ਇੱਕ ਵਾਰ, ਮਹਾਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਸੁਣਾਈ। ਉਹ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਪਹਿਲਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ। ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਹੇ ਮਹਾਦੇਵ, ਮਹਾਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਦੀ ਸਵਭਾਵ ਕੀ ਹੈ? ਉਸ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਦਾ ਫਲ ਕੀ ਹੈ? ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਸਭ ਦੇ ਸਵਾਮੀ।” ਤਦ ਮਹਾਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇਹ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਵੱਡਾ ਪੂਣ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਫਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਉੱਤਮ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਇਹ ਸ਼ੁਭ ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਅਤੇ ਯੋਗਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਵੇ। ਜਯਾ, ਵਿਜਯਾ ਅਤੇ ਜਯੰਤੀਆਂ—ਇਹ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ; ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਫਲ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸ਼ੁਕਲ ਪਕਸ਼ ਦੀ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਪੁਨਰਵਸੂ ਨਕਸ਼ਤਰ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਦਿਨ ਜਯਾ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਜੋ ਚੰਦਨ ਦੀਆਂ ਤਰੀਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ। ਉਸ ਦਿਨ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਜਦੋਂ ਸ਼ੁਕਲ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰਵਣ ਨਕਸ਼ਤਰ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦਿਨ ਵਿਜਯਾ ਕਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਚੰਦਨ ਦੀਆਂ ਤਰੀਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਉਸ ਦਿਨ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਜਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਕਰਾਉਣਾ ਹਜ਼ਾਰ ਗੁਣਾ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੋਮ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨਾ ਵੀ ਹਜ਼ਾਰ ਗੁਣਾ ਪੂਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸ਼ੁਕਲ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਆ ਨਕਸ਼ਤਰ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦਿਨ ਜਯੰਤੀ ਕਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੱਤ ਜਨਮਾਂ ਦੀਆਂ ਪਾਪਾਂ, ਚਾਹੇ ਵੱਡੀਆਂ ਹੋਣ ਜਾਂ ਛੋਟੀਆਂ, ਉਹ ਦਿਨ ਗੋਵਿੰਦ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਨਾਲ ਧੋ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਸ਼ੁਕਲ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਪੁਸ਼ਯਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦਿਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪੂਣ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਰ ਸਾਲ ਉਸ ਦਿਨ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਤ ਤਿਲ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ— ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੀ ਵਿਧੀ ਬਾਰੇ ਵੀ ਕਥਾ ਆਈ। ਪਦਮਨਾਭਾ ਦੇ ਨਾਭੀ ਨੂੰ, ਵਿਸ਼ਵਯੋਨੀ ਦੇ ਪੇਟ ਨੂੰ, ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ, ਵੈਕੁੰਠ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਦੇ ਗਲੇ ਨੂੰ; ਹਜ਼ਾਰ ਬਾਹਾਂ ਵਾਲੇ ਦੇ ਬਾਹਾਂ ਨੂੰ, ਯੋਗੀ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਦੇ ਅੱਖਾਂ ਨੂੰ, ਸਹੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਅਰਘਯਾ ਚੜ੍ਹਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸ਼ੁੱਧ ਨਾਰੀਅਲ ਨੂੰ ਸ਼ੰਖ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਧਾਗਿਆਂ ਨਾਲ ਲਪੇਟ ਕੇ, ਦੋਹਾਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਨਾਰਦਨ, ਜੇ ਤੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤੂੰ ਪਾਪ, ਮੰਦੇ ਸੁਪਨੇ, ਮੰਦੇ ਸੰਕੇਤ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੇ ਕੋਈ ਨਰਕ, ਦੁਖ ਜਾਂ ਆਫ਼ਤ ਮੇਰੇ ਲਈ ਉਠੇ, ਚਾਹੇ ਇਸ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਅਗਲੇ ਵਿੱਚ—ਇਸ ਲਈ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਨੂੰ ਬਚਾ; ਇਹ ਅਰਘਯਾ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਦਾਮੋਦਰ, ਤੇਰੀ ਦਇਆਮਈ ਨਜ਼ਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਰਹੇ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਧੂਪ, ਦੀਵਾ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਆਰਤੀ ਕਰਨੀ; ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਹਰੀ ਲਈ, ਜੋ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਕਮਲ ਘੁੰਮਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਵਿਧੀ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਸੋਨਾ, ਵਸਤ੍ਰ, ਪੱਗ ਅਤੇ ਚੋਲ੍ਹਾ ਦੇ ਕੇ। ਜੁੱਤੀ, ਛਤਰੀ, ਅੰਗੂਠੀ, ਕਲਸ਼, ਭੋਜਨ, ਪਾਨ, ਸੱਤ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨਾਜ ਅਤੇ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਦੇਵਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੇ ਬਾਅਦ, ਹਰੀ ਲਈ ਜਾਗਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਗੀਤ, ਨਾਚ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਪਾਠ ਨਾਲ। ਰਾਤ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਅਰਘਯਾ ਚੜ੍ਹਾਉਣਾ, ਨ੍ਹਾਉਣਾ ਆਦਿ ਕਰਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲਕੇ ਭੋਜਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ, ਤ੍ਰਿਸਪ੍ਰਸ਼ਾ ਦੀ ਇਹ ਕਥਾ ਅਦਭੁਤ ਅਤੇ ਰੋਮਾਂਚਕ ਹੈ; ਇਸ ਨੂੰ ਸੁਣਕੇ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾਉਣ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਪੂਣ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਤ੍ਰਿਸਪ੍ਰਸ਼ਾ ਦਾ ਵਰਤ ਇਕ ਵਾਰ ਪਾਲਣ ਨਾਲ ਹਜ਼ਾਰ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨਾਂ ਅਤੇ ਸੌ ਵਾਜਪੇਯ ਯਜਨਾਂ ਦਾ ਪੂਣ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਪਿਤਰੀ, ਮਾਤਰੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦਸ ਮਿਲੀਅਨ ਤੀਰਥਾਂ ਤੇ ਜੋ ਪੂਣ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦਸ ਮਿਲੀਅਨ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰਾਂ ਦਾ ਜੋ ਫਲ ਹੈ, ਉਹ ਤ੍ਰਿਸਪ੍ਰਸ਼ਾ ਵਰਤ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸ਼ਤਰੀ, ਸ਼ੁੱਧ ਮਨ ਵਾਲੇ, ਵੈਸ਼, ਸ਼ੂਦਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਲੋਕ—ਸਭ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ, ਧਰਤੀ ਛੱਡ ਕੇ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਬਾਰਾਂ ਅੱਖਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਰਤ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਸਪ੍ਰਸ਼ਾ ਪੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ—ਇਹ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ। ਹੋਰ ਵਰਤਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ; ਤ੍ਰਿਸਪ੍ਰਸ਼ਾ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਤ੍ਰਿਸਪ੍ਰਸ਼ਾ ਦਾ ਵਰਤ ਸਥਾਪਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਹੁਣ ਮੈਂ ਉਸ ਦਾ ਫਲ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ: ਗੰਗਾ ਜਾਂ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾਉਣ ਨਾਲ ਜੋ ਪੂਣ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਤ੍ਰਿਸਪ੍ਰਸ਼ਾ ਵਰਤ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਯੁਗਾਂ ਤੱਕ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ, ਜਾਂ ਪੂਰਬੀ ਯਮੁਨਾ ਵਿੱਚ ਲੱਖਾਂ ਸਾਲ ਨ੍ਹਾਉਣ ਨਾਲ ਜੋ ਪੂਣ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤ੍ਰਿਸਪ੍ਰਸ਼ਾ ਵਰਤ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਵਿੱਚ ਲੱਖਾਂ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਣਾਂ ਦੇ ਸਮੇਂ ਜੋ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ। ਤ੍ਰਿਸਪ੍ਰਸ਼ਾ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ, ਸੈਂਕੜੇ ਭਾਰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਦਾਨ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮਿਲੀਅਨ ਪਾਪ ਅਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਮਿਲੀਅਨ ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਕਰਮ ਨਸ਼ਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਵਰਤ ਨਾਲ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਰਾਖ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਤ੍ਰਿਸਪ੍ਰਸ਼ਾ ਵਰਤ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਰਾਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਰਾਹ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਰਾਹ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਉੱਤਮ, ਚਾਹੇ ਸੈਂਕੜੇ ਵੱਡੇ ਪਾਪ ਹੋਣ—ਇਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਖੁਦ ਵਿਆਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕਿਹਾ ਸੀ। ਜੋ ਵੀ ਇਸ ਵੈਸ਼ਨਵ ਵਰਤ ਨੂੰ ਲਿਖ ਕੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ ਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਸੈਂਕੜੇ ਯੁਗਾਂ ਦੇ ਪੂਣ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਹੇ ਗਿਆਨੀ, ਤ੍ਰਿਸਪ੍ਰਸ਼ਾ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਰਲ ਹੈ ਅਤੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ। ਉਹ ਨਿਕੰਮੇ ਲੋਕ, ਜੋ ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਸਪ੍ਰਸ਼ਾ ਮਿਲਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਇਸ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ—ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜਨਮ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿਅਰਥ ਹੈ। ਜੋ ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਸਪ੍ਰਸ਼ਾ ਇਕ ਵਾਰ ਵੀ ਪੂਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਗਿਆਨੀ, ਉਹ ਭੂਤ ਦੇ ਹਾਲਤ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਜਾਂ ਪੁੱਤਰ ਨਾ ਹੋਣ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਸਪ੍ਰਸ਼ਾ ਅਤੇ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਦੀ ਕਥਾ ਦੱਸ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਅਤੇ ਵੱਡਾ ਪੂਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਉਪਾਏ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤੇ।