ਜਦੋਂ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਦੀ ਚਿੰਨ੍ਹ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਸਮੇਤ ਦੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਵਿਅਕੁਲ ਹੋ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਆਪਣਾ ਇਹ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰੂਪ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਵੋ।" ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੇ ਡਰੇ ਹੋਏ ਮਨ ਨਾਲ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ, "ਮੈਂ ਕੰਸ ਤੋਂ ਡਰਦਾ ਹਾਂ, ਇਸ ਲਈ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਇਹ ਬੇਨਤੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਛੇ ਬੇਟੇ, ਜੋ ਬੜੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਸਨ, ਉਹ ਕੰਸ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿਤੇ ਹਨ।" ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਅਚ੍ਯੁਤ ਨੇ ਆਪਣਾ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰੂਪ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲਿਆ। ਫਿਰ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਉਸ ਸ਼ਿਸ਼ੂ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਏ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨੰਦਗੋਪ ਦੇ ਘਰ ਲੈ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨੰਦਗੋਪ ਨੂੰ ਬੱਚਾ ਸੌਂਪਿਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, "ਇਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਯਾਦਵਾਂ ਉੱਤੇ ਸਭ ਸੁਭ ਲੱਛਣ ਆਉਣਗੇ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਦੇਵਕੀ ਦਾ ਇਹ ਪੁੱਤਰ ਕੰਸ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰੇਗਾ; ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਧਰਤੀ ਆਪਣੇ ਭਾਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਪਾਵੇਗੀ। ਇਹ ਵਿਸ਼ਾਲ ਯੋਧਾ, ਜਦੋਂ ਕੌਰਵਾਂ ਦੀ ਮਹਾਂਜੰਗ ਹੋਏਗੀ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਸਭ ਦੁਸਟ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰੇਗਾ। ਇਹ ਪ੍ਰਭੂ ਆਪ ਅਰਜੁਨ ਦਾ ਰਥ ਚਲਾਏਗਾ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਕੇ, ਆਖਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣੇਗਾ।" "ਇਹ ਸਾਰਾ ਯਾਦਵ ਵੰਸ਼ ਦੇਵਲੋਕ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਵੇਗਾ।" ਇਥੇ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਇਹ ਵਾਸੁਦੇਵ ਕੌਣ ਹਨ, ਤੇ ਮਹਾਨ ਯਸ਼ਸਵਤੀ ਦੇਵਕੀ ਕੌਣ ਹਨ? ਨੰਦਗੋਪ ਅਤੇ ਵ੍ਰਤਧਾਰੀ ਯਸ਼ੋਦਾ ਕੌਣ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵਿ्णੂ ਨੂੰ ਪਾਲਿਆ ਅਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਾਂ ਆਖਿਆ?" "ਕੌਣ ਮਾਤਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਧਾਰਿਆ, ਤੇ ਕੌਣ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਰਵਰਿਸ਼ ਕੀਤੀ?" ਪੁਲਸਤਯ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਉਹ ਪੁਰਖ ਕਸ਼੍ਯਪ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹ ਮਾਤਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਦਿਤੀ ਹਨ। ਕਸ਼੍ਯਪ ਜੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਹਨ ਅਤੇ ਅਦਿਤੀ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰੂਪ ਹਨ। ਨੰਦ ਨੂੰ ਦ੍ਰੋਣ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਯਸ਼ੋਦਾ ਧਰਤੀ ਦਾ ਹੀ ਰੂਪ ਹੈ।" "ਫਿਰ, ਮਹਾਬਲੀ ਨੇ ਦੇਵਕੀ ਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਜਲਦੀ ਹੀ ਉਹ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ, ਆਪਣੀ ਯੋਗ ਮਾਇਆ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਏ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਗਏ। ਜਦੋਂ ਧਰਮ ਅਤੇ ਯੱਗ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਤਦ ਵਿਣੂ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਜੋ ਧਰਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰੇ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰੇ।" "ਰੂਕਮਣੀ, ਸਤ੍ਯਭਾਮਾ, ਸਤ੍ਯਾ, ਨਾਗਨਜਿਤੀ, ਸੁਮੀਤਰਾ, ਸ਼ੈਬਿਆ, ਗਾਂਧਾਰੀ ਅਤੇ ਲਕ੍ਸ਼ਮਣਾ—ਇਹ ਸਭ ਉਸ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਸਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਸੁਭੀਮਾ, ਮਾਦਰੀ, ਕੌਸ਼ਲਿਆ, ਅਤੇ ਵਿਜਯਾ ਆਦਿ ਮਿਲਾ ਕੇ ਕੁੱਲ ਸੋਲਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਦੇਵੀਆਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਬਣੀਆਂ।" "ਰੂਕਮਣੀ ਨੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਵਿਦਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਜੰਮੇ: ਚਾਰੁਦੇਸ਼ਣ, ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮਨ, ਸੁਚਾਰੁ, ਚਾਰੁਭਦ੍ਰ, ਸਦਸ਼੍ਵ, ਹ੍ਰਸ੍ਵ, ਚਾਰੁਗੁਪ੍ਤ, ਚਾਰੁਭਦ੍ਰ ਅਤੇ ਚਾਰੁਕ। ਸਤ੍ਯਭਾਮਾ ਤੋਂ ਚਾਰੁਹਾਸ, ਕਨਿਸ਼ਠ, ਕੰਯਾ, ਚਾਰੁਮਤੀ, ਭਾਨੁ, ਭੀਮਰਥ ਅਤੇ ਖਸ਼ਣ ਜੰਮੇ। ਰੋਹਿਤ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਸੀ, ਤਾਮ੍ਰਬੰਧ ਅਤੇ ਜਲੰਧਮ—ਇਹ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਛੋਟੀਆਂ ਭੈਣਾਂ ਵੀ ਹੋਈਆਂ।" "ਜਾਂਬਵਤੀ ਤੋਂ ਸੁੰਦਰ ਸੰਬਾ ਜੰਮਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਸੂਰ੍ਯ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਲਿਖੇ ਅਤੇ ਮੰਦਰ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਬਣਾਈ। ਉਸ ਨੇ ਮੂਲ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਨਵਾਂ ਆਧਾਰ ਰੱਖਿਆ; ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ, ਕੋੜ੍ਹ ਦੀ ਬਿਮਾਰੀ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਹੋਇਆ।" "ਸੁਮੀਤ੍ਰਾ, ਚਾਰੁਮੀਤ੍ਰ ਅਤੇ ਮਿਤ੍ਰਵਿੰਦਾ ਜੰਮੇ; ਮਿਤ੍ਰਬਾਹੁ ਅਤੇ ਸੁਨੀਥਾ ਨਾਗਨਜਿਤੀ ਤੋਂ ਜੰਮੇ। ਇੰਝ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ। ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੇ ਵੀ ਅੱਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ। ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮਨ ਦਾ ਉੱਤਮ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲਾ ਉੱਤਰ ਵੈਦਰਭੀ ਤੋਂ ਜੰਮਿਆ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਅਨਿਰੁੱਧ ਸੀ, ਜੋ ਮ੍ਰਿਗਕੇਤਨ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਕਾਮ੍ਯਾ, ਜੋ ਸੁਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵ ਦੀ ਧੀ ਸੀ, ਨੇ ਸੰਬਾ ਤੋਂ ਇਕ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰ ਜੰਮਿਆ। ਇਹ ਪੰਜ ਉੱਤਮ ਸਤ੍ਵ ਗੁਣ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਵਾਂਗ ਉੱਤਮ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" "ਯਾਦਵਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਤੀਹ ਮਿਲੀਅਨ ਸੀ, ਅਤੇ ਛੇ ਲੱਖ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਯੋਧੇ ਹੋਏ। ਇਹ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਸਨ, ਜੋ ਦੈਤਿਆਂ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਨਾਲ ਯੁੱਧਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਸਨ। ਹੁਣ ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਲੇਸ਼ ਪਹੁੰਚਾ ਰਹੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਲਈ, ਉਹ ਯਾਦਵ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ।" "ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਸੌ ਵੱਡੇ ਖਾਨਦਾਨ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਣੂ ਨੇ ਆਪ ਨੇਤਾ ਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਵਜੋਂ ਜਨਮ ਲਿਆ। ਸਾਰੇ ਯਾਦਵ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ, ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਹੋਏ।" ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀ, ਕੁਬੇਰ, ਅਤੇ ਯਕ੍ਸ਼ ਮਣਿਧਰ, ਸਤ੍ਯਕੀ, ਨਾਰਦ, ਸ਼ਿਵ, ਧਨਵੰਤਰੀ ਅਤੇ ਵਿਣੂ—ਇਹ ਸਭ ਦੇਵੀ-ਪੁਰਖ ਕਿਵੇਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਏ? ਅਤੇ ਇਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਹੋਰ ਕਿੰਨੇ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਵੇਗਾ?" "ਸਾਰੇ ਯੁਗਾਂ, ਸਾਰੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਕਿਉਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ? ਵਿਣੂ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਅਤੇ ਅੰਧਕ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ?" "ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਸਭ ਦੱਸੋ।" ਪੁਲਸਤਯ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਹੇ ਰਾਜਨ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਗੁਪਤ ਰਾਜ ਦੱਸਾਂਗਾ: ਕਿਵੇਂ ਵਿਣੂ, ਜੋ ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।" "ਜਦੋਂ ਯੁਗ ਦਾ ਅੰਤ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਸਮਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਹਰੀ, ਪ੍ਰਭੂ, ਦੇਵ, ਦੈਤਿਆਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੁ, ਮਹਾਂ ਦੈਤਿਆ, ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ; ਫਿਰ ਬਲੀ ਨੇ ਵੀ ਇਹ ਰਾਜ ਸੰਭਾਲਿਆ।" "ਕਈ ਯੁਗਾਂ ਤੱਕ ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਦੈਤਿਆ ਆਪਸ 'ਚ ਮਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ ਰਹੇ, ਦਸ ਯੁਗ ਲੰਘ ਗਏ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਸ਼ਾਂਤ ਰਿਹਾ। ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਦੈਤਿਆ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਹੁਕਮਾਂ 'ਤੇ ਚੱਲਦੇ ਰਹੇ; ਬਲੀ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਲਿਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਸੰਘਰਸ਼ ਹੋਇਆ।" "ਫਿਰ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਵਿਨਾਸ਼ ਹੋਇਆ; ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਲਈ, ਇਹ ਸੰਘਰਸ਼ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ।