ਇੱਕ ਵਾਰ, ਕਾਵ੍ਯ ਨੇ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਅੱਗੇ ਸਵਾਲ ਰੱਖਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਦੂਜੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਪੁਰੋਹਿਤ ਬਣਾਇਆ? ਇਹ ਤਾਂ ਅੰਗਿਰਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਗੁਰੂ ਹੈ।" ਉਸ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਮਿਲਿਆ, "ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਪਰ ਇਹ ਸਾਰਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਹਿਤ ਲਈ ਹੋਇਆ। ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਵੋ ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।" ਕਾਵ੍ਯ ਨੇ ਫਿਰ ਦੱਸਿਆ, "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਹੁਕਮ ਦੇ ਡਰ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਥੋਂ ਚਲਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਦ ਮੈਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਮਹਾਂਦੇਵ ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਪੀ ਲਿਆ। ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਸੌ ਸਾਲ ਰਹਿਆ। ਫਿਰ, ਵੀਰਯ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਅੰਗ ਰਾਹੀਂ ਬਾਹਰ ਆਇਆ।" "ਫਿਰ, ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਵਰਦਾਨ ਮੰਗ, ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ।' ਮੈਂ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ, 'ਹੇ ਸ਼ੰਕਰ, ਜੋ ਕੁਝ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚਿਆ, ਜੋ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਿਆ—ਸਾਰੇ ਵਰਦਾਨ ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਣ।' ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਕਿਹਾ, 'ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ,' ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ। ਇਥੇ, meanwhile, ਇਹ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਤੇਰੇ ਘਰ ਦਾ ਪੁਰੋਹਿਤ ਬਣ ਗਿਆ।" "ਹੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ, ਇਹ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਮੈਂ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੇਖੀ ਤੇ ਸੱਚ ਦੱਸਿਆ।" ਇਸ ਉੱਤੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੇ ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਇਸ ਜੀਵ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ—ਇਹ ਦੇਵਤਾ ਹੈ, ਦਾਨਵ ਜਾਂ ਮਨੁੱਖ? ਇਹ ਮੇਰੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਭਟਕਾਉਣ ਆਇਆ ਹੈ।" ਸਾਰੇ ਦਾਨਵ ਇਕਠੇ ਹੋ ਕੇ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, "ਠੀਕ ਆਖਿਆ! ਪੁਰਾਣੇ ਪੁਰੋਹਿਤ ਨੂੰ, ਜੋ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਅੱਜ ਤੋਂ ਹਟਾ ਦੇਵੋ।" "ਸਾਨੂੰ ਹੁਣ ਉਸ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ। ਜਿਵੇਂ ਆਇਆ ਸੀ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਚਲਾ ਜਾਵੇ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਕਾਵ੍ਯ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਦਾਨਵ ਸਰਦਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਬੈਠਿਆ, "ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡਿਆ, ਤਿਵੇਂ ਮੈਂ ਵੇਖਾਂ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ, ਵਿਹੁਣੇ ਤੇ ਦੁਖੀ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤਕ ਤੜਪਦੇ ਰਹੋ। ਜਲਦੀ ਹੀ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਿਆਨਕ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗੋ!" ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਕਾਵ੍ਯ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਕਾਵ੍ਯ ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਸੁਕ੍ਰ ਦੇ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਰਹਿ ਕੇ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਦਾਨਵਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਕਈ ਸਮਾਂ ਬਾਅਦ, ਸਾਰੇ ਦਾਨਵ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਤੇ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੇ, "ਇਸ ਨਿਕੰਮੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਾਨੂੰ ਕੋਈ ਐਸਾ ਗਿਆਨ ਦੇਵੋ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਸਕੀਏ।" ਤਦ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਗੁਰੂ, ਜੋ ਕਾਵ੍ਯ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਚੁੱਕਿਆ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਜਿਹੜੀ ਇੱਛਾ ਤੁਸੀਂ ਰੱਖਦੇ ਹੋ, ਉਹ ਕਦੇ ਮੇਰੀ ਵੀ ਸੀ।" "ਇੱਕ ਛਿਨ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਰਹੋ, ਸ਼ੁੱਧ ਹੋ ਕੇ ਧਿਆਨ ਲਾਓ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ, ਹੇ ਦੈਤਿਆ, ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਗਿਆਨ ਦੱਸਾਂਗਾ।" "ਇਹ ਵੈਦਿਕ ਗਿਆਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਰਿਗ, ਯਜੁਸ ਅਤੇ ਸਾਮਨ ਆਖਦੇ ਹਨ; ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਇਹ ਇੱਥੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।" "ਜੋ ਯਜਨਾਂ ਤੇ ਪਿਤਰ ਕਰਮ, ਜੋ ਲੋਕ ਸਿਰਫ਼ ਸੰਸਾਰੀ ਲਾਭ ਲਈ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਇਹ, ਵੈਸ਼ਣਵ ਕਰਮ ਅਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਨਿਯਮ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਵੀ।" "ਰੁਦ੍ਰ, ਜੋ ਅਰਧ-ਨਾਰੀਸ਼ਵਰ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਅਧਰਮ, ਹਿੰਸਾ ਅਤੇ ਕਲੇਸ਼ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਕਿਵੇਂ ਪਾ ਸਕਦੇ ਹਨ? ਉਹ ਭੂਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ, ਹੱਡੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ, ਨ ਉਹ ਸਵਰਗ ਜਾਂਦੇ, ਨ ਮੁਕਤੀ ਪਾਉਂਦੇ, ਸੰਸਾਰ ਵੀ ਪੀੜਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।" "ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਜੋ ਹਿੰਸਕ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਮੁਕਤ ਹੋਵੇ? ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਰਜੋ-ਗੁਣੀ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਰਚਨਾ ਚਲਾਉਂਦਾ ਹੈ।" "ਦੇਵਤੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਆਦਿਕ, ਜੋ ਵੈਦਿਕ ਰਾਹ ਤੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਕਸਰ ਹਿੰਸਕ, ਕਠੋਰ, ਮਾਸਹਾਰੀ ਤੇ ਪਾਪੀ ਹਨ।" "ਇਹ ਦੇਵਤੇ ਮਦਰਾ ਪੀਂਦੇ, ਇਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮਾਸ ਖਾਂਦੇ—ਇਹੋ ਜਿਹੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਕੌਣ ਸਵਰਗ ਜਾਂਦਾ, ਕਿਵੇਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ?" "ਜੋ ਵੀ ਕਰਮ ਹਨ, ਯਜਨ ਜਾਂ ਪਿਤਰ ਕਰਮ, ਜਿਹੜੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ।" "ਜੇ ਯਜਨਾ ਕਰਕੇ, ਪਸ਼ੂ ਮਾਰ ਕੇ, ਰਕਤ ਵਗਾ ਕੇ, ਕੋਈ ਸਵਰਗ ਜਾਂਦਾ, ਤਾਂ ਨਰਕ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲੇ?" "ਜੇ ਹੋਰ ਖਾਣ ਨਾਲ ਕੋਈ ਹੋਰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰ ਲਈ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਪਰ ਖੁਦ ਨਾ ਖਾਓ।" "ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ, ਮਾਸ ਖਾਣ ਕਰਕੇ ਡਿੱਗ ਪਏ; ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਨ ਸਵਰਗ, ਨ ਮੁਕਤੀ।" "ਹਰ ਜੀਵ ਲਈ ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਪਿਆਰੀ ਹੈ; ਫਿਰ, ਅਕਲਮੰਦ ਆਪਣਾ ਹੀ ਮਾਸ ਕਿਵੇਂ ਖਾ ਸਕਦਾ?" "ਜੋ ਜੀਵ ਜਣਨੀ ਦੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਉਹ ਮੁੜ ਗਰਭ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਿਵੇਂ ਕਰਦੇ? ਹੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ, ਸੰਭੋਗ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਸਵਰਗ ਕਿਵੇਂ ਪਾ ਸਕਦੇ? ਜਿੱਥੇ ਮਿੱਟੀ ਤੇ ਰਾਖ ਨਾਲ ਸ਼ੁੱਧੀ ਹੁੰਦੀ, ਉਥੇ ਅਸਲ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਕਿੱਥੇ?" "ਵੇਖ, ਹੇ ਦਾਨਵ, ਦੁਨੀਆ ਕਿੰਨੀ ਉਲਟੀ ਹੈ: ਜਿੱਥੇ ਪਖਾਨਾ-ਪੇਸ਼ਾਬ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੂਤ ਪੀ ਕੇ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋਣ ਦਾ ਨਿਯਮ ਹੈ।" "ਹੇ ਰਾਜਾ, ਜਦ ਖਾਣਾ ਖਾ ਲੈਂਦੇ, ਤਾਂ ਮੂੰਹ ਤੇ ਮੂਤਰ-ਇੰਦਰੀ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ?" "ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਥੇ ਸ਼ੁੱਧੀ ਹੁੰਦੀ, ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਵਿਲੱਖਣ ਕਰਮ ਬਣੇ ਹਨ; ਜਿੱਥੇ ਨਿਯਮ ਹੈ, ਉਥੇ ਹੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।" "ਇੱਕ ਵਾਰ ਸੋਮਾ ਨੇ ਤਾਰਾ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਨੂੰ ਲੈ ਲਿਆ; ਉਸ ਤੋਂ ਬੁਧ ਜੰਮਿਆ, ਤੇ ਗੁਰੂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪਰਤ ਲਿਆ।" "ਇੰਦਰ ਨੇ ਵੀ ਗੌਤਮ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਅਹਲਿਆ ਨੂੰ ਲੈ ਲਿਆ। ਵੇਖੋ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਧਰਮ।" "ਇਹੋ ਜਿਹੀਆਂ ਹੋਰ ਪਾਪ ਕਰਮ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਹਨ; ਜਿੱਥੇ ਇਹੀ ਧਰਮ ਹੈ, ਉਥੇ ਤੇਰੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸੱਚਿਆਈ ਕੀ ਹੈ?" "ਬੋਲ, ਹੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ, ਮੁੜ ਬੋਲ; ਅਸੀਂ ਗੁਰੂ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣੇ, ਜੋ ਉੱਚੇ ਸੱਚ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ।" ਜੋ ਦਾਨਵ ਸੰਸਾਰਕ ਭਵਸਾਗਰ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਜਨਮ ਬਾਰੇ ਜਾਣਨ ਨੂੰ ਉਤਸੁਕ ਹੋਏ, ਉਹ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, "ਹੇ ਗੁਰੂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਤੇਰਾ ਸਰਨ ਲਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਦীক্ষਾ ਦੇ।" "ਤੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਅਸੀਂ ਮੁੜ ਕਦੇ ਮੋਹ ਵਿਚ ਨਾ ਪਈਏ; ਅਸੀਂ ਸੰਸਾਰਕ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਬ ਗਏ ਹਾਂ, ਜੋ ਸਦਾ ਦੁੱਖ ਤੇ ਭਟਕਾਵਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।