ਪੁਸ਼ਕਰ ਦੇ ਘਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਪਿਤਾਮਹਾ ਦੇਵਤਾ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਜੀ ਦੀ ਪਰਮ ਦਰਸ਼ਨ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਥੇ ਆਦਿਕਾਲ ਤੋਂ ਨਰਸਿੰਘ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਨਾਰਦਨ ਆਪ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ ਸਨ। ਇਥੇ ਇਕ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ 'ਇਕਸ਼ੁਮਤੀ' ਹੈ, ਜੋ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਮੰਗਲਮਈ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਗੰਗਾ ਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਸੰਗਮ ਤੇ ਪਿਤਰ ਸਦਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਇਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਧਰਮਕਸ਼ੇਤਰ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਪਿਤਰ ਤੀਰਥ ਅਜੇ ਵੀ ਸਭ ਮਨੋਰਥਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਨੀਲਕੰਠ ਪਿਤਰ ਤੀਰਥ, ਭਦ੍ਰਸਰ ਅਤੇ ਮਾਨਸਾ ਸਰੋਵਰ ਇਥੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। ਮੰਦਾਕਿਨੀ, ਅਛੋਦਾ, ਵਿਪਾਸ਼ਾ, ਅਤੇ ਸਰਸਵਤੀ ਨਦੀਆਂ ਵੀ ਇਥੇ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਸਰਵਮਿਤ੍ਰਪਦ ਅਤੇ ਵੈਦ੍ਯਨਾਥ ਵਰਗੇ ਸਥਾਨ ਮਹਾਨ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਕਿਪ੍ਰਾ ਨਦੀ ਅਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਕਾਲੰਜਰ, ਹਰਾ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣਾ, ਗਰਭ-ਭੇਦ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਮੰਦਰ ਵੀ ਇਥੇ ਹਨ। ਭਦਰੇਸ਼ਵਰ, ਵਿਸ਼ਣੁਪਦ, ਅਤੇ ਨਰਮਦਾ ਦਾ ਦੁਆਰ ਇਥੇ ਵਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਗਿਆ ਵਿਖੇ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਦੇਣ ਦਾ ਜੋ ਫਲ ਹੈ, ਉਹ ਇਥੇ ਵੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਪਿਤਰ ਤੀਰਥ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਜੇ ਸਿਰਫ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲਾਭ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੇ ਇਥੇ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇਗਾ? ਓੰਕਾਰ ਤੀਰਥ, ਕਾਵੇਰੀ ਅਤੇ ਕਪਿਲਾ ਦੇ ਜਲ, ਚੰਡਵੇਗਾ ਦਾ ਸੰਗਮ ਅਤੇ ਅਮਰਕੰਟਕ ਵੀ ਇਥੇ ਹਨ। ਇਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਰਮ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਤੋਂ ਦੂਣਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੁਕਲ ਅਤੇ ਸੋਮੇਸ਼ਵਰ ਤੀਰਥ ਇਥੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। ਇਹ ਸਭ ਰੋਗ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਾਦ ਕ੍ਰੋੜਾਂ ਗੁਣਾ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸ਼੍ਰਾਦਧ, ਯਜਨਾ ਅਤੇ ਪਾਠ ਦੇ ਸਮੇਂ। ਕਾਇਆਵਾਰੋਹਣ ਨਾਮਕ ਥਾਂ, ਜਿੱਥੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਸ਼ੂਲਪਾਣੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ ਸਨ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਮੰਗਲਮਈ ਆਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਥਾਂ ਵੀ ਮਹਾਪੁੰਨ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਚਰਮਣਵਤੀ ਨਦੀ, ਸ਼ੂਲਤਾਪੀ, ਪਯੋਸ਼ਣੀ ਅਤੇ ਪਯੋਸ਼ਣੀ ਦਾ ਸੰਗਮ। ਮਹਾਉਸ਼ਧੀ, ਆਰਣਾ, ਨਾਗਤੀਰਥ-ਪ੍ਰਵਰਤਿਨੀ, ਮਹਾਵੇਣਾ ਨਦੀ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਸ਼ਾਲਾ ਵਨ ਇਥੇ ਹਨ। ਗੋਮਤੀ, ਵਰੁਣਾ, ਹੌਤਾਸ਼ਨ ਤੀਰਥ, ਭੈਰਵ, ਭ੍ਰਿਗੁਤੁੰਗ ਅਤੇ ਅਦੁੱਤੀ ਗੌਰੀ ਤੀਰਥ ਵੀ ਇਥੇ ਹਨ। ਵੈਨਾਇਕ ਤੀਰਥ, ਵਸ੍ਤ੍ਰੇਸ਼ਵਰ, ਪਾਪਹਰਾ ਤੀਰਥ ਅਤੇ ਵੈਤਰਵਤੀ ਨਦੀ ਇਥੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। ਮਹਾਰੁਦ੍ਰ, ਮਹਾ ਲਿੰਗ, ਦਸ਼ਾਰਣਾ ਨਦੀ, ਸ਼ਤ ਰੁਦ੍ਰਾ, ਸ਼ਤਾਹਵਾ ਅਤੇ ਪਿਤ੍ਰਪਦ ਨਗਰੀ ਵੀ ਇਥੇ ਹਨ। ਅੰਗਾਰਵਾਹਿਕਾ ਅਤੇ ਦੋ ਨਦੀਆਂ ਨਦਉ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਲਾਲ ਹੈ, ਕਾਲਿਕਾ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾ ਨਦੀਆਂ ਵੀ ਇਥੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਭ ਪਿਤਰ ਤੀਰਥ ਹਨ, ਇਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਅਤੇ ਦਾਨ ਦੀ ਬੜੀ ਮਹਿਮਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਥੇ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਦਾਨ ਅਨੰਤ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਤਾਵਟਾ, ਜਵਾਲਾ ਨਦੀ, ਸ਼ਰਦਵੀ, ਦੁਆਰਕਾ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਸਰਸਵਤੀ ਇਥੇ ਹਨ। ਮਾਲਵਤੀ, ਗਿਰਿਕਰਨਿਕਾ, ਧੂਤਪਾਪ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਸਮੁੰਦਰ ਵੀ ਇਥੇ ਹਨ। ਗੋਕਰਨ, ਗਜਕਰਨ, ਚਕ੍ਰਾ ਨਦੀ, ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੈਲ, ਸ਼ਾਕਤੀਰਥ ਅਤੇ ਨਰਸਿੰਘ ਇਥੇ ਹਨ। ਮਹਿੰਦਰ ਪਵਿੱਤਰ ਪਹਾੜ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਨਦੀ ਵੀ ਇਥੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਥਾਨਾਂ ਤੇ ਪਿਤਰ ਦਾਨ ਸਦਾ ਅਨੰਤ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਸਿਰਫ਼ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਵੀ ਪਾਪ ਤੁਰੰਤ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤੂੰਘਭਦਰਾ ਨਦੀ ਅਤੇ ਚਕ੍ਰਰਥੀ ਵੀ ਇਥੇ ਹਨ। ਭੀਮੇਸ਼ਵਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਵੇਣਾ, ਕਾਵੇਰੀ, ਆਂਜਨਾ, ਗੋਦਾਵਰੀ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਸੰਧਿਆ ਨਦੀਆਂ ਇਥੇ ਹਨ। ਤ੍ਰੈਯੰਬਕ ਤੀਰਥ, ਜਿੱਥੇ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਭੀਮ ਰੂਪ ਭਗਵਾਨ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਸਭ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਥਾਨਾਂ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਦਾਨ ਕ੍ਰੋੜਾਂ ਗੁਣਾ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਿਰਫ ਸਿਮਰਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵੀ ਪਾਪ ਸੌ ਗੁਣਾ ਘਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸ਼੍ਰੀਪਰਣਾ ਨਦੀ, ਵਿਆਸ ਤੀਰਥ, ਮਤਸ੍ਯਨਦੀ, ਕਾਰਾ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵਧਾਰਾ ਇਥੇ ਹਨ। ਭਵਤੀਰਥ, ਅਮਰ ਤੀਰਥ, ਰਾਮੇਸ਼ਵਰ, ਵੇਣਾਪੁਰ ਅਤੇ ਅਲੰਪੁਰ ਵੀ ਇਥੇ ਹਨ। ਅੰਗਾਰਕ, ਆਤਮਦਰਸ਼, ਅਲੰਬੁਸ਼ਾ, ਵਤਸਵ੍ਰਾਤੇਸ਼ਵਰ ਅਤੇ ਗੋਕਾਮੁਖ ਵੀ ਇਥੇ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਗੋਵਰਧਨ, ਹਰਿਸ਼ਚੰਦਰ, ਪੁਰਚੰਦਰ, ਪਥੂਡਕ, ਸਹਸਰਾਕਸ਼, ਹਿਰਣਿਆਕਸ਼ ਅਤੇ ਕਦਲੀ ਨਦੀ ਇਥੇ ਹਨ। ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਸੰਗਤ, ਇੰਦ੍ਰਨੀਲ, ਮਹਾਨਾਦ ਅਤੇ ਪ੍ਰਿਯਮੇਲਕਾ ਵਰਗੇ ਨਾਮ ਇਥੇ ਸਦਾ ਉਚਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਭ ਪਿਤਰ ਦਾਨ ਲਈ ਸਦਾ ਪ੍ਰਸੰਸਿਤ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਥੇ ਸਭ ਦੇਵਤੇ ਮੌਜੂਦ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਥਾਨਾਂ ਤੇ ਦਾਨ ਦੇਣ ਨਾਲ ਸੌ ਕ੍ਰੋੜ ਗੁਣਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਬਾਹੁਦਾ ਨਦੀ ਅਤੇ ਸਿੱਧਵਟ ਵੀ ਇਥੇ ਹਨ। ਪਾਸ਼ੁਪਤ ਤੀਰਥ ਅਤੇ ਪਰਯਟਿਕਾ ਨਦੀ ਇਥੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਥਾਨਾਂ ਤੇ ਪਿਤਰ ਦਾਨ ਸੌ ਕ੍ਰੋੜ ਗੁਣਾ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੰਜ ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਗੋਦਾਵਰੀ ਨਦੀ ਹਜ਼ਾਰ ਲਿੰਗਾਂ ਨਾਲ ਸੱਜੀ ਤੇ ਖੱਬੀ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਜਮਦਗਨੀ ਦਾ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਆਨੰਦ ਦਾ ਪਰਮ ਆਸਥਾਨ, ਜਿੱਥੇ ਗੋਦਾਵਰੀ, ਪ੍ਰਤਿਕਾ ਦੈਤਯ ਦੇ ਡਰ ਕਾਰਨ, ਸਿਧ ਹੋ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਥਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦੇਣ ਲਈ ਮਹਾਨ ਹੈ, ਇਥੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਥੇ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਅਤੇ ਦਾਨ ਦੇਣ ਨਾਲ ਸੌ ਮਿਲੀਅਨ ਗੁਣਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਹਜ਼ਾਰ ਲਿੰਗਾਂ ਵਾਲਾ ਰਘਵੇਸ਼ਵਰ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸੇਂਦ੍ਰਕਲਾ ਨਦੀ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਥਾਂ ਇੰਦਰ ਜੀ ਵੀ ਆਏ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ ਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਪਿਤਰ ਦਾਨ ਅਤੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਲਈ ਸਦਾ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਨੰਤ ਹੈ।