ਇਹ ਸਭ ਵੱਡੇ ਆਦਰ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਨਾਰਾਏਣ ਨੇ ਨਿਸ਼ਚਯ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸਾਹਮਣੇ ਵਾਲਾ ਯੋਗ੍ਯ ਹੈ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸੱਜਾ ਬਾਂਹ ਅਰਪਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਚੰਦ੍ਰਕਲਾਧਾਰੀ ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤੀਖੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਨਾਲ ਉਸ ਬਾਂਹ ਨੂੰ ਛੀਦ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਨਾਰਾਏਣ ਦੀ ਬਾਂਹ ਵਿੱਚੋਂ ਜੰਬੂਨਾਦ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਸੋਨੇ ਦੀ ਰੰਗਤ ਵਾਲਾ ਲਹੂ ਵਗਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਜੋ ਅੱਗ ਦੀ ਲਕੀਰ ਵਾਂਗ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਲਹੂ ਦੀ ਧਾਰ, ਜੋ ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਖੋਪੜੀ (ਕਪਾਲ) ਵਿੱਚ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੀ, ਬੜੀ ਤੇਜ਼ੀ, ਸਿੱਧਾਈ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਉੱਪਰ ਨਿਕਲ ਕੇ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਛੂਹਦੀ ਹੋਈ ਵਗਣ ਲੱਗੀ। ਇਹ ਲਹੂ ਪੰਜਾਹ ਯੋਜਨ ਲੰਬਾ ਤੇ ਦਸ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾ ਸੀ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਦੇਵ-ਵਰਸ਼ਾਂ ਤੱਕ ਹਰੀ ਦੀ ਬਾਂਹ ਵਿੱਚੋਂ ਵਗਦਾ ਰਿਹਾ। ਇੰਨੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ, ਮਹਾਦੇਵ ਭਿਖਾਰੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਭਿੱਖ ਲੈਂਦੇ ਰਹੇ; ਨਾਰਾਏਣ ਲਹੂ ਨੂੰ ਉਸ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਖੋਪੜੀ-ਪਾਤ੍ਰਾ ਵਿੱਚ ਭਰਦੇ ਗਏ। ਫਿਰ ਨਾਰਾਏਣ ਨੇ ਸ਼ੰਭੂ ਨੂੰ ਉੱਚਤਮ ਬਚਨ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ, ਕੀ ਕਪਾਲ ਭਰ ਗਿਆ ਜਾਂ ਨਹੀਂ?" ਹਰੀ ਦੇ ਇਹ ਗੰਭੀਰ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੋ ਬੱਦਲਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਗੜਗੜਾਹਟ ਵਾਲੇ ਜਿਹੇ ਲੱਗਦੇ, ਚੰਦ੍ਰ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਅੱਗ-ਤ੍ਰਿਸ਼ਿਕ ਨੈੱਤ੍ਰਾਂ ਵਾਲੇ, ਚੰਦ੍ਰਕਲਾਧਾਰੀ ਹਰਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਜਨਾਰਦਨ ਨੂੰ ਖੋਪੜੀ ਵਿੱਚ ਨਿਹਾਰਿਆ, ਕਪਾਲ ਨੂੰ ਉਂਗਲੀ ਨਾਲ ਥੱਪਿਆ ਅਤੇ ਆਖਿਆ, "ਕਪਾਲ ਭਰ ਗਿਆ ਹੈ।" ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿ्णੂ ਨੇ ਲਹੂ ਦਾ ਵਹਾਵ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਲਹੂ ਨੂੰ ਦਬਾ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਹਜ਼ਾਰ ਦੇਵ-ਵਰਸ਼ਾਂ ਤੱਕ, ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨੈੱਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਨਾਲ ਉਸ ਲਹੂ ਨੂੰ ਮਥਣ ਕੀਤਾ। ਜਿਵੇਂ ਜਿਵੇਂ ਲਹੂ ਮਥਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਉਸ ਵਿੱਚੋਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਬੁਲਬਲੇ ਉੱਭਰਨ ਲੱਗੇ। ਇਸ ਤੋṁ ਫਿਰ, ਇੱਕ ਮਨੁੱਖ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ—ਸਿਰ ਤੇ ਮੁਕੁਟ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਧਨੁਸ਼ ਅਤੇ ਤੀਰ, ਦੋ ਤੁਰਕਣੀਆਂ ਨਾਲ, ਸਾਂਡ ਵਰਗੀਆਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਮੋਢੇ, ਅਤੇ ਉਂਗਲੀਆਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨਾਂ ਨਾਲ ਚਿੰਨ੍ਹਤ। ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ ਅਤੇ ਖੋਪੜੀ ਵਿੱਚ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਭਾਗਵਾਨ ਵਿ্ণੂ ਨੇ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਭਵ, ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਕੌਣ ਹੈ ਜੋ ਖੋਪੜੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ ਹੈ?" ਹਰੀ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਸੁਣੋ, ਹੇ ਮਹਾਬਲੀ। ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਨਰ ਨਾਮਕ ਹੈ, ਜੋ ਉੱਚਤਮ ਅਸਤਰ-ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੀਣ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਨਰ ਆਖਿਆ, ਇਹ ਨਰ ਹੀ ਕਹਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਨਰ ਤੇ ਨਾਰਾਏਣ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਯੁਗ-ਯੁਗਾਂ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਲੜਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਣਗੇ।" "ਇਹ ਨਰ, ਨਾਰਾਏਣ ਦਾ ਸਾਥੀ ਹੋਵੇਗਾ; ਫਿਰ, ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਸ ਸਮੇਂ, ਇਹ ਮਹਾਨ ਤੇ ਤੇਜਸਵੀ ਤੁਹਾਡਾ ਸਹਿਯੋਗੀ ਹੋਵੇਗਾ। ਗਿਆਨ ਦੀ ਪਰਖ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹੋਵੇਗਾ; ਇਹ ਦਿਵ੍ਯ, ਅਤਿ-ਤੇਜਸਵੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਪੰਜਵਾਂ ਸਿਰ ਹੈ।" "ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਪ੍ਰਜਵਲਿਤ ਊਰਜਾ, ਤੇਰੇ ਬਾਂਹ ਦੇ ਲਹੂ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ—ਇਹ ਤਿੰਨ ਤਾਕਤਾਂ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਨਾਲ, ਇਹ ਯੋਧਾ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਜਿੱਤੇਗਾ; ਜੋ ਅਜੇਯ ਹਨ ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣਾ ਅਸੰਭਵ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਇਸਨੂੰ ਮਾਰ ਨਹੀਂ ਸਕਣਗੇ।" "ਇਹ ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਮਰੁਤਾਂ ਲਈ ਭਿਆਨਕ ਹੋਵੇਗਾ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਸ਼ੰਭੂ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਰਿਹਾ ਅਤੇ ਹਰੀ ਇਸ ਵਿਰਲੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਉਸੇ ਥਾਂ, ਖੋਪੜੀ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਹੋਇਆ ਉਹ ਮਨੁੱਖ, ਹਰਾ ਅਤੇ ਕੇਸ਼ਵ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਸਹਿਤ ਸਤੁਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਹ ਆਦਰ ਨਾਲ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ, "ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ?" ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਖੜਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ, ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਤੇਜ ਨਾਲ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਇੱਕ ਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀ ਮਨੁੱਖ ਰਚਿਆ ਹੈ; ਇਸਨੂੰ ਮਾਰ।" ਜਦ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦਾ ਖੜਾ ਸੀ, ਤਦ ਸ਼ੰਕਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਫਿਰ ਆਖਿਆ, ਤੇ ਦੋਵੇਂ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ, ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਹੱਥਾਂ ਸਮੇਤ, ਖੋਪੜੀ ਵਿੱਚੋਂ ਚੁੱਕ ਲਿਆ। ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਭਿਆਨਕ ਮਨੁੱਖ, ਜਿਸਨੂੰ ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਮੰਨ ਲਿਆ ਹੈ, ਵਿ्णੂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਰਚੀ ਮੋਹ-ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਜਲਦੀ ਜਗਾ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਹਰਾ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਨਾਰਾਏਣ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਖੱਬੇ ਪੈਰ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਮਹਾਂਬਲੀ ਉੱਠ ਖੜਾ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ ਉਹ ਮਹਾਨ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ—ਪਸਿਨੇ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਅਤੇ ਲਹੂ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਦੋ ਯੋਧਿਆਂ ਵਿੱਚ। ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਤਾਣ ਦੀ ਧੁਨੀ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਗੂੰਜੀ। ਲਹੂ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਨੇ ਪਸਿਨੇ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਦੀ ਕਵਚ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਦੋਵੇਂ ਜੰਗ ਕਰਦੇ, ਦੋ ਦਿਵ੍ਯ ਵਰਸ਼ ਲੰਘ ਗਏ। ਇਹ ਯੁੱਧ ਵੇਖ ਕੇ, ਜਿੱਥੇ ਲਹੂ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਦੇ ਦੋ ਬਾਂਹ ਅਤੇ ਪਸਿਨੇ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਦੀ ਲੜਾਈ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਉੱਚਤਮ ਲੋਕ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਥੇ, ਮਧੁਸੂਦਨ ਨੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਉਤਾਵਲੇ ਹੋ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਅੱਜ ਪਸਿਨੇ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਨੂੰ ਲਹੂ ਤੋਂ ਜਨਮੇ ਨੇ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਚਿੰਤਤ ਹੋਏ ਅਤੇ ਮਧੁਸੂਦਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਹਰੀ, ਅਗਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਮੇਰਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਅੱਜ ਤੋਂ ਜੀਵਨ-ਯਾਪਨ ਕਰੇਗਾ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿ্ণੂ ਨੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਆਖਿਆ, ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ।" ਫਿਰ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਯੋਧਿਆਂ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਰੋਕੀ ਅਤੇ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: "ਅਗਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ, ਕਲੀ ਅਤੇ ਦੁਆਪਰ ਯੁਗ ਦੀ ਸੰਧੀ ਤੇ, ਜਦ ਵੱਡਾ ਯੁੱਧ ਹੋਵੇਗਾ, ਉਥੇ ਮੈਂ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾਵਾਂਗਾ।" ਫਿਰ, ਵਿ्णੂ ਨੇ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀਆਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ ਅਤੇ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਦੋ ਮਹਾਨ ਪੁਰੁਸ਼ ਮੇਰੇ ਆਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਤੁਹਾਡੇ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ।" "ਪਸਿਨੇ ਤੋਂ ਜਨਮਾ ਇਹ ਜੀਵ ਹਜ਼ਾਰ-ਕਿਰਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਅੰਸ਼ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁਆਪਰ ਯੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਕਾਰਜ ਲਈ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਅਵਤਰੀਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਯਾਦਵ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ੂਰ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਪੁਰੁਸ਼ ਹੋਵੇਗਾ; ਉਸ ਦੀ ਧੀ, ਪૃਥਾ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਿੱਚ ਅਦ੍ਵਿਤੀਯ ਹੋਵੇਗੀ।" "ਉਹ ਮਹਾਨ ਭਾਗਵਤੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਕਾਰਜ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਲਈ ਜਨਮੇਗੀ; ਦੁਰਵਾਸਾ ਰਿਸ਼ੀ ਉਸਨੂੰ ਵਰ ਦਿਆਂਗੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਸੰਚਯ ਹੋਵੇਗਾ।" "ਇਸ ਮੰਤ੍ਰ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾਲ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵੀ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਉਹ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸੱਦੇਗੀ, ਉਸ ਦੇ ਅਨੁਗ੍ਰਹ ਨਾਲ ਉਹ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਵੇਗਾ।" "ਉਹ, ਤੈਨੂੰ ਸੂਰਜੋਦਯ ਵੇਲੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਅਤੇ ਰਜੋਦਰਮ ਸਮੇਂ, ਚਿੰਤਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਤੇਰੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੇਗੀ, ਹੇ ਪ੍ਰਜਵਲਿਤ ਸੂਰਜ!