ਜਦੋਂ ਉਹ ਜੋ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਮੌਤ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਪੱਥਰ ਨਾਲ ਵੱਜਣਾ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਪੁੱਨ ਦੇ ਕੰਮ ਵਾਂਗ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਚੇਲੇਆਂ ਸਮੇਤ, ਇਕੱਲਾ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਜਾਣ ਦੀ ਆਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਚੇਲੇ ਧਿਆਨ ਲਗਾ ਕੇ ਕੰਨ ਵਿਚ ਜਾਪ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ ਗਿਆ ਕਿ, "ਹੇ ਮਹਾਤਮਾ, ਤੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਨਾ ਵਧ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਦਵੀ ਹਾਸਲ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈਂ ਜੋ ਦੁਬਾਰਾ ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿਚ ਪਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।" ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਪਦਵੀਆਂ ਤਿਆਗਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਹ ਸਾਡਾ ਸੱਚਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ; ਸਾਡੀ ਆਪਣੀ ਤਪੱਸਿਆ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਵੀ। ਤੂੰ ਉਸ ਪਰਮ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ, ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਰਸਤੇ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ, ਤਪ ਦੇ ਗੁਣ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਿਥੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਉੱਤੇ ਸੰਯਮ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਸਦਾ ਦਇਆ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਹੀ ਅਸਲ ਤਪੱਸਿਆ ਦਾ ਧਰਮ ਹੈ; ਬਾਕੀ ਸਭ ਦਿਖਾਵਾ ਹੈ। ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਤੂੰ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਯਤਨ ਕਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੀਰਥ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਅਤੇ ਜੋਗੀਆਂ ਨੇ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤੇ, ਵਿਦਿਆਧਰ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਸਪ, ਦਿਨ-ਰਾਤ ਆਪਣੇ ਚਾਹੇ ਗਏ ਮਨੋਰਥਾਂ ਨੂੰ ਸੋਚਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਜੇ ਤੇਰੀ ਸੰਸਾਰੀ ਇੱਛਾ ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਮੁੱਕ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਅਤੇ ਸਵਰਗ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ। ਤੂੰ ਜਿਸ ਗਰਭ ਵਿਚ ਤੇਰਾ ਪਿਉ ਜੰਮਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈਂ? ਜੀਵ ਆਪਣੇ ਹੀ ਮਾਸ ਵਰਗਾ ਮਾਸ ਕਿਵੇਂ ਖਾ ਸਕਦੇ ਹਨ? ਫਿਰ ਉਹ ਸਾਰੇ ਮਹਾਨ ਦਾਨਵ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਬੋਲੇ, "ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਸਾਨੂੰ ਦীক্ষਾ ਦੇ, ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਜਿਵੇਂ ਅੰਬ੍ਰਿਓ (ਭ੍ਰੂਣ) ਖੜੇ ਹਾਂ।" ਗੁਰੂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਦਿਖਿਆ ਅਤੇ ਆਖਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਨਾ ਕਰੋ।" ਖਾਣ ਵੇਲੇ, ਇੱਕ ਥਾਂ ਉੱਤੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਭੋਜਨ ਕਰੋ; ਪਾਣੀ ਵੀ ਸਾਫ ਹੋਵੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਵਾਲ ਜਾਂ ਕੀੜੇ ਨਾ ਹੋਣ। ਪਿਆਰੇ ਜਾਂ ਨਾ-ਪਿਆਰੇ ਵਸਤੂਆਂ ਉੱਤੇ ਸਮਾਨ ਭਾਵ ਰੱਖੋ, ਪੱਖਪਾਤ ਨਾ ਕਰੋ; ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਕਰੋ ਅਤੇ ਅਮਲ ਕਰੋ। ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਇਕੱਠੇ ਰਹੋ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਸੀਂ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋਗੇ। ਇਹ ਨਿਯਮ ਬਣਾਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਰਦਾਂ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਧਿਸ਼ਣਾ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਦੇਵਲੋਕ ਚਲੀ ਗਈ ਅਤੇ ਉਥੇ ਦਾਨਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਕੰਮ ਸਾਰੇ ਦੱਸ ਦਿੱਤੇ। ਫਿਰ ਉਹ ਅਸੁਰ ਨਰਮਦਾ ਨਦੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਵੱਸਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਥੇ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਸਾਰੇ ਦਾਨਵ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਇੰਦਰ ਨੇ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਨਾਮੁਚੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼, ਜੋ ਯਜਨਾ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਧਰਮ ਦਾ ਘਾਤਕ, ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਰਾਖਸ਼ਸ, ਜੋ ਕਰੂੜ ਕਰਮ ਕਰਦਾ, ਭੁੱਖਾ ਤੇ ਲਾਲਚੀ, ਮੁਚੀ, ਬਾਣ, ਅਤੇ ਵੀਰੋਚਨ; ਮਹਿਸ਼ਾਕਸ਼, ਬਾਸਕਲ, ਪ੍ਰਚੰਡ, ਚੰਡਕ, ਰੋਚਮਾਨ, ਅਤੇ ਸੁਸ਼ੇਣ, ਜੋ ਦਾਨਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹਨ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਇੰਦਰ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਤੁਸੀਂ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਜੰਮੇ ਸੀ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਵਰਤ ਕਿਵੇਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਨੰਗੇ, ਮੂੰਡੇ ਸਿਰ, ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਘੜੇ ਲੈ ਕੇ?" "ਤੁਸੀਂ ਮੋਰ ਦੇ ਪੰਖਾਂ ਵਾਲੇ ਝੰਡੇ ਕਿਵੇਂ ਲੈ ਕੇ ਖੜੇ ਹੋ?" ਦੈਤਿਆਂ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਅਸੀਂ ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਅਸੁਰ-ਸੁਭਾਵ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਧਰਮ ਵਿਚ ਟਿਕੇ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਐਸੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਤੂੰ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਾਜ ਭੋਗ ਅਤੇ ਚਲਾ ਜਾ, ਹੇ ਸ਼ਕ੍ਰ।" ਇੰਦਰ ਨੇ "ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ" ਕਹਿ ਕੇ ਆਪਣੀ ਲੋਕੀ ਵਾਪਸ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਹੇ ਭੀਸ਼ਮ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਵੱਲੋਂ ਭਟਕਾਏ ਗਏ। ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਨਰਮਦਾ ਨਦੀ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚੇ, ਤਦ ਸ਼ੁਕ੍ਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੀ ਹਾਲਤ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਹੁਣ ਉਹ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਥਿਆਉਣ ਦੀ ਨੀਅਤ ਨਾਲ ਫਿਰੋਂ ਕਰੂੜ ਸੰਕਲਪ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਅਰਜੁਨ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਜੰਮਿਆ? ਅਤੇ ਕਰਣ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੂਤ ਪੁੱਤਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਕੌਰਵਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਜੰਮਿਆ ਗਿਆ?" "ਇਹ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਕੁਦਰਤੀ ਤੌਰ ਤੇ ਵਰਦਾਨ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲਿਆ? ਇਹ ਦੱਸੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਨੂੰ ਵੱਡੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਹੈ; ਤੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਦੱਸਣ ਯੋਗ ਹੈਂ।" ਪੁਲਸਤਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਕ ਵਾਰੀ, ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਮੂੰਹ ਕੱਟਿਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਵੱਡੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ। ਉਸਦੇ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਪਸੀਨਾ ਆਇਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਲੈ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮਾਰਿਆ। ਉਸ ਪਸੀਨੇ ਤੋਂ ਕੁੰਡਲੀ ਜੰਮਿਆ, ਜੋ ਧਨੁਸ਼ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਤੀਰ ਲੈ ਕੇ, ਹਜ਼ਾਰ ਕਵਚਾਂ ਵਾਲਾ, ਮਹਾਨ ਵੀਰ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ?" ਤਦ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕਰਤਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿਖਾ ਕੇ ਕਿਹਾ, "ਇਸ ਦੁਸ਼ਟ ਚਿੱਤ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇ, ਤਾਂ ਕਿ ਇਹ ਮੁੜ ਜੰਮ ਨਾ ਸਕੇ।" ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਤੀਰ ਲੈ ਕੇ, ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਮਾਹੇਸ਼ (ਸ਼ਿਵ) ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਤੁਰ ਪਿਆ। ਉਸ ਮਹਾਨ ਭਿਆਨਕ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਤ੍ਰਿਣੇਤ੍ਰ (ਸ਼ਿਵ) ਡਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਭੱਜ ਕੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਚਲੇ ਗਿਆ। "ਬਚਾ ਲਓ, ਬਚਾ ਲਓ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਣੂ, ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਇਸ ਮਨੁੱਖ ਤੋਂ! ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਪਾਪੀ, ਮਲੇਛ ਰੂਪ ਅਤੇ ਡਰਾਉਣਾ ਹੈ।" "ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਕੁਝ ਐਸਾ ਕਰ ਕਿ ਇਹ ਆਪਣੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰ ਨਾ ਦੇਵੇ।" ਤਦ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਗੱਜ ਕੇ, ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਭੁਲਾਵਾ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਅਦ੍ਰਿਸ਼, ਜੋਗ ਦੇ ਮਾਹਰ, ਸਭ ਕੁਝ ਵੇਖਣ ਵਾਲੇ ਕੇਸ਼ਵ ਨੇ, ਉਥੇ ਆਏ ਹੋਏ ਵਿਅੰਗ ਨੇਤਰ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਠੰਡਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਜਦ ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋਇਆ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਪੌਤਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਰੁਦ੍ਰ। ਤੈਨੂੰ ਕਿਹੜਾ ਵਰ ਮੰਗਣਾ ਹੈ?" ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ "ਮੈਨੂੰ ਭਿਖਿਆ ਦੇ," ਕਿਹਾ, ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇਕ ਖੋਪੜੀ ਰੱਖ ਕੇ, ਜੋ ਭਿਆਨਕ ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਖੋਪੜੀ ਫੜਿਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, "ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਭਿਖਿਆ ਲੈਣ ਯੋਗ ਹੋਰ ਕੌਣ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?