ਪਾਰਥ, ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਦਿਨ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਨੀਂਦ ਅਤੇ ਕਾਮ ਭੋਗ ਤੋਂ ਪਰੇ ਰਹੇ ਅਤੇ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਧਰਮ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਆਨੰਦ ਵਿੱਚ ਲਗਾ ਰਹੇ। ਰਾਤ ਨੂੰ, ਮਨ ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਜਾਗਦੇ ਹੋਏ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਣਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਨਿਵਾਉਣਾ ਤੇ ਮਾਫੀ ਮੰਗਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਉਪਵਾਸ ਜਿਵੇਂ ਅੰਮਾਵੱਸਿਆ ਨੂੰ ਕਰੀਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਵਾਲੀ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਏਕਾਦਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੂਜੀ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲਿਆ ਹੋਵੇ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਤਰੀਕਾ ਅਪਣਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਸੁਣੋ ਉਹਨੂੰ ਕਿਹੜਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ: ਸ਼ੰਖ ਦੇ ਉਗਣ ਸਮੇਂ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਗਦਾ ਧਾਰੀ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਜੋ ਪੁੰਨ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਉਪਵਾਸ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚਾਰ ਲੱਖ ਦਾਨ ਦੇਣ ਨਾਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਪ੍ਰਭਾਸ ਖੇਤਰ ਜਾਂ ਗ੍ਰਹਿਣ ਸਮੇਂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਪੁੰਨ ਨਾਲ ਤੁਲਨਾ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਉਪਵਾਸ ਕਰਣ ਵਾਲਾ, ਜੇ ਖੇਤ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਪੀ ਲਵੇ, ਉਸਨੂੰ ਮੁੜ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਉਪਵਾਸ, ਜਨਮ ਦੇ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਿੰਨਾ ਪੁੰਨ ਅਸ਼੍ਵਮੇਧ ਯਜ੍ਯ ਤੋਂ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਉਪਵਾਸ ਉਸ ਤੋਂ ਸੌ ਗੁਣਾ ਵਧੇਰੇ ਹੈ, ਜੇਕਰ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਸੰਤ ਤੇ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਭੋਜਨ ਕਰਦੇ ਹੋਣ। ਇਹੋ ਪੁੰਨ ਉਸਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੋਈ ਵਿਦਵਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂ ਦਾਨ ਕਰੇ। ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਤਿੰਨੋ ਦੇਵ — ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਤੇ ਮਹੇਸ਼ — ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੰਨ ਵੀ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਉਪਵਾਸ ਦੇ ਪੁੰਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਉਪਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹਨ ਜੋ ਹਰੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਵ੍ਰਤ ਦਾ ਪੁੰਨ ਮਾਪਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ; ਇਹ ਪੁੰਨ ਉਹਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਸਤੇ ਵੀ ਪਾਉਣਾ ਔਖਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਰਾਤ ਨੂੰ ਹੀ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਅੱਧਾ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਇਕ ਵਾਰੀ ਖਾਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਅੱਧਾ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਤੱਕ ਕੋਈ ਵਿਸ਼ਨੁ ਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਉਪਵਾਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਤਦ ਤੱਕ ਤੀਰਥ, ਦਾਨ ਤੇ ਵ੍ਰਤ ਸਾਰੇ ਅਧੂਰੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਪਾਂਡਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੂੰ ਇਹ ਵ੍ਰਤ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰ। ਮੈਂ ਇਸ ਦੇ ਪੁੰਨ ਦੀ ਮਰਿਆਦਾ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਭਾਵੇਂ ਤੂੰ ਪੁੱਛ ਰਿਹਾ ਹੈਂ। ਹੇ ਪਾਰਥ, ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਅਤੇ ਗੁਪਤ ਵ੍ਰਤ ਹੈ। ਹਜ਼ਾਰ ਯਜ੍ਯ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੀ, ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਸਮਾਨ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਦੇਵ, ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਦਿਵਸ ਕਿਵੇਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ? ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਿਯ ਹੈ?" ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ, ਕਲਿਯੁਗ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਮੂਰਾ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਦਾਨਵ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਡਰਾਉਣਾ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਭਿਆਨਕ ਸੀ। ਇੰਦਰ ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਸਭ ਨੂੰ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਕੱਢ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਭਟਕਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਸਾਰੇ ਦੇਵ, ਡਰੇ ਤੇ ਸੰਦੇਹ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਕੋਲ ਗਏ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਸਾਰੀ ਕਹਾਣੀ ਮਹਾਦੇਵ ਸਾਹਮਣੇ ਰੱਖੀ, ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਵੰਞਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਦ ਦੇਵਤਾ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜੋਤ ਨਹੀਂ ਰਹੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਸਾਨੂੰ ਮੁੜ ਆਪਣੀ ਅਸਲੀ ਹਾਲਤ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ?' ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, 'ਜਿਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹਨ, ਉਥੇ ਗਰੁੜਧਾਰੀ, ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦਾ ਸਰਣੀ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਜੀ, ਰਖਵਾਲਾ ਤੇ ਪਰਮ ਲਕਸ਼ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਉਥੇ ਜਾਓ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨਗੇ।' ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਇੰਦਰ ਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵ, ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਉਸ ਥਾਂ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਜਲ ਵਿਚ ਮਸਾਲ ਧਾਰੀ ਵਿਸ਼ਨੁ ਜੀ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਸਤੁਤੀ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ: 'ਓਮ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵ ਤੇ ਦੈਤਿਆ ਵੀ ਪੂਜਦੇ ਹਨ, ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਵੈਰੀ, ਕਮਲ ਨੇਤਰ ਵਾਲੇ, ਮਧੁ ਦੇ ਸੰਘਾਰਕ, ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ। ਸਾਰੇ ਦੇਵ, ਮੂਰਾ ਦੈਤ ਦੇ ਡਰ ਤੋਂ, ਤੁਹਾਡੇ ਦਰ ਤੇ ਆਏ ਹਨ। ਹੇ ਜਗਤਪਤੀ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਰਨ ਆਏ ਹਾਂ, ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ। ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ, ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ, ਕਮਲ ਨੇਤਰ ਵਾਲੇ, ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਸਕ। ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਾਡੇ ਸਰਣੀ ਹੋ।' 'ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਬੁੱਧੀ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਹੋ। ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਸ਼ਰਨ ਆਏ ਹੋਏ ਦੀ ਸਦਾ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਸਾਰੇ ਡਰੇ ਹੋਏ ਦੇਵ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਰਨ ਆਏ ਹਨ।' 'ਸਾਰੇ ਦੇਵ, ਮੂਰਾ ਨਾਮ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਬਲਵਾਨ ਦੈਤ ਦੁਆਰਾ ਹਰਾ ਕੇ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ।' ਇੰਦਰ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਨੁ ਜੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਹੇ ਸ਼ਕ੍ਰ, ਉਹ ਦੈਤ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੈ? ਉਸ ਦਾ ਰੂਪ, ਤਾਕਤ ਤੇ ਠਿਕਾਣਾ ਕੀ ਹੈ? ਉਸ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ, ਬਲ ਤੇ ਕੌਣ-ਕੌਣ ਸਾੜੇ ਉੱਤੇ ਉਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਜਾਂ ਅਣਕਿਰਪਾ ਹੈ?' ਇੰਦਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਪਹਿਲਾਂ, ਤਲਾਜੰਘ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਦੈਤ ਸੀ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਵਿੱਚੋਂ ਸੀ। ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮੂਰਾ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਬਲਵਾਨ ਹੈ। ਉਹ ਚੰਦ੍ਰਾਵਤੀ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾ ਕੇ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਕੱਢ ਦਿੱਤਾ।' 'ਉਸ ਨੇ ਨਵਾਂ ਇੰਦਰ, ਵਾਤ ਤੇ ਅੱਗ ਨੂੰ ਵੀ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ; ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਤੇ ਸੂਰਜ, ਵਾਯੂ ਤੇ ਵਰੁਣ ਨੂੰ ਵੀ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਕੀਤਾ, ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ। ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਉਸ ਨੇ ਖਾਲੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਯੁਧਿਸ਼ਠਿਰ, ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਵ੍ਰਤ ਅਤੇ ਮੂਰਾ ਦੈਤ ਦੀ ਕਥਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ।