ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਉੱਤਲੇ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਆਧਾਰ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਹਾਰੇ ਹਨ। ਉਹ ਜਲਾਂ ਉੱਤੇ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਲ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਹਨ ਅਤੇ ਜਲਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਕਮਲ-ਨੈਨਾ, ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੇ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਹੇ ਪਿਤਾਮਹ! ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਲਈ ਉਤਪੰਨ ਕੀਤਾ ਸੀ।" ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਆਰਤੀ ਕੀਤੀ, "ਹਮੇਸ਼ਾ ਯਜਨਾ ਦੇ ਭਾਗ ਲੈਣ ਵਾਲੇ, ਯਜਨਾ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ। ਸੋਨੇ ਦੇ ਭੰਡਾਰ ਵਾਲੇ, ਕਮਲ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ, ਦਿਵ੍ਯ ਗਰਭ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।" ਫਿਰ ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਯਜਨਾ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਵਸ਼ਟ-ਧੁਨੀ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਵਧਾ ਹੋ, ਹੇ ਕਮਲ-ਜਨਮੇ; ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਸਿਰ ਵੱਖ ਕੀਤਾ।" "ਮੈਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਵਧ ਦੇ ਪਾਪ ਨਾਲ ਘਿਰ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਹੇ ਜਗਤ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ!" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਵਲੋਂ ਬਰਹਮਾ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਦੇਵ ਨਾਰਾਇਣ, ਮੇਰੇ ਮਿੱਤਰ, ਤੁਹਾਡਾ ਉੱਤਾਰਾ ਕਰਨਗੇ; ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਹਨ, ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਪੂਜਯੋਗ। ਉਹ ਸਭ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹਨ।" "ਤੁਸੀਂ ਸਦਾ ਉਸ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਵਲੋਂ ਧਿਆਨ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋ, ਜਿਸ ਨੇ ਤੁਸੀਂ ਵਿੱਚ ਭਗਤੀ ਜਗਾਈ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ।" ਬਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸਿਰ ਵੱਖ ਕਰਨ ਕਾਰਨ, ਤੁਸੀਂ ਕਪਾਲੀ ਹੋ, ਸੋਮ-ਯਜਨਾ ਦੇ ਅੰਤ ਦਾ ਕਾਰਜ ਕਰਨ ਵਾਲੇ; ਤੁਸੀਂ ਸੌ ਕਰੋੜ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਉਧਾਰੋਗੇ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਤੇਜਸਵੀ।" "ਤੁਹਾਨੂੰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਵਧ ਲਈ ਵਰਤ ਰੱਖਣਾ ਪਵੇਗਾ; ਹੋਰ ਕੋਈ ਉਪਾਏ ਨਹੀਂ। ਕੁਕਰਮੀ, ਨਿਰਦਈ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਵਧ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਵੀ ਨਾ ਕਰੋ। ਜੋ ਵਿਤਾਨਿਕ ਯਜਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਪਰ ਅਧਰਮ ਨਾਲ ਵਰਤਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਗੱਲ ਨਾ ਕਰੋ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸੂਰਜ ਵਲ ਤੱਕੋ।" "ਜਦੋਂ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨ ਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਛੂਹੋ, ਤਾਂ ਜਲ ਵਿੱਚ ਜਾਓ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਨੇ ਕੀਤਾ।" "ਇਸ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਵਧੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਲਈ ਵਰਤ ਰੱਖੋ; ਵਰਤ ਪੂਰਾ ਹੋਣ 'ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਫਿਰ ਬਹੁਤ ਵਰਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋਗੇ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਬਰਹਮਾ ਚਲੇ ਗਏ। ਰੁਦ੍ਰ, ਇਹ ਸਮਝ ਨਾ ਸਕੇ, ਫਿਰ ਧਿਆਨ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਲਕਸ਼ਮੀ ਜੀ ਨਾਲ, ਵਰਾਂ ਦੇ ਦਾਤਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਸਦਾ-ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਅੱਠ ਵਾਰੀ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋ ਕੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ। ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਸ਼ੰਖ, ਚੱਕਰ ਤੇ ਗਦਾ ਧਾਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ: "ਮੈਂ ਪਰਮ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ, ਅਮਰ, ਆਦਿ, ਅਤੇ ਅਣੰਤ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਸਦਾ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।" "ਮੈਂ ਸਦਾ ਨਾਰਾਇਣ, ਅਤੁਲ, ਆਦਿ, ਤੇਜੀਲੇ, ਅਤੇ ਗੰਭੀਰ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ ਮਹਾਪੁਰਖ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।" "ਮੈਂ ਹਰੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ, ਸਰਵੋਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਆਸਰਾ, ਸਾਰਿਆਂ ਦਾ ਆਦਿ ਤੇ ਅੰਤ, ਵਿਅਪਕ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਸਭ ਦੇ ਅਧੀਨ ਤੇ ਪਾਰਗਾਮੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।" "ਮੈਂ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਸ਼ੁੱਧ, ਨਿਰਲੇਪ, ਆਦਿ, ਧਰਮ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਧੀਰਜ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ ਆਦਰਸ਼, ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਹਨ।" "ਮੈਂ ਸਦਾ ਉਸ ਮੰਗਲਮਈ, ਮਹਾਨ ਰੂਪ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਿਰਾਂ, ਅਣਗਿਣਤ ਪੈਰਾਂ, ਅਨੰਤ ਬਾਂਹਾਂ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਤੇ ਸੂਰਜ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਨਾਸ਼ਵਾਨ ਤੇ ਅਨਾਸ਼ਵਾਨ, ਦੁੱਧ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਉੱਤੇ ਵਿਹਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।" "ਮੈਂ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ, ਤਿੰਨ ਅੱਗਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ, ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ, ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਲਯਾਂ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ।" "ਮੈਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਉਸ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ, ਜੋ ਕ੍ਰਿਤ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਸਫੈਦ, ਦੁਆਪਰ ਵਿੱਚ ਲਾਲ, ਤੇ ਕਲੀ ਵਿੱਚ ਕਾਲੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਜਿਸਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਿਕਲੇ।" "ਉਸ ਦੇ ਬਾਂਹਾਂ ਤੋਂ ਕਸ਼ਤਰੀ, ਜੰਘਾਂ ਤੋਂ ਵੈਸ਼, ਤੇ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੂਦਰ ਨਿਕਲੇ; ਮੈਂ ਉਸ ਵਿਅਪਕ, ਆਦਿ, ਉੱਚੇ, ਤੇ ਅਮਾਪ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।" "ਮੈਂ ਕਮਲ-ਨੈਨਾ, ਸੁਕਸ਼ਮ ਤੇ ਮਹਾਨ ਰੂਪ, ਗਿਆਨ-ਸਰੂਪ, ਨਿਰਾਕਾਰ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।" "ਮੈਂ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ, ਹਜ਼ਾਰ ਸਿਰਾਂ, ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਾਂਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਨੂੰ ਘੇਰਨ ਵਾਲੇ, ਹਰ ਥਾਂ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।" "ਮੈਂ ਆਸਰੇ, ਸ਼ਰਨ, ਜਿੱਤੂ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਬੱਦਲ ਵਰਗੇ ਕਾਲੇ, ਸ਼ਾਰੰਗ ਧਨੁਸ਼ ਧਾਰੀ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।" "ਮੈਂ ਹਰੀ ਨੂੰ, ਸ਼ੁੱਧ, ਸਰਵਵਿਆਪੀ, ਸਦਾ, ਆਕਾਸ਼-ਸਰੂਪ, ਨਿਤ, ਨ ਭਵਨ ਵਾਲੇ, ਨ ਅਭਵਨ ਵਾਲੇ, ਸਰਵਵਿਆਪੀ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।" "ਇੱਥੇ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ, ਹੇ ਅਚ੍ਯੁਤ; ਮੈਂ ਸਾਰਾ ਜਗਤ, ਚਲਦਾ ਤੇ ਅਚਲ, ਤੁਹਾਡੀ ਹੀ ਵਿਆਪਕਤਾ ਵਿੱਚ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ।" ਜਦ ਰੁਦ੍ਰ, ਸਰਵੋਤਮ ਮਹਾਦੇਵ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲ ਰਹੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਸਦਾ-ਸਥਿਰ, ਸਰਵੋਤਮ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਪ੍ਰਤੱਖ ਹੋ ਗਏ। ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਚੱਕਰ ਲੈ ਕੇ, ਗਰੁੜ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ, ਪਰਬਤ ਨੂੰ ਚਮਕਾਉਂਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਵਰ ਮੰਗੋ; ਮੈਂ ਵਰਾਂ ਦੇਣ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਵਰਦਾਤਾ ਹਾਂ।" ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਵਾਂ; ਇਸ ਪਾਪ ਤੋਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਉਪਾਏ ਨਹੀਂ, ਸਿਵਾਏ ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਦੇ।" "ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਵਧ ਦੇ ਪਾਪ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਕਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਮੌਤ ਦੀ ਬੂ ਮੇਰੇ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਗਹਿਣੇ ਲੋਹੇ ਦੇ ਬਣ ਗਏ ਹਨ।" "ਇਹ ਸਭ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ, ਇਹ ਰੂਪ ਕਿਵੇਂ ਬਚ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ, ਹੇ ਮਹਾਦੇਵ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੇਰਾ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲਾ ਸਰੀਰ ਮੁੜ ਮਿਲੇ?" "ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਇਹ ਹੋਵੇਗਾ—ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਅਚ੍ਯੁਤ, ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਸੰਭਵ ਹੈ।" ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਵਧ ਦਾ ਪਾਪ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ, ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਸਭ ਦੁੱਖਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ। ਇਸ ਪਾਪ ਨੂੰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਾ ਲਿਆਉ; ਤੇਰੇ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੋ ਗਿਆ।" "ਹੁਣ, ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੁ, ਜੋ ਬਰਹਮਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, ਉਹੀ ਕਰ; ਤੂੰ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਭਸਮ ਲਾ।" "ਜਟਾ, ਕੰਨਾਂ ਤੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਹੱਡੀਆਂ ਰੱਖ; ਐਸਾ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਹੇ ਰੁਦ੍ਰ, ਤੈਨੂੰ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ।" ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਭਾਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਲਕਸ਼ਮੀ ਸਮੇਤ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਏ, ਅਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣਿਆ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਖੋਪੜੀ ਫੜ ਕੇ, ਹਿਮਾਵਤ, ਮੈਨਾਕ ਤੇ ਮੇਰੂ ਨਾਲ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਹ ਕੈਲਾਸ, ਸਾਰਾ ਵਿਂਧ੍ਯ, ਮਹਾਨ ਨੀਲ ਪਹਾੜ, ਕਾਂਚੀ, ਕਾਸ਼ੀ, ਤਾਮਰਲਿਪਤ, ਮਗਧ ਤੇ ਅਵਿਲਾ ਵੀ ਪਾਰ ਕਰ ਗਏ।