ਉਸ ਥਾਂ, ਖੋਪੜੀ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਅਤੇ ਉੱਚੇ ਮਨ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਹਰਾ ਅਤੇ ਕੇਸ਼ਵ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਭਾਵ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ, ਆਪਣੇ ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਹੱਥ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, “ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ?” ਅਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਲਾਸਟਰੀਅਸ ਹਰਾ ਨੇ, ਆਪਣੀ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ— “ਮੈਂ ਇੱਕ ਧਨੁਧਾਰੀ ਮਨੁੱਖ ਰਚਿਆ ਹੈ; ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਦੇਸ਼ ਮਿਲਣ ਤੇ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ, ਸਤੁਤੀ ਕਰਦਾ ਖੜਾ ਸੀ; ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਹੱਥ ਲੈ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਖੋਪੜੀ ਵਿੱਚੋਂ ਉਠਾਇਆ ਅਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਕਿਹਾ— “ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਮਨੁੱਖ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਮੰਨਿਆ ਹੈ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਗਰਜਣ ਨਾਲ ਬਣੀ ਮੋਹਣ ਵਾਲੀ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ਜਲਦੀ ਜਗਾ—” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਹਰਾ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਹਾਜਰੀ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਖੱਬੇ ਪੈਰ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਵੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ালী ਸੀ, ਉਠ ਖੜਾ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ, ਪਸੀਨੇ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲਿਆ ਅਤੇ ਲਹੂ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲਿਆ, ਦੋਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵੱਡੀ ਜੰਗ ਹੋਈ। ਧਨੁ ਧਨੁ ਦੀ ਧੁਨ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਗੂੰਜੀ; ਪਸੀਨੇ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲਿਆ ਦੇ ਕਵਚ ਨੂੰ ਲਹੂ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲਿਆ ਨੇ ਉਤਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਉਹ ਦੋਨੋਂ ਜੰਗ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਦੋ ਦਿਵਯ ਵਰ੍ਹੇ ਬੀਤ ਗਏ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਪਸੀਨੇ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲਿਆ ਅਤੇ ਲਹੂ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲਿਆ ਲੜਦੇ ਰਹੇ। ਲਹੂ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲਿਆ ਦੇ ਦੋ ਬਾਂਹਾਂ ਅਤੇ ਪਸੀਨੇ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲਿਆ ਦੀ ਜੰਗ ਦੇਖ ਕੇ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੇ ਸੋਚਿਆ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਉੱਤਮ ਲੋਕ ਨੂੰ ਗਿਆ। ਮਧੁਸੂਦਨ ਨੇ ਉਤਰਾਟਾ ਹੋ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਅੱਜ ਪਸੀਨੇ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲਿਆ ਨੂੰ ਲਹੂ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲਿਆ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਚਿੰਤਿਤ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਮਧੁਸੂਦਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਹਰੀ, ਤੇਰੀ ਅਗਲੀ ਜਨਮ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਮੇਰਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਅੱਜ ਤੋਂ ਜੀਵੇਗਾ।” ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਕਿਹਾ, “ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਕਿਹਾ, ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ।” ਫਿਰ, ਉਹ ਦੋਨਾਂ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜੰਗ ਰੋਕੀ ਅਤੇ ਦੋਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ— “ਕਲੀ ਅਤੇ ਦਵਾਪਰ ਯੁਗ ਦੇ ਸੰਧੀ 'ਤੇ, ਜਦ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵੱਡੀ ਜੰਗ ਹੋਵੇਗੀ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਿਲਾਵਾਂਗਾ।” ਫਿਰ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀਆਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, “ਇਹ ਦੋ ਉੱਚੇ ਮਨੁੱਖ, ਤੁਹਾਡੇ ਆਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ, ਤੁਹਾਡੇ ਦੁਆਰਾ ਰੱਖਿਆ ਜਾਣ।” “ਇਹ ਪਸੀਨੇ ਤੋਂ ਜਨਮ ਲਿਆ, ਹਜ਼ਾਰ-ਕਿਰਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਅੰਸ਼ ਹੈ, ਅਤੇ ਦਵਾਪਰ ਯੁਗ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਕਾਰਜ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਆਵੇਗਾ।” “ਯਦਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਮਹਾਂਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਮਨੁੱਖ ਹੋਵੇਗਾ ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ੂਰ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਧੀ, ਪ੍ਰਥਾ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਿੱਚ ਅਦਵਿਤੀਯ ਹੋਵੇਗੀ। ਉਹ ਵੱਡੀ ਭਾਗਵਤੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਜਨਮ ਲਵੇਗੀ; ਦੁਰਵਾਸਾ ਉਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਰ ਦੇਵੇਗਾ, ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ। ਇਸ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਜਿਸ ਵੀ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਉਹ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸੱਦੇਗੀ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਉਸ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਵੇਗਾ।” “ਉਹ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਉਗਣ ਵੇਲੇ, ਤੈਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਆਪਣੀ ਰਜੋ-ਕਾਲ ਵਿੱਚ, ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ, ਤੇਰੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੇਗੀ, ਹੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ। ਉਸ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ, ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਤੂੰ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਜਨਮ ਲਵੇਗਾ, ਹੇ ਕੁੰਤੀਪੁੱਤਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਕਾਰਜ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੂਰਜ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਕਿਹਾ, ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ। ਮੈਂ ਵਿਆਹ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਆਪਣੇ ਸ਼ਕਤੀ 'ਤੇ ਨਾਜ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਦਿਆਂਗਾ।” “ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਕਰਣ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਉਸ ਨੂੰ ਬੁਲਾਏਗੀ; ਮੇਰੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭਗਤ ਅਤੇ ਉੱਚੇ ਮਨ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇਗਾ।” “ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ, ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਲਈ ਕੁਝ ਵੀ ਅਪਹੁੰਚ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ; ਤੇਰੇ ਵਚਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਐਸੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਕੇ ਜਨਮ ਦਿਆਂਗਾ।” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਹਜ਼ਾਰ-ਕਿਰਣ ਵਾਲਾ ਸੂਰਜ, ਨਾਰਾਇਣ—ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਮਹਾਂ ਵਿਧਵੰਸਕ—ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰ ਕੇ, ਉਥੋਂ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਦ ਭਾਸਕਰ, ਹਨੇਰੇ ਦੇ ਨਾਸਕ, ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਦ ਉਸ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਭਰੇ ਮਨ ਨਾਲ ਵ੍ਰਿਦ੍ਹਸ਼੍ਰਵਾਸ ਨੂੰ ਵੀ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। “ਇਹ ਮਨੁੱਖ, ਹਜ਼ਾਰ-ਅੱਖ ਵਾਲੇ ਦੇ ਲਹੂ ਤੋਂ ਮੇਰੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਮੇਰਾ ਅੰਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਦਵਾਪਰ ਯੁਗ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਤੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤਿਆ ਜਾਵੇ।” “ਜਦ ਮਹਾਂ-ਭਾਗਵਤੀ ਪਾਂਡੂ, ਪ੍ਰਥਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਗਾ, ਅਤੇ ਮਾਦ੍ਰੀ ਨੂੰ ਵੀ, ਫਿਰ ਉਹ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਚਲਾ ਜਾਵੇਗਾ।” “ਜਦ ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਹੇਗਾ, ਇੱਕ ਹਿਰਨ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇਵੇਗਾ; ਉਸ ਕਾਰਨ, ਵੈਰਾਗ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਉਹ ਸ਼ਤਸ਼੍ਰਿੰਗ ਨੂੰ ਜਾਵੇਗਾ।” “ਆਪਣੇ ਅਣਪਣ ਤੋਂ ਪੁੱਤਰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਦੱਸੇਗਾ; ਤੇ ਕੁੰਤੀ, ਅਣਇੱਛਾ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਕਹੇਗੀ।” “ਹੇ ਰਾਜਾ, ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਮਰਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੀ; ਪਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਪੁੱਤਰ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ, ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ।” “ਜਦ ਉਹ ਮੰਗੇ, ਹੇ ਸ਼ਕ੍ਰ, ਤੂੰ ਕੁੰਤੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਨੁੱਖ ਦੇ; ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਵਚਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਐਸਾ ਕਰ, ਹੇ ਸ਼ਚੀਪਤੀ।” ਫਿਰ, ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਇਸ ਪੁਰਾਣੇ ਮਨਵੰਤਰ ਵਿੱਚ, ਚੌਵੀ ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਚਕ੍ਰ ਵਿੱਚ—” “ਤੂੰ ਰਘੁ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ, ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਘਰ, ਰਾਵਣ ਦੇ ਨਾਸ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਜਨਮ ਲਿਆ।” “ਰਾਮ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਤੂੰ ਸੀਤਾ ਲਈ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਫਿਰਿਆ; ਹੇ ਦੇਵਤਾ, ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਤੇਰੇ ਕਾਰਨ ਹਾਨੀ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਭਲੇ ਲਈ ਸੀ।” “ਵਾਲੀ, ਬਾਂਦਰਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਤੂੰ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੀ خاطر ਮਾਰਿਆ; ਇਸ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਮੈਂ ਮਨੁੱਖ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ।” ਜਦ ਇੰਦਰ ਨੇ ਹੋਰ ਕਾਰਨ ਦੱਸ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਪੁੱਤਰ ਮੰਨਣ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਹਰੀ ਨੇ ਸ਼ੁਨਾਸੀਰ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਹਟਾਉਣ ਬਾਰੇ ਆਖਿਆ। “ਮੈਂ ਖੁਦ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮਰਤ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਵਾਂਗਾ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਦਿਵਾਉਣ ਲਈ।” “ਮੈਂ ਰਥੀ ਵੀ ਬਣਾਂਗਾ ਅਤੇ ਕੁਰੁ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਾਂਗਾ।” ਫਿਰ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਇਹ ਵਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ਕ੍ਰ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਮੰਨ ਲਿਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, “ਤੇਰੇ ਵਚਨ ਪੂਰੇ ਹੋਣ।” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਦੇਵਤਾ ਨੇ ਅਚ੍ਯੁਤ ਨੂੰ ਭੇਜ ਕੇ, ਖੁਦ ਵੀ ਅਲੋਪ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੁਰਾਣਕਥਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਇੱਛਾ, ਯੁਗਾਂ ਦੀ ਯੋਜਨਾ, ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਕਰਮ, ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ, ਅਗਲੇ ਯੁਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਜੰਗ ਅਤੇ ਉਚੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਸੂਰਜ, ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਲੀਲਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ।