ਚੰਨਣੀ ਚਾਨਣ ਵਾਲਾ ਸੋਮਾ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਧਿਆਨ-ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਲਗਾ ਕੇ, ਘੰਭੀਰ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਇਹ ਅਰਾਧਨਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਨਾਰਾਇਣ, ਹਰੀ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਏ। ਫਿਰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਜਨਾਰਦਨ ਨੇ ਸੋਮਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਇੱਕ ਵਰ ਮੰਗ।” ਸੋਮਾ ਨੇ ਆਰਜ਼ੂ ਕੀਤੀ, “ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਇੰਦਰ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਯਜਨ ਕਰ ਸਕਾਂ। ਮੇਰੇ ਰਾਜਸੂਯ ਯਗ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਚਾਰ ਵਰਣਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਮੇਰੇ ਸਿੱਧੇ ਮਹਿਮਾਨ ਬਣਨ।” ਉਹ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ ਕਿ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਸ਼ਿਵ ਜੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਹੋਣ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਰਾਜਸੂਯ ਯਜਨ ਦਾ ਆਯੋਜਨ ਕੀਤਾ। ਅਤ੍ਰਿ ਜੀ ਹੋਤ੍ਰ, ਭ੍ਰਿਗੁ ਜੀ ਅਧਵਰਯੁ, ਚਤੁਰਮੁਖ ਬ੍ਰਹਮਾ ਉਦਗਾਤ੍ਰ ਬਣੇ। ਖੁਦ ਹਰੀ ਜੀ ਨੇ ਸਭ ਉੱਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਕੀਤੀ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਸਭਾ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਬਣੇ। ਇਹੀ ਰਾਜਸੂਯ ਯਜਨ ਦੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਵਸੂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਦੇਵ ਵੀ ਅਧਵਰਯੁ ਬਣੇ। ਸੋਮਾ ਨੇ ਤਿੰਨੋ ਲੋਕ ਯਜਨ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਦੱਖਿਣਾ ਵਜੋਂ ਦੇ ਦਿੱਤੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਮਾ ਨੂੰ ਉਹ ਅਣਮੁੱਲਕ ਸੱਤਾ ਮਿਲੀ ਜੋ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਨੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦੇ ਬਲ ਤੇ, ਸੋਮਾ ਨੇ ਸੱਤ ਲੋਕਾਂ ਉੱਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ। ਇੱਕ ਦਿਨ, ਜਦ ਉਹ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਟਹਿਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਫੁੱਲ ਤੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਔਰਤਾਂ ਦੇਖੀਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਇਕ ਸੁੰਦਰ, ਵੱਡੀਆਂ ਅਤੇ ਮੋਹਕ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਗੁਰੂ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਤਾਰਾ, ਜਿਸ ਦੇ ਹਿਪ ਚੌੜੇ ਸਨ, ਛਾਤੀ ਦੇ ਭਾਰ ਨਾਲ ਥੱਕੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਫੁੱਲ ਟੋੜਦਿਆਂ ਹੀ ਉਸ ਦੇ ਅੰਗ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਏ। ਉਸ ਨੂੰ ਕਾਮਦੇਵ ਦੇ ਤੀਰ ਲੱਗ ਗਏ। ਇੱਥੇ ਸੋਮਾ, ਜੋ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦਾ ਦੇਵਤਾ ਹੈ, ਵਾਸਨਾ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਇਕ ਸੁਨਸਾਨ ਥਾਂ ਤੇ ਤਾਰਾ ਦੇ ਕੇਸ ਫੜ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਲੈ ਗਿਆ। ਤਾਰਾ ਵੀ ਪ੍ਰੇਮ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਈ ਸੀ, ਨਾ ਤਾਂ ਉਹ ਵਿਰੋਧ ਕਰ ਸਕੀ, ਨਾ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਸੁਖ ਮਿਲਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਸੋਮਾ ਦੀ ਸੋਭਾ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਮੋਹ ਲਿਆ ਸੀ। ਸੋਮਾ ਨੇ ਲੰਮਾ ਸਮਾਂ ਤਾਰਾ ਨਾਲ ਬਿਤਾਇਆ, ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਘਰ ਲੈ ਗਿਆ, ਪਰ ਤਾਰਾ ਪ੍ਰਤੀ ਲਗਾਵ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਘਰੇਲੂ ਸੁਖ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਨਾ ਹੋ ਸਕਿਆ। ਇਥੇ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ, ਵਿੱਛੋੜੇ ਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸੜ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਤਾਰਾ ਦੀ ਧਿਆਨ-ਸਮਾਧੀ ਵਿੱਚ ਲਾ ਬੈਠਾ। ਪਰ ਉਹ ਨਾ ਤਾਂ ਸੋਮਾ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਸਕਿਆ, ਨਾ ਹੀ ਮੰਤਰ, ਹਥਿਆਰ, ਅੱਗ ਜਾਂ ਜਹਿਰੀਲੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਿਆ। ਬਹੁਤ ਉਪਾਅ ਕਰਕੇ ਵੀ, ਜਾਦੂ-ਟੋਨੇ ਵਰਤ ਕੇ ਵੀ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਨਾ ਲੈ ਸਕਿਆ। ਤਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਸੋਮਾ ਕੋਲ ਗਿਆ ਤੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ। ਸੋਮਾ, ਜੋ ਵਾਸਨਾ ਵਿੱਚ ਮਗਨ ਸੀ, ਬੇਨਤੀਆਂ ਕਰਨ ਤੇ ਵੀ ਤਾਰਾ ਵਾਪਸ ਨਾ ਕਰਦਾ। ਫਿਰ ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਚਤੁਰਮੁਖ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸਾਧਯ, ਮਰੁਤ ਤੇ ਲੋਕਪਾਲਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਜਦ ਵੀ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨੇ ਤਾਰਾ ਵਾਪਸ ਨਾ ਦਿੱਤੀ, ਤਾਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵਾਮਦੇਵ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਅਨੇਕ ਰੁਦਰਾਂ ਦੇ ਪੂਜਤ ਚਰਨ ਵਾਲੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਕ੍ਰੋਧ ਆ ਗਿਆ। ਸ਼ਿਵ ਜੀ, ਆਪਣੇ ਚੇਲਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਲਈ ਸਨੇਹ ਨਾਲ, ਆਪਣਾ ਪਿਨਾਕ ਧਾਰੀ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਭੂਤ-ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਅਤੇ ਸਿੱਧਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ, ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦੇ ਵੈਰੀ ਵਾਂਗ, ਯੁੱਧ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਹੋ ਕੇ ਨਿਕਲ ਪਏ। ਸੋਮਾ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਲਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਤੀਜਾ ਨੇਤਰ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਜਗਮਗਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਗਣਪਤੀਆਂ ਦੇ ਛਿਆਸਠ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਚਲੇ। ਯਕਸ਼ਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਆਪਣੇ ਸਮੂਹਾਂ ਸਮੇਤ, ਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਆਏ। ਵਟਾਲ, ਯਕਸ਼, ਨਾਗ, ਕਿੰਨਰ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋੜਾਂ ਹੋਰ ਜੀਵ, ਇੱਕ ਪਦਮ ਸਮੂਹ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੋ ਲਏ। ਸੋਮਾ ਵੀ, ਆਪਣੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਬਾਰਾਂ ਲੱਖ ਰਥਾਂ, ਸ਼ਨੀ, ਮੰਗਲ, ਬਲਵਾਨ ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ, ਤਾਰਿਆਂ, ਦੈਤਿਆਂ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਆ ਗਿਆ। ਸੱਤੋਂ ਲੋਕ, ਧਰਤੀ, ਜੰਗਲ, ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਅਤੇ ਟਾਪੂ—all ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਬਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਪਿਨਾਕਧਾਰੀ ਸ਼ਿਵ, ਵੱਡੇ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਅਤੇ ਅਗਨਿ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ, ਸੋਮਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ। ਦੋਹਾਂ ਫੌਜਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਭਿਆਨਕ, ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਮਹਾਂ-ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਸੜਕਾ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਇਕ ਹੀ ਅੱਗ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈ। ਦੋਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਨੇ ਭਿਆਨਕ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਅਗਨਿ ਵਰਗੇ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਨੇ ਅਕਾਸ਼, ਧਰਤੀ ਤੇ ਪਾਤਾਲ ਤੱਕ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ। ਰੁਦਰ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਾਸ਼ਿਰ ਅਸਤ੍ਰ ਛੱਡਿਆ, ਤੇ ਸੋਮਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸੋਮਾ ਅਸਤ੍ਰ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਡਿੱਗਣ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ, ਧਰਤੀ, ਅਕਾਸ਼—all ਡਰ ਗਏ। ਜਦ ਇਹ ਯੁੱਧ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਲਈ ਭੜਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਪਿਤਾਮਹਾ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਆਏ ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲਿਆ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਸੋਮਾ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, “ਹੇ ਸੋਮਾ, ਤੂੰ ਇਹ ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ ਕੰਮ ਕਿਉਂ ਕੀਤਾ? ਬਿਨਾਂ ਕਾਰਨ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਪਰਾਈ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਅਗਵਾ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਇਹ ਡਰਾਉਣਾ ਯੁੱਧ ਕੀਤਾ। ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਪਾਪੀ ਗ੍ਰਹਿ ਬਣੇਂਗਾ, ਅੱਗ ਨੂੰ ਮੂੰਹ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪਾਪੀ ਹੋਵੇਂਗਾ। ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਤੂੰ ਇਹ ਪਤਨੀ ਵਾਕਪਤੀ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਕਰ।” ਸੋਮਾ ਨੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ, “ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਆਖੋ।” ਫਿਰ ਉਹ ਯੁੱਧ ਤੋਂ ਹਟ ਗਿਆ। ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਲੈ ਗਿਆ, ਰੁਦਰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਚਲੇ ਗਏ। Pulastya ਨੇ ਦੱਸਿਆ: ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ, ਤਾਰਾ ਦੇ ਗਰਭ ਤੋਂ, ਸੋਲੇਹ ਸੂਰਜਾਂ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾਰ, ਦੇਵੀ ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਤੇ ਭਗਵਤੀ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ। ਉਹ ਪੁੱਤਰ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ, ਸਾਰੀਆਂ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨ ਦਾ ਆਰੰਭਕ ਬਣਿਆ। ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਰਖਿਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਰਾਜ-ਵੈਦ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਰਾਜਾ ਸੋਮਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਉਹ ਬੁਧ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸੀ, ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਵਧ ਚਮਕਦਾ। ਫਿਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤੇ, ਦੇਵ-ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਉਥੇ ਆਏ। ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਦੇ ਘਰ ਜਨਮ-ਉਤਸਵ 'ਤੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, “ਇਹ ਪੁੱਤਰ ਕਿਸ ਦਾ ਹੈ?” ਤਾਰਾ, ਲੱਜਾ ਕਾਰਨ, ਕੁਝ ਨਾ ਬੋਲੀ। ਮੁੜ-ਮੁੜ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ ਵੀ, ਉਹ ਸ਼ਰਮਾਈ ਰਹੀ। ਆਖ਼ਰ, ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਸੋਮਾ ਦਾ।” ਫਿਰ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਗੋਦ ਲਿਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਬੁਧ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਰਸਮ ਕਰ ਕੇ, ਸੋਮਾ ਨੇ ਦਾਨ ਦਿੱਤੇ। ਬ੍ਰਹਮਾ, ਬ੍ਰਹਮਰਿਸ਼ੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਉਸ ਨੂੰ ਗ੍ਰਹਿਆਂ ਵਿੱਚ ਥਾਂ ਦਿੱਤੀ। ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਸੋਮਾ ਉੱਥੇ ਹੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਬੁਧ ਨੇ ਇਲਾ ਦੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ। ਆਪਣੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨਾਲ, ਬੁਧ ਨੇ ਸੌ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਪੂਰੇ ਕੀਤੇ। ਉਹ ਪੁਰੂਰਵਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਆਦਰ ਦੇਂਦੇ ਸਨ। ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ, ਪਿਤਾਮਹ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਤੇ ਰਾਜ ਕਰਨਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਸੱਤੋਂ ਟਾਪੂਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ। ਕੇਸ਼ੀ ਵਰਗੇ ਦੈਤ, ਉਸ ਦੇ ਸੇਵਕ ਬਣੇ। ਉਰਵਸ਼ੀ, ਉਸ ਦੀ ਸੋਭਾ ਤੇ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣੀ। ਸੱਤੋਂ ਟਾਪੂਆਂ ਵਾਲੀ ਧਰਤੀ, ਉਸ ਦੇ ਪਹਾੜਾਂ, ਜੰਗਲਾਂ ਅਤੇ ਉਪਵਨਾਂ ਸਮੇਤ, ਉਸ ਨੇ ਧਰਮ ਨਾਲ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਸੁਚੱਜੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਭਾਲੀ।