ਜਾਂਬਵਤੀ ਤੋਂ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁੰਦਰ ਪੁੱਤਰ ਸੰਬਾ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਸੂਰਜੀ ਧਰਮ-ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਦੇ ਰਚੇਤਾ ਅਤੇ ਮੰਦਰ ਦੇ ਪ੍ਰਤਿਮਾ-ਸਥਾਪਕ ਸਨ। ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨੇ ਮੂਲ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨੀਂਹ ਰੱਖੀ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਵਲੋਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਕੋੜ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਗਈ। ਫਿਰ ਸੁਮਿਤ੍ਰਾ, ਚਾਰੁਮਿਤ੍ਰਾ ਅਤੇ ਮਿਤਰਵਿੰਦਾ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ; ਨਗਨਜਿਤੀ ਤੋਂ ਮਿਤ੍ਰਬਾਹੁ ਅਤੇ ਸੁਨੀਥਾ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੇ ਅੱਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ। ਵੈਦਰਭੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਦਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਸਨੂੰ ਅਨਿਰੁੱਧ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਯੋਧਾ ਸੀ, ਉਸਦਾ ਦੂਜਾ ਨਾਮ ਮ੍ਰਿਗਕੇਤਨ ਵੀ ਸੀ। ਸੁਪਾਰਸ਼ਵ ਦੀ ਧੀ ਕਾਮਿਆ ਨੇ ਸੰਬਾ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੰਜ ਉੱਚਤਮ ਸੱਤਵਗੁਣੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਤੀਹ ਮਿਲੀਅਨ ਉੱਚਕੁਲੀਂ ਯਾਦਵ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਹੋਈਆਂ, ਅਤੇ ਛਿਆੱਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਬਲਵਾਨ ਯਾਦਵ ਹੋਏ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਮਹਾਨ ਉਰਜਾ ਵਾਲੇ ਇਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਵਜੋਂ ਜਨਮੇ, ਜੋ ਇਤਿਹਾਸਕ ਯੁੱਧਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਦੇਵਤਾ, ਦਾਨਵ ਅਤੇ ਅਸੁਰ ਸਨ। ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੀ ਮਨੁੱਖਤਾ ਲਈ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣੇ; ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਉਹ ਯਾਦਵ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੇ ਯਾਦਵਾਂ ਦੀ ਸੌ ਜਾਤੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਨੇਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਸਾਰੇ ਯਾਦਵ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ 'ਚ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਹੋਏ। ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀ, ਕੁਬੇਰ, ਯਕਸ਼ ਮਣਿਧਰ, ਸਤ੍ਯਕੀ, ਨਾਰਦ, ਸ਼ਿਵ, ਧਨਵੰਤਰੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਦਿਵ੍ਯ ਜੀਵਾਂ ਇਕੱਠੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਕਿਉਂ ਆਏ? ਅਤੇ ਇਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੇ ਹੋਰ ਕਿੰਨੇ ਜਨਮ ਹੋਣਗੇ? ਹਰ ਥਾਂ ਤੇ ਹਰ ਸਮੇਂ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ? ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਅਤੇ ਅੰਧਕ ਵੰਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੇ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਜਨਮ ਲਿਆ? ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ ਕਿ ਇਹ ਸਾਰਾ ਰਾਜ਼ ਕੀ ਹੈ।" ਪੁਲਸਤਯ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਗੂੜ੍ਹਾ ਰਾਜ਼ ਦੱਸਾਂਗਾ: ਕਿਵੇਂ ਦਿਵ੍ਯ ਸਰੂਪ ਵਾਲਾ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।" ਜਦੋਂ ਯੁੱਗ ਦਾ ਅੰਤ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਮਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਦੋਂ ਪ੍ਰਭੂ ਹਰੀ ਦੇਵ, ਦਾਨਵ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੁ, ਜੋ ਦੈਤ੍ਯ ਸੀ, ਤਿੰਨੋਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ; ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਲੀ ਨੇ ਵੀ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ। ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਚਤਮ ਮਿੱਤਰਤਾ ਸੀ; ਦਸ ਯੁੱਗ ਲੰਘ ਗਏ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਿਘਨ ਨਾ ਆਇਆ। ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦਾਨਵ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਆਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਮੰਨਦੇ ਰਹੇ; ਬਲੀ ਨੂੰ ਬੱਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਡਰਾਉਣੀ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਘਟਨਾ ਵਾਪਰੀ, ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਲਈ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਭ੍ਰਿਗੁ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਸਮੇਂ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ—ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: "ਹਰੀ ਨੇ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਲਈ ਕਿਵੇਂ ਸਰੀਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ?" ਪੁਲਸਤਯ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ: "ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਿੱਤ ਲਈ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਹੋਏ। ਦਸ ਸ਼ੁੱਧ ਅਵਤਾਰ ਮਾਨਵੰਤਰਾ ਵਿੱਚ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸਾਂਗਾ।" "ਪਹਿਲਾ ਨਰਸਿੰਹ, ਦੂਜਾ ਵਾਮਨ, ਤੀਜਾ ਵਰਾਹ, ਚੌਥਾ ਅਮ੍ਰਿਤ ਮਥਨ। ਪੰਜਵਾਂ ਤਾਰਕਾਸੁਰ ਨਾਲ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ, ਛੇਵਾਂ ਆਡੀਬਕ, ਸੱਤਵਾਂ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦਾ ਸੰਘਰਸ਼। ਅੱਠਵਾਂ ਅੰਧਕਾਸੁਰ ਦਾ ਵਧ, ਨੌਵਾਂ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦਾ ਸੰਘਾਰ; ਦਸਵਾਂ ਧਵਜ ਅਤੇ ਫਿਰ ਹਾਲਾਹਲ। ਬਾਰਵਾਂ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਭਿਆਨਕ ਕੋਲਾਹਲ ਹੈ।" "ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੁ ਨੂੰ ਨਰਸਿੰਹ ਨੇ ਮਾਰਿਆ। ਬਲੀ ਨੂੰ ਵਾਮਨ ਨੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਬੱਧ ਕੀਤਾ। ਹਿਰਣ੍ਯਾਖ੍ਯ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਦੁਲ੍ਹੀ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਵਰਾਹ ਦੇ ਦੰਦ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਇੱਕ ਨੂੰ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਗਿਆ। ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਨੂੰ ਇੰਦਰ ਨੇ ਅਮ੍ਰਿਤ ਮਥਨ ਸਮੇਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਹਰਾਇਆ।" "ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵਿਰੋਚਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਫਿਰਾਕ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਅਤੇ ਤਾਰਕਾਸੁਰ ਦੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ ਦੇਵਤੇ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੇ ਦੈਤਾਂ ਨੂੰ ਸਹਿ ਨਾ ਸਕੇ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਠੱਗ ਕੇ ਅਮ੍ਰਿਤ ਪੀਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੇ ਗਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਿਆ। ਜਿਹੜੇ ਦੈਤ ਅਮ੍ਰਿਤ ਪੀ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਉਹ ਮੁੜ ਮੁੜ ਜੀਉਂਦੇ ਨਾ ਰਹੇ; ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਦਾਨਵ ਤ੍ਰਯੰਬਕ (ਸ਼ਿਵ) ਵਲੋਂ ਮਾਰੇ ਗਏ।" "ਅੰਧਕ ਦੇ ਵਧ ਸਮੇਂ ਦੈਤ, ਭੂਤ ਅਤੇ ਦਾਨਵ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਵਲੋਂ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ, ਜੋ ਦਾਨਵਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਭਿਆਨਕ ਕੋਲਾਹਲ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ; ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਮਹਿੰਦਰ (ਇੰਦਰ) ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵਧ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ, ਮਾਯਾ ਅਤੇ ਯੋਗ ਦੀ ਕਲਾ ਨਾਲ ਲੁਕ ਕੇ ਵਿਪ੍ਰਚਿੱਤੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਮਹਿੰਦਰ ਨੇ ਵਜਰ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ।" "ਦੈਤ ਅਤੇ ਦਾਨਵ, ਜੋ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ ਸਨ, ਸਾਰੇ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਇਹ ਹਨ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਦਸ ਯੁੱਧਾਂ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ।" "ਇਨ੍ਹਾਂ ਯੁੱਧਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੀ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਹਾਲਤ ਆਈ, ਪਰ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਰਾਜਾ ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੁ ਨੇ ਸੌ ਕਰੋੜ ਸਾਲ ਤੱਕ ਚਾਨਣ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਬਹੱਤਰ ਹੋਰ ਕਰੋੜ ਅਤੇ ਅੱਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ, ਉਸਨੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਜਾ ਬਲੀ ਨੇ ਫਿਰ ਇੱਕ ਕਰੋੜ ਸਾਲ ਅਤੇ ਸੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਅਤੇ ਵੀਹ ਲੱਖ ਹੋਰ ਸਾਲ ਰਾਜ ਕੀਤਾ। ਬਲੀ ਦੇ ਰਾਜ ਸਮੇਂ, ਜਿਵੇਂ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਨੇ ਅਸੁਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸੁਖ ਮਨਾਇਆ।