮੰਦਰ ਵਿਚ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੀ ਨਰਮ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਨ੍ਰਿਤਯ ਅਤਿ ਆਕਰਸ਼ਕ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮੰਦਰ ਦੀਆਂ ਕੰਧਾਂ ਤੇ ਹਾਲਾਂ ਵਿਚ ਅਨੇਕ ਸੰਗੀਤਕ ਦਲਾਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ — ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਾਗਾਂ, ਸੁਰਾਂ, ਤੇ ਵਾਦ-ਯੰਤਰਾਂ ਦੀ ਮਧੁਰਤਾ ਨਾਲ ਮੰਦਰ ਸੋਭਾ ਪਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਥੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਭਾ-ਭਵਨ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਕਾਂਤਿਮਤੀ ਸੀ। ਇਹ ਸਭਾ-ਭਵਨ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਜਿੱਥੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਹਾਜ਼ਰ ਰਹਿੰਦੇ ਅਤੇ ਸਤਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀਆਂ ਸਭਾਵਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਸੇਵਾ ਦਿੰਦੇ। ਉਸ ਹਾਲ ਵਿੱਚ, ਦੁਜਾ-ਜਨਮ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ ਉਲਾਸ ਨਾਲ ਸਤਸੰਗ ਗਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਥੇ ਹੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ, ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ ਬੈਠੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਰਚਿਆ, ਉਸ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ। ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਚਾਰ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ: “ਮੈਂ ਯਜਨਾ ਕਿਵੇਂ ਕਰਾਂ?” ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, “ਮੈਂ ਇਹ ਯਜਨਾ ਕਿਸ ਥਾਂ ਤੇ ਕਰਾਂ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕਿੱਥੇ ਕਰਾਂ? ਕੀ ਇਹ ਕਾਸੀ, ਪ੍ਰਯਾਗ, ਤੁੰਗਾ, ਨੈਮਿਸ਼ਾ ਜਾਂ ਸ਼੍ਰਿੰਗਖਲਾ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ?” ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, “ਕਾਂਚੀ, ਭਦਰਾ, ਦੇਵਿਕਾ, ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ, ਸਰਸਵਤੀ ਜਾਂ ਪ੍ਰਭਾਸਾ ਆਦਿ ਕਿਸੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ’ਤੇ ਕਰਾਂ?” ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਆਇਆ, “ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਹਰ ਥਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਤੇ ਤੀਰਥ ਹਨ; ਮੇਰੇ ਆਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਹੋਰ ਸਥਾਨ ਵੀ ਬਣਾਏ ਹਨ।” ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, “ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਦਿ-ਦੇਵ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਹਾਂ, ਤਿਵੇਂ ਮੈਂ ਇੱਕ ਆਦਿ ਤੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਤੀਰਥ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਾਂਗਾ।” ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫਿਰ ਸੋਚਿਆ, “ਜਿੱਥੇ ਮੇਰਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਜੀ ਦੀ ਨਾਭੀ ਤੋਂ ਉਗਿਆ ਕਮਲ — ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੈਦ-ਪਾਠਕ ਰਿਸ਼ੀ ਪੁਸ਼ਕਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ, ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟਾ ਹਨ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਨਿਸ਼ਚੈ ਕਰਦੇ ਹਨ: “ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜਾਵਾਂਗਾ।” ਫਿਰ, ਉਹ ਪੂਰਬੀ ਪਥ ਤੇ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਇੱਕ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੁੱਖਾਂ ਤੇ ਬੇਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਅਨੇਕ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸੋਭਾ ਪਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਜੰਗਲ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਧੁਨੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਗੁੰਜਦਾ ਸੀ। ਰੁੱਖਾਂ ’ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਾਫ਼ਾਦਾਰੀ, ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮੋਹ ਲੈ ਰਹੀ ਸੀ। ਧਰਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਸੋਚ-ਸਮਝ ਕੇ ਸਜਾਈ ਹੋਈ, ਅਨੇਕ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ, ਛੇ ਮੌਸਮਾਂ ਦੇ ਫਲ — ਪੱਕੇ ਤੇ ਕੱਚੇ — ਹਰ ਇੱਕ ਦੀ ਵੱਖਰੀ ਸੁਗੰਧ ਤੇ ਰਸ ਨਾਲ, ਸੋਭਾ ਪਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਥੇ ਸੋਨੇ ਵਰਗੇ ਰੰਗ ਦੇ ਫਲ, ਸੁਗੰਧ ਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਲਈ ਮਨੋਹਰ, ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਵਿਖੇ ਪਏ ਪੱਤੇ, ਘਾਹ, ਸੁੱਕੀ ਲੱਕੜੀ ਤੇ ਫਲ, ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਬਣਾਉਂਦੇ। ਹਵਾ, ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਜੋ ਕੁਝ ਬਾਹਰ ਪਿਆ ਸੀ, ਓਹਨੂੰ ਉਡਾ ਦਿੰਦੀ; ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਲੈ ਕੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੀ। ਇਕ ਠੰਡੀ ਹਵਾ ਚਲ ਰਹੀ ਸੀ, ਜੋ ਆਕਾਸ਼, ਧਰਤੀ ਤੇ ਚੌਕਾਂ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ਾ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ; ਹਰੇ-ਭਰੇ, ਨਿਰਮਲ ਤੇ ਕੀੜਿਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ। ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕ ਰੁੱਖ, ਹਰ ਇੱਕ ਦਾ ਆਪਣਾ ਨਾਮ, ਉੱਚੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਨਾਲ, ਸਿਹਤਮੰਦ ਤੇ ਸੋਹਣੇ, ਵਧੀਆ ਆਕਾਰ ਵਾਲੇ, ਕੁਝ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ, ਵਧੇਰੇ ਸੋਭਾ ਪਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਸਾਰੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਰੁੱਖਾਂ ਦਾ ਸੰਯੋਗ, ਜਿਵੇਂ ਪੰਡਿਤਾਂ ਦੇ ਘਰ, ਜਿੱਥੇ ਯਜਮਾਨ ਭਰਪੂਰ ਹਨ; ਟਾਹਣੀਆਂ ਤੇ ਨਵੇਂ ਪੱਦੇ, ਖਣਿਜਾਂ ਵਰਗੇ, ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਧਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਨਿਰਮਲ ਤੇ ਉੱਚ-ਕੁਲ ਦੇ ਮਨੁੱਖ, ਆਪਣੀ ਗੁਣਵਾਨਤਾ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਰੁੱਖਾਂ ਵਾਂਗ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਹਵਾ ਨਾਲ ਝੁਕਦੀਆਂ, ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਛੂਹਦੀਆਂ ਜਾਪਦੀਆਂ। ਨਾਗਾ ਰੁੱਖ, ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਟਾਹਣੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਲੈ ਰਹੇ; ਕਿਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਤੇ ਵਾਨੀਰਾ ਦੇ ਪੀਲੇ ਰੇਸ਼ੇ ਤੇ ਫੁੱਲ ਲੱਗੇ ਹੋਏ। ਕਰਣਿਕਾਰਾ ਰੁੱਖ, ਆਪਣੇ ਵਾਫ਼ਾ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ, ਕਿਤੇ-ਕਿਤੇ ਚਮਕ ਰਹੇ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਹਿਲਦੀਆਂ ਕਾਲੀਆਂ ਕਲੀਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਚਲਦੀਆਂ ਕਾਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ। ਜੋੜਿਆਂ ਤੇ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਿਵੇਂ ਜੋੜੇ, ਦਰਿਆ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ, ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ, ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ। ਜੰਗਲ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਇਥੇ-ਉਥੇ, ਜਿਵੇਂ ਸਰੀਰ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਵਖਰੀ ਠਾਠ ਨਾਲ, ਬੇਲਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ। ਚੌਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਰੁੱਖ, ਜਿਵੇਂ ਨਵੇਂ ਚੰਦ, ਉੱਚੇ ਖੜੇ; ਕਿਤੇ-ਕਿਤੇ ਸਰਜਾ ਤੇ ਅਰਜੁਨਾ ਰੁੱਖ, ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰ ਰਹੇ। ਧੋਏ ਹੋਏ ਰੇਸ਼ਮੀ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਲਪੇਟੇ, ਜਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖ, ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਅਤਿਮੁਕਤਾ ਬੇਲਾਂ ਨੇ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ। ਬੇਲਾਂ ਨਾਲ ਲਪਟੇ, ਉਹ ਚਮਕਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਪਿਆਰੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਨਾਲ; ਸਾਲ ਤੇ ਅਸ਼ੋਕ ਰੁੱਖ, ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ, ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਲਪਟੇ ਹੋਏ। ਟਾਹਣੀਆਂ, ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਛੂਹਦੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਪੁਰਾਣੇ ਦੋਸਤ ਮੁੜ ਮਿਲੇ; ਜੈਕਫਰੂਟ, ਸਾਲ ਤੇ ਅਰਜੁਨਾ ਰੁੱਖ, ਫਲ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਵਜ਼ਨ ਨਾਲ ਝੁਕਦੇ। ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਫੁੱਲ ਤੇ ਫਲ ਦੇ ਕੇ ਸਨਮਾਨ ਕਰ ਰਹੇ, ਰੁੱਖ, ਹਵਾ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਟਾਹਣੀਆਂ ਲਪਟੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਇਕੱਠੇ ਖੜੇ। ਜਿਵੇਂ ਆਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਸਵਾਗਤ ਲਈ ਉਠ ਰਹੇ ਹੋਣ, ਉਹ ਸੋਭਾ ਲਈ ਵਿਵਸਥਿਤ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਘੇਰੇ ਹੋਏ। ਬਸੰਤ ਆਉਣ ’ਤੇ, ਰੁੱਖ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਾਂਗ, ਉੱਚੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਤੇ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਝੂਕਦੇ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਾਫ਼ਾ ਨਾਲ ਭਾਰ ਹੋਏ, ਚਮਕਦੇ। ਰੁੱਖ, ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ, ਹਵਾ ਨਾਲ ਚੋਟੀਆਂ ਤੇ ਝੂਕਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਮਨੁੱਖ, ਉਲਾਸ ਨਾਲ ਨੱਚਦੇ। ਬੇਲਾਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਨੱਚਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਨਾਲ; ਕਿਤੇ-ਕਿਤੇ, ਰੁੱਖ ਆਪਣੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਬੇਲਾਂ ਨਾਲ ਲਪਟੇ ਹੋਏ। ਉਹ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਰਦ ਰੁਤ ਦਾ ਆਕਾਸ਼; ਰੁੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਉੱਤੇ, ਜੈਸਮੀਨ ਦੀਆਂ ਬੇਲਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ। ਸੋਚ-ਸਮਝ ਕੇ ਵਿਵਸਥਿਤ, ਰੁੱਖ ਚਮਕਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਮਕੁਟ; ਹਰੇ ਰੁੱਖ, ਸੋਨੇ-ਰੰਗ ਦੇ, ਫਲ ਤੇ ਫੁੱਲ ਲੈ ਕੇ। ਜਿਵੇਂ ਸਤਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਮਿੱਤਰਤਾ ਵਿਖਾਉਂਦੇ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਸੋਨੇ-ਰੰਗੀ ਰੇਸ਼ੀ, ਸਾਰੇ ਚੌਕਾਂ ਵਿੱਚ ਫੈਲੀ। ਕਦੰਬ ਫੁੱਲ ਦੀ ਜਿੱਤ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਮਧੁਰ ਰਸ ਨਾਲ ਮਸਤ ਭਵਰੇ, ਇੱਥੇ-ਉੱਥੇ ਉਡਦੇ। ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ, ਮਰਦ ਕੋਇਲੀਆਂ, ਆਪਣੀਆਂ ਮਾਦਾ ਕੋਇਲੀਆਂ ਨਾਲ; ਕਿਤੇ-ਕਿਤੇ, ਜੋੜੇ ਤੋਤਿਆਂ, ਸਿਰਿਸ਼ਾ ਫੁੱਲ ਵਾਂਗ, ਦਿਸਦੇ। ਸੰਗੀਤਮਈ ਪਖਾਂ ਵਾਲੇ ਮੋਰ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗੀਤ ਗਾ ਰਹੇ, ਜਿਵੇਂ ਪੰਡਿਤ ਸਤਕਥਾ ਕਰਦੇ। ਜੰਗਲ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਵੀ, ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦੇ, ਨੱਚਦੇ ਤੇ ਚਮਕਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਨਰਤਕ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਇਸ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਜੰਗਲ ਵਿਚ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਸੁੰਦਰਤਾ, ਜੀਵਨ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ।