ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਕਿ ਕੁਕੁਰ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਗ੍ਰਸੇਨ ਦੇ ਨੌ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਸ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਨਿਆਗ੍ਰੋਧਾ, ਸੁਨਾਮਾ, ਕੰਕਾ, ਸ਼ੰਕੂ, ਸੁਭੂ, ਰਾਸ਼ਟਰਪਾਲਾ, ਬੱਧਮੁਸ਼ਟੀ, ਅਤੇ ਸਮੁਸ਼ਟਿਕਾ ਵੀ ਉਸਦੇ ਭਰਾ ਸਨ। ਉਨਾਂ ਦੀਆਂ ਪੰਜ ਭੈਣਾਂ—ਕੰਸ, ਕੰਸਾਵਤੀ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ—ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਗ੍ਰਸੇਨ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਬੱਚੇ, ਸਾਰੇ ਕੁਕੁਰ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਭਜਮਾਨਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵਿਦੁਰਾਥਾ ਸੀ, ਜੋ ਰਥ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸੀ। ਵਿਦੁਰਾਥਾ ਤੋਂ ਰਾਜਾਧਿਦੇਵ ਅਤੇ ਸ਼ੂਰਾ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਰਾਜਾਧਿਦੇਵ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ: ਸ਼ੋਨਸ਼ਵਾ ਅਤੇ ਸ਼੍ਵੇਤਵਾਹਨ, ਜੋ ਵਿਰਤਾ ਦੇ ਵਚਨ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਸ਼ੋਨਸ਼ਵਾ ਦੇ ਪੰਜ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ: ਸ਼ਾਮੀ, ਰਾਜਸ਼ਰਮਾ, ਨਿਮੁਰੱਤਾ, ਸ਼ਤ੍ਰੁਜਿਤ, ਅਤੇ ਸ਼ੁਚੀ। ਸ਼ਾਮੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਤੀਕਸ਼ਤ੍ਰਾ ਸੀ; ਉਸ ਤੋਂ ਭੋਜਾ, ਫਿਰ ਹ੍ਰਿਦਿਕਾ, ਜਿਸਦੇ ਦਸ ਪੁੱਤਰ ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਹੋਏ। ਉਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਤਵਰਮਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੀ; ਸ਼ਤਧਨਵਨ ਵੀ ਉਤਮ ਸੀ; ਦੇਵਾਰਹਾ, ਸੁਭਾਨੁ ਅਤੇ ਭੀਸ਼ਣ ਵੀ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਅਜਾਤਾ, ਵਿਜਾਤਾ, ਕਰਕਾ, ਅਤੇ ਕਰੰਧਾਮਾ—ਇਹ ਹੋਰ ਪੁੱਤਰ ਸਨ। ਦੇਵਾਰਹਾ ਦਾ ਗਿਆਨੀ ਪੁੱਤਰ ਕੰਬਲਬਰਹਿਸ਼ਾ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ ਅਸਮੌਜਾ ਅਤੇ ਸਮੌਜਾ, ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ; ਅਜਾਤਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਮੌਜਾ ਦੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ: ਸੁਦੰਸ਼ਾ, ਸੁਵੰਸ਼ਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ। ਜੋ ਵੀ ਅੰਧਕਾਂ ਦੀ ਇਹ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪ ਵੀ ਵੱਡੀ ਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਸੰਤਾਨ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਕ੍ਰੋਸ਼ਟੁ ਨੇ ਗਾਂਧਾਰੀ ਅਤੇ ਮਾਦਰੀ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਬਣਾਇਆ। ਗਾਂਧਾਰੀ ਨੇ ਸੁਨਿਤ੍ਰਾ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਮਾਦਰੀ ਨੇ ਯੁਧਾਜਿਤ, ਦੇਵਮੀਢੁਸ਼ਾ, ਅਨਮਿਤ੍ਰਾ ਅਤੇ ਸ਼ਿਨੀ—ਇਹ ਪੰਜ ਵਿਅਕਤੀ ਜਨਮ ਦਿੱਤੇ। ਅਨਮਿਤ੍ਰਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਿਘਨਾ ਸੀ; ਨਿਘਨਾ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ: ਪ੍ਰਸੇਨਾ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤਿਸੇਨਾ, ਦੋਨੋ ਵੱਡੀ ਵਿਰਤਾ ਵਾਲੇ। ਪ੍ਰਸੇਨਾ ਦੇ ਕੋਲ ਸਯਮੰਤਕ ਨਾਮਕ ਅਨਮੋਲ ਰਤਨ ਸੀ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਾਰੇ ਰਤਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਰਤਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਉੱਤੇ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਚਮਕਦਾ ਸੀ। ਸ਼ੌਰੀ ਨੇ ਰਾਜ ਦੇ ਹਿੱਤ ਲਈ ਉਹ ਰਤਨ ਮੰਗਿਆ, ਪਰ ਪ੍ਰਭਲ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਗੋਵਿੰਦਾ ਨੇ ਉਹ ਰਤਨ ਹਾਸਲ ਨਾ ਕੀਤਾ, ਨਾ ਹੀ ਜਬਰਦਸਤੀ ਲਿਆ। ਇੱਕ ਦਿਨ, ਪ੍ਰਸੇਨਾ, ਰਤਨ ਪਹਿਨ ਕੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਲਈ ਗਿਆ। ਇਕ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੇ ਕਿਸੇ ਜੀਵ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੀ, ਅਤੇ ਅੰਦਰ ਜਾ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਇੱਕ ਰਿੱਛ ਨਾਲ ਹੋਈ। ਪ੍ਰਸੇਨਾ ਅਤੇ ਰਿੱਛ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੇਨਜਿਤ ਵੀ, ਰਿੱਛ ਨਾਲ ਜੁਝੇ, ਦੋਨੋ ਜਿੱਤ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਸਨ। ਰਿੱਛ ਨੇ ਪ੍ਰਸੇਨਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਉਹ ਰਤਨ ਲੈ ਲਿਆ। ਜਦ ਗੋਵਿੰਦਾ ਨੂੰ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਪ੍ਰਸੇਨਾ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਸੰਦੇਹ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਿਆ। ਸਤ੍ਰਾਜਿਤ, ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ ਅਤੇ ਯਾਦਵਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਗੋਵਿੰਦਾ ਨੇ ਰਤਨ ਲਈ ਪ੍ਰਸੇਨਾ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ।" ਪ੍ਰਸੇਨਾ, ਰਤਨ ਪਹਿਨ ਕੇ ਜੰਗਲ ਗਿਆ, ਪਰ ਰਤਨ ਨਾ ਦੇਣ ਕਾਰਨ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਕੇਸ਼ਵ ਵੀ ਦੁਸ਼ਮਣ ਬਣ ਗਿਆ; ਇਹ ਅਫਵਾਹ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਫੈਲ ਗਈ, ਜਿਸਦਾ ਕਾਰਨ ਸਤ੍ਰਾਜਿਤ ਸੀ। ਫਿਰ, ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਗੋਵਿੰਦਾ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਲਈ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਗੁਫਾ ਦੇ ਮੁਹਾਂੜੇ ਨੇੜੇ ਆ ਗਿਆ। ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਰਿੱਛਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਵਾਜ਼ ਕੀਤੀ; ਗੋਵਿੰਦਾ, ਤਲਵਾਰ ਹੱਥ ਵਿੱਚ, ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ। ਉਥੇ ਉਸਨੇ ਜਾਮਬਵਾਨ, ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਿੱਛ-ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ਾ ਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਰਿੱਛ ਵੱਲ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਗੋਵਿੰਦਾ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਜਾਮਬਵਾਨ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ; ਜਾਮਬਵਾਨ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਰੂਪ ਅਤੇ ਕਰਤਬ ਦੇਖ ਕੇ, ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਾਮਬਵਾਨ ਨੇ ਮੰਗਿਆ, "ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਚਕ੍ਰ ਨਾਲ ਮਰਾਂ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸ਼ੁਭ ਮੌਤ ਹੈ; ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਧੀ ਤੈਨੂੰ ਪਤੀ ਵਜੋਂ ਮਿਲੇ।" "ਇਹ ਰਤਨ, ਜੋ ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੇਨਾ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਲਿਆ, ਤੂੰ ਲੈ ਲੈ, ਪ੍ਰਭੂ; ਇਹ ਰਤਨ ਇੱਥੇ ਹੈ।" ਐਸਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਕੇਸ਼ਵ ਨੇ ਚਕ੍ਰ ਨਾਲ ਜਾਮਬਵਾਨ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ; ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਕੁੰਵਰੀ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ। ਫਿਰ, ਉਹ ਰਤਨ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਤ੍ਰਾਜਿਤ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਰਿੱਛ-ਰਾਜਾ ਤੋਂ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਝੂਠੇ ਦੋਸ਼ ਕਾਰਨ, ਜਨਾਰਦਨ ਦੁਖੀ ਹੋਇਆ; ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਯਾਦਵਾਂ ਨੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਸਾਡੀ ਸੋਚ ਸੀ ਕਿ ਪ੍ਰਸੇਨਾ ਤੂੰ ਮਾਰਿਆ; ਸਤ੍ਰਾਜਿਤ ਦੀਆਂ ਦਸ ਸੁੰਦਰ ਧੀਆਂ ਹਨ।" ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਸਤਿਆ ਤੋਂ, ਇੱਕ ਸੌ ਹਨ, ਜੋ ਵਿਰਤਾ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਭੰਗਕਾਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ। ਸਤਿਆ, ਵਚਨਾਂ ਦੀ ਪਾਬੰਦ, ਭੰਗਕਾਰਾ ਦੀ ਵੱਡੀ ਭੈਣ ਹੈ; ਉਸਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਨੀਵਾਲਾ ਮਹਾਨ ਹੈ। ਅਭੰਗਾ ਅਤੇ ਯੁਯੁਧਾਨਾ, ਅਤੇ ਸ਼ਿਨੀ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ; ਉਸ ਤੋਂ ਯੁਗੰਧਰਾ, ਜਿਸਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਇੱਕ ਸੌ ਹਨ। ਅਨਮਿਤ੍ਰਾ, ਜਿਸਨੂੰ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਉਤਪੰਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਤੋਂ ਸ਼ਿਨੀ ਜਨਮਿਆ, ਜੋ ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀਆਂ ਦੀਆਂ ਆਖਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਅਤੇ ਰਤਨ ਦੀ ਕਥਾ, ਯਾਦਵਾਂ ਅਤੇ ਅੰਧਕਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਪਿਆਰ, ਸ਼ਕਤੀ, ਅਤੇ ਸੱਚ ਦੀ ਸਾਂਝ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ।