ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਨੂੰ ਬੜੀ ਵਿਨਤੀ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, “ਹੇ ਆਦਰਣੀਯ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਖੱਡ ਵਿੱਚੋਂ ਵੱਧ ਕੇ ਕੱਢੋ, ਸਾਡੇ ਵਾਲ ਫੜ ਕੇ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕੋ। ਦੱਸੋ, ਅਸੀਂ ਕਿਸ ਦੇਵਤੇ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲਵਾਂ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਆਸਰਾ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਕਿਹੜਾ ਦੇਵਤਾ ਹੈ—ਚਾਹੇ ਉਹ ਯਾਦ ਕਰਨ, ਉਪਵਾਸ, ਧਿਆਨ ਜਾਂ ਸਮਾਧੀ ਰਾਹੀਂ ਹੋਵੇ।” ਉਹ ਅੱਗੇ ਆਖਦੇ ਹਨ, “ਅਸੀਂ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਦਾਨ ਕਰ ਕੇ ਮੋਖਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ। ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਪਰਿਵਾਰ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਾਂ ਤੇ ਮੁੜ ਉਸ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਵੱਧਾਂਗੇ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਛੁਪਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਉਹ ਮੁਖੀ ਉਸਨੂੰ ਪੁਕਾਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਕਿ ਹੁਣ ਇਹ ਕੰਮ ਕਿਵੇਂ ਪੂਰਾ ਕਰਾਂ। ਉਸਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਆਇਆ, “ਮੈਂ, ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਾਪੀਆਂ ਨਾਲ ਪਾਲਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਜੋ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਾਂ? ਇਹ ਲੋਕ ਵੇਦ ਮਾਰਗ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹਨ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹਾਸੇ ਦੇ ਪਾਤਰ ਬਣੇ ਹੋਏ ਹਨ।” ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ, ਉਹ ਗਿਆਨੀ ਰਾਜਾ ਕੇਸ਼ਵ ਦੀ ਸਿਮਰਨ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਜਨਾਰਦਨ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਮਨ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੱਖਦੇ ਸਨ, ਉਸ ਨੇ ਮੋਹ-ਮਾਇਆ ਦੀ ਇਕ ਵੱਡੀ ਮਾਇਆ ਰਚੀ। ਉਹ ਮਾਇਆ ਉਸਨੂੰ ਦੇ ਕੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਇਹ ਪੂਰੀ ਮੋਹ-ਮਾਇਆ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਭਟਕਾ ਦੇਵੇਗੀ।” ਫਿਰ ਕਿਹਾ, “ਤੇਰੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਵੀ ਵੇਦ ਮਾਰਗ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਜਾਣਗੇ।” ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਪ੍ਰਭੂ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ ਅਸੁਰ, ਜੋ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਮੋਹ-ਮਾਇਆ ਦੇ ਵੱਸ ਆ ਗਏ। ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਆਏ ਤੇ ਆਖਿਆ, “ਤੁਹਾਡੀ ਭਗਤੀ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਇਹ ਜੋਗੀ ਨੰਗਾ ਹੈ, ਉਸਦੇ ਵਾਲ ਮੁੰਡੇ ਹੋਏ ਹਨ ਤੇ ਮੋਰ ਪੰਖ ਲਾਏ ਹੋਏ ਹਨ।” ਅਧਿਆਪਕ ਦੇ ਐਸਾ ਆਖਣ ਉਪਰੰਤ, ਮੋਹ-ਮਾਇਆ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਹੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਮੁਖਿਓ, ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ, ਦੱਸੋ, ਤੁਸੀਂ ਇਸਦਾ ਫਲ ਲੋਕਿਕ ਲਾਭ ਲਈ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਜਾਂ ਪਰਲੋਕ ਲਈ?” ਦੈਤਿਆਂ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਸਾਡੀ ਤਪੱਸਿਆ ਪਰਲੋਕ ਦੇ ਧਰਮ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਹੈ।” ਉਹ ਨੰਗਾ ਜੋਗੀ ਆਖਦਾ ਹੈ, “ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮੋਖਸ਼ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਮੰਨੋ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਅਰਹਤਾਂ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ, ਮੋਖਸ਼ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੁੱਲਾ ਹੈ, ਧਰਮ ਰਾਹੀਂ ਮੋਖਸ਼ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਕੋਈ ਮਾਰਗ ਨਹੀਂ।” ਉਹ ਆਖਦਾ ਹੈ, “ਇੱਥੇ ਰਹਿ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਅਨੇਕ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਸਵਰਗ ਤੇ ਮੋਖਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਵੋਗੇ, ਪਰ ਇਹ ਸਭ ਮੋਖਸ਼ ਦੀ ਸੱਚੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ।” ਮੋਹ-ਮਾਇਆ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਦੈਤਿਆ ਵੇਦ ਮਾਰਗ ਤੋਂ ਭਟਕ ਗਏ। ਜਿੱਥੇ ਧਰਮ ਸੀ, ਉਥੇ ਅਧਰਮ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਸੱਚ ਸੀ, ਉਥੇ ਝੂਠ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਹ ਮੋਖਸ਼ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਨਾਂ ਹੀ ਮੋਖਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਸੱਚਾਈ ਆਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਹ ਉੱਚੀ ਸੱਚਾਈ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਕਰਤਵ ਹੈ, ਪਰ ਅਸਲ ਕਰਤਵ ਨਹੀਂ; ਇਹ ਸਾਫ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਇਕ ਚੀਜ਼ ਪਹਿਨਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਇਕ ਕਾਨੂੰਨ ਹੈ, ਜੋ ਕਈ ਪਹਿਨਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਹੋਰ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੋਹ-ਮਾਇਆ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ, ਉਹ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਿਰੋਧੀ ਮਤ ਉਚਾਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਰਾਜਨ, ਸਾਰੇ ਦੈਤਿਆ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਕਰਤਵ ਤਿਆਗ ਬੈਠੇ। ਮੋਹ-ਮਾਇਆ ਦੀ ਭੁੱਲ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਯੋਗ ਮੰਨਣ ਲੱਗ ਪਏ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਹ ਧਰਮ ਅਪਣਾਇਆ, ਉਹ ਉਸ ਨਾਲ ਯੋਗ ਹੋ ਗਏ। ਤਿੰਨ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਮਾਰਗ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਮੋਹ-ਮਾਇਆ ਦੇ ਵੱਸ ਹੋ ਕੇ ਮੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਹੋਏ; ਹੋਰ ਵੀ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਗਰੂਕ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ, ਅਤੇ ਹੋਰ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਹੋਰ, ਆਪਣੇ ਮਤ ਵਿੱਚ ਡਿੱਠੇ ਰਹਿ ਕੇ ਸਭ ਨੇ ਸਭਾ ਵਿੱਚ “ਅਰਹਤ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ” ਆਖਿਆ। ਥੋੜ੍ਹੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਦੈਤਿਆਂ ਨੇ ਤਿੰਨ ਵੇਦ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ। ਫਿਰ, ਲਾਲ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਜਿੱਤੂ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹ-ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਭੁੱਲਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਕੋਲ ਗਿਆ ਤੇ ਮਿੱਠੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਆਖਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, “ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਸਵਰਗ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਜਾਂ ਮੁੜ ਮੋਖਸ਼ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋ— ਹੁਣ ਪਸ਼ੁ-ਹਿੰਸਾ ਵਰਗੇ ਪਾਪੀ ਕਰਤਵਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿਓ; ਸਮਝੋ ਕਿ ਇਹ ਸਾਰਾ ਗਿਆਨ-ਰੂਪ ਹੈ, ਬਾਕੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋ। ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ, ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਭਟਕਣ ਨਾਲ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਅਸਥਿਰ ਹੈ, ਇਸਦਾ ਉੱਚਾ ਅੰਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਕਾਮਾਦਿਕ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਦੂਸ਼ਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੋਖਸ਼ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਗਏ। ਜਦ ਉਹ ਅਜਿਹੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਗਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਹ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤੇ; ਕਿਸੇ ਨੇ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ, ਕਿਸੇ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ। ਕੁਝ ਹੋਰਾਂ ਨੇ ਯਜਨਾ ਤੇ ਦੂਜੀ ਜਾਤੀਆਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ; ਇਹ ਕਥਨ ਉਚਿਤ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਹਿੰਸਾ ਨੂੰ ਹੀ ਧਰਮ ਆਖਿਆ ਗਿਆ। ਗਿਆਨੀ ਲੋਕ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਹੋਮ ਕੀਤੇ ਦਾਨ ਫਲਦਾਇਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਜੇ ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਪਸ਼ੂ-ਹਤਿਆ ਸਵਰਗ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ— ਜੇ ਯਜਮਾਨ ਦਾ ਪਿਤਾ ਉਥੇ ਨਹੀਂ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਕੀ ਲਾਭ? ਜੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਲਈ ਹੈ। ਜੇ ਕਿਸੇ ਯਾਤਰੀ ਲਈ ਪਿੰਡ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਯਾਤਰੀ ਲੈ ਕੇ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ; ਅਨੇਕ ਯਜਨਾਂ ਨਾਲ, ਕੋਈ ਦੇਵਤਾ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਇੰਦਰ ਨਾਲ ਭੋਗ ਭੋਗਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਸ਼ਮੀ ਦੀ ਲੱਕੜ ਖਾਦੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਪੱਤਾ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਪਸ਼ੂ ਵਧੀਆ ਹੈ; ਲੋਕ ਇਸ ਉਪਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਨ। ਜੇ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚੰਗੀ ਨਾ ਲੱਗੇ, ਤਾਂ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਦਿਓ; ਕਿਉਂਕਿ ਵੱਡੇ ਦੇਵਤੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਬੋਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਨਹੀਂ ਡਿੱਗਦੇ। ਜੋ ਬਾਤ ਉਚਿਤ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗਿਆਂ ਨੂੰ ਮੰਨਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਦੈਤਿਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਅਸੀਂ ਸਭ ਤੇਰੇ ਸੱਚੇ ਮਤ ਵਿੱਚ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸਮਰਪਿਤ ਹਾਂ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤਾਂ ਅੱਜ ਸਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਵਿਖਾਓ। ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਸਮੱਗਰੀ ਤੇ ਦীক্ষਾ ਲਈ ਯੋਗ ਵਸਤੂਆਂ ਲਿਆਵਾਂਗੇ। ਤੇਰੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ, ਮੋਖਸ਼ ਜਲਦੀ ਸਾਡੇ ਹੱਥ ਆ ਜਾਵੇ। ਫਿਰ, ਉਸਨੇ ਉਹਨਾਂ ਸਭ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਮੋਹ-ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਭੁੱਲੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਆਖਿਆ, “ਇਹ ਜੋ ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਮੇਰਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਗੁਰੂ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਤੇ ਉੱਤਮ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਆਦੇਸ਼ ਨਾਲ, ਇਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦীক্ষਾ ਦੇਵੇਗਾ।” ਉਸਨੇ ਭਾਰਗਵ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੇਰੇ ਬਚਨ ਨਾਲ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਦীক্ষਾ ਦੇ।” ਜਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੋਹ-ਮਾਇਆ ਦੂਰ ਹੋ ਗਈ, ਤਾਂ ਉਹ ਦੈਤਿਆ ਭਾਰਗਵ ਕੋਲ ਆਖਣ ਲੱਗ ਪਏ, “ਸਾਨੂੰ ਐਸੀ ਦীক্ষਾ ਦੇਵੋ, ਜੋ ਸਭ ਸੰਸਾਰਕ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਦੇਵੇ।” ਉਸ਼ਨਸ ਨੇ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਠੀਕ ਹੈ, ਆਓ ਨਰਮਦਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਚੱਲੀਏ।