ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਪੁਲਸਤਿਆ ਜੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, “ਕਿਸ ਵੇਲੇ ਅਤੇ ਕਿਹੜੇ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਤੇ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮੇ?” ਪੁਲਸਤਿਆ ਜੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਪੁਸ਼ਕਰ ਨਾਮਕ ਤੀਰਥ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ, ਯਜਨ ਜਾਂ ਪਾਠ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਨੰਤ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਸਦਾ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਰਵੋਚ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਨੰਦਾ, ਲਲਿਤਾ, ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਮਾਯਾਪੁਰੀ ਸ਼ਹਿਰ, ਮਿਤ੍ਰਪਦ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕੇਦਾਰਾ ਵੀ ਮਹਾਨ ਤੀਰਥ ਹਨ। ਗੰਗਾ ਸਾਗਰ, ਜੋ ਕਿ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਸੰਗਮ ਹੈ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਸਰੋਵਰ ਅਤੇ ਸ਼ਤਦ੍ਰੁ ਨਦੀ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਵੀ ਉੱਚੇ ਤੀਰਥ ਹਨ। ਨੈਮਿਸ਼ਾ ਨਾਮਕ ਤੀਰਥ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਗੋਮਤੀ ਵਿੱਚ ਸਦੀਵੀ ਗੰਗਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਮਹਾਨ ਹੈ। ਉਥੇ ਯਜਨਵਰਾਹ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਸੂਲਧਾਰੀ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਵੀ ਹਨ; ਉਥੇ ਅਠਾਰਾਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ ਹਰਾ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਦੀ ਭੇਟ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਉਥੇ ਧਰਮ ਚੱਕਰ ਦੀ ਰਿੰਮ ਨੈਮੀ ਵੱਲੋਂ ਘਿਸ ਗਈ ਸੀ; ਇਹ ਨੈਮਿਸ਼ਾਰਣਯ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਅਤੇ ਵਰਾਹਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਵੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਜਿਹੜਾ ਉਥੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸੂਚਿਤ ਆਤਮਾ ਹੋ ਕੇ, ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੋਕਾਮੁਖਾ, ਇੰਦਰਮਾਰਗ, ਅਤੇ ਪਿਤ੍ਰਤੀਰਥ (ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਜਨਮ ਨਾਲ ਸਬੰਧਿਤ ਹੈ) ਵੀ ਉੱਚੇ ਤੀਰਥ ਹਨ। ਪੁਸ਼ਕਰ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪਿਤਾਮਹਾ ਰਿਹਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਉਥੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਸਰਵੋਚ ਦਰਸ਼ਨ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੀਰਥ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਤਾ ਆਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਇਥੇ ਆਦਿ ਨਰਸਿੰਘ, ਜਨਾਰਦਨ ਆਪ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ ਸਨ। ਇਕਸ਼ੁਮਤੀ ਨਾਮਕ ਪਵਿੱਤਰ ਘਾਟ, ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਸ਼ੁਭ ਹੈ; ਗੰਗਾ-ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਸੰਗਮ ਉਤੇ ਪਿਤਰ ਸਦਾ ਤ੍ਰਿਪਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਪਿਤਰ-ਘਾਟ ਹੈ; ਇਥੇ ਅੱਜ ਵੀ ਪਿਤਰ-ਘਾਟ ਸਾਰੇ ਇੱਛਾ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਨੀਲਕੰਠ, ਭਦ੍ਰਸਰਾ, ਅਤੇ ਮਾਨਸਾ ਸਰੋਵਰ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। ਮੰਦਾਕਿਨੀ, ਅਚੋਦਾ, ਵਿਪਾਸ਼ਾ, ਅਤੇ ਸਰਸਵਤੀ; ਸਰਵਮਿਤ੍ਰਪਦ ਅਤੇ ਵੈਦਿਨਾਥ ਵੀ ਵਧੀਆ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀ ਕਸ਼ਿਪਰਾ, ਕਾਲੰਜਰ, ਤੀਰਥ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣਾ, ਹਰਾ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣਾ, ਗਰਭ-ਭੇਦ, ਅਤੇ ਮਹਾ-ਪਠ ਵੀ ਮਹਾਨ ਹਨ। ਭਦਰੇਸ਼ਵਰ, ਵਿਸ਼ਨੁਪਦ, ਅਤੇ ਨਰਮਦਾ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ; ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਗਯਾ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ। ਇਹ ਪਿਤਰ-ਤੀਰਥ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲਾਭ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਥੇ ਸ਼ਰਾਧ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਕੀ ਕਹਿਣਾ! ਓਮਕਾਰ, ਕਾਵੇਰੀ, ਕਪਿਲਾ, ਚੰਡਵੇਗਾ ਦੇ ਸੰਗਮ ਅਤੇ ਅਮਰਕੰਟਕ ਵੀ ਪਿਤਰ-ਤੀਰਥ ਹਨ। ਇਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਕੁਰੁਕਸ਼ੇਤਰ ਤੋਂ ਦੋ ਗੁਣਾ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਸ਼ੁਕਲ ਤੀਰਥ ਅਤੇ ਸਰਵੋਚ ਸੋਮੇਸ਼ਵਰ ਤੀਰਥ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। ਇਹ ਸਭ ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਪੁਣਯ-ਦਾਇਕ, ਅਤੇ ਦਸ ਲੱਖ ਗੁਣਾ ਫਲ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਇਥੇ ਸ਼ਰਾਧ, ਯਜਨ, ਅਤੇ ਪਾਠ ਕਰਨਾ ਮਹਾਨ ਹੈ। ਕਾਇਆਵਰੋਹਣਾ, ਜਿੱਥੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਉਤਰਦੇ ਹਨ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਆਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾਰ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਹ ਵੀ ਉੱਚਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਚਰਮਣਵਤੀ ਨਦੀ; ਸ਼ੂਲਤਾਪੀ, ਪਯੋਸ਼ਣੀ ਅਤੇ ਪਯੋਸ਼ਣੀ ਦੇ ਸੰਗਮ ਵੀ ਸ਼ੁਭ ਹਨ। ਮਹਾਔਸ਼ਧੀ, ਆਰਣਾ, ਨਾਗਤੀਰਥ-ਪ੍ਰਵਰਤਿਨੀ; ਮਹਾਵੇਣਾ ਨਦੀ, ਅਤੇ ਮਹਾ-ਸ਼ਾਲਾ ਜੰਗਲ ਵੀ ਮਹਾਨ ਹਨ। ਗੋਮਤੀ, ਵਰੁਣਾ, ਅਤੇ ਉੱਚਾ ਹੌਤਾਸ਼ਨ ਤੀਰਥ; ਭੈਰਵ, ਭ੍ਰਗੁਤੁੰਗ, ਅਤੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਗੌਰੀ ਤੀਰਥ ਵੀ ਉੱਚੇ ਹਨ। ਵੈਨਾਯਕਾ, ਵਸਤਰੇਸ਼ਵਰ, ਪਾਪਹਰ ਤੀਰਥ ਅਤੇ ਵੈਤਰਵਤੀ ਨਦੀ ਵੀ ਮਹਾਨ ਹਨ। ਮਹਾਰੁਦ੍ਰਾ, ਮਹਾ ਲਿੰਗ, ਮਹਾ ਦਸ਼ਾਰਣਾ ਨਦੀ; ਸ਼ਤ-ਰੁਦ੍ਰਾ, ਸ਼ਤਾਹਵਾ ਅਤੇ ਪਿਤ੍ਰਪਦ ਸ਼ਹਿਰ ਵੀ ਉੱਚੇ ਹਨ। ਅੰਗਾਰਵਾਹਿਕਾ, ਦੋ ਨਦੀਆਂ ਨਦਾਉ (ਲਾਲ ਜਲ ਵਾਲੀਆਂ), ਕਾਲਿਕਾ ਨਦੀ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾ ਨਦੀ ਵੀ ਸ਼ੁਭ ਹਨ। ਇਹ ਪਿਤਰ-ਤੀਰਥ ਹਨ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਅਤੇ ਦਾਨ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ; ਇਥੇ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਭੇਟ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਅਨੰਤ ਫਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਤਾਵਟਾ, ਜਵਾਲਾ ਨਦੀ, ਸ਼ਰਦਵੀ ਨਦੀ; ਦੁਵਾਰਕਾ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਤੀਰਥ, ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਸਰਸਵਤੀ ਵੀ ਉੱਚੇ ਹਨ। ਮਾਲਵਤੀ ਨਦੀ, ਗਿਰਿਕਰਨਿਕਾ, ਧੂਤਪਾਪ ਤੀਰਥ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਸਮੁੰਦਰ ਵੀ ਸ਼ੁਭ ਹਨ। ਗੋਕਰਣਾ, ਗਜਕਰਣਾ, ਚਕਰਾ ਨਦੀ; ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੈਲ, ਸ਼ਾਕਤੀਰਥ, ਅਤੇ ਨਰਸਿੰਘ ਤੀਰਥ ਵੀ ਮਹਾਨ ਹਨ। ਮਹਿੰਦ੍ਰ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਹਾ ਨਦੀ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਥਾਵਾਂ ਉਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਭੇਟ ਸਦਾ ਅਨੰਤ ਫਲ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਹੀ ਪਾਪ ਤੁਰੰਤ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਤुੰਗਭਦਰਾ ਨਦੀ ਅਤੇ ਚਕਰਰਥੀ ਵੀ ਮਹਾਨ ਹਨ। ਭੀਮੇਸ਼ਵਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਵੇਣਾ, ਕਾਵੇਰੀ, ਆਂਜਨਾ ਨਦੀ; ਪਵਿੱਤਰ ਗੋਦਾਵਰੀ ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਤ੍ਰਿਸੰਧਿਆ ਵੀ ਉੱਚੇ ਹਨ। ਤ੍ਰੈਯੰਬਕਾ ਤੀਰਥ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਦਰਯੋਗ ਹੈ; ਇਥੇ ਭੀਮਾ ਆਪ, ਤ੍ਰਿਨੈਤ੍ਰ ਧਾਰੀ, ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਥਾਵਾਂ ਉਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਦਿੱਤੀ ਭੇਟ ਦਸ ਲੱਖ ਗੁਣਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵੀ ਪਾਪ ਸੌ ਗੁਣਾ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸ਼੍ਰੀਪਰਨਾ ਨਦੀ, ਬੇਮਿਸਾਲ ਵਿਆਸ ਤੀਰਥ; ਮਤਸਯਨਦੀ, ਕਾਰਾ, ਅਤੇ ਸ਼ਿਵਧਾਰਾ ਵੀ ਉੱਚੇ ਹਨ। ਭਵਤੀਰਥ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਦੀਵੀ ਤੀਰਥ; ਰਾਮੇਸ਼ਵਰ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਵੈਣਾਪੁਰ, ਅਲੰਪੁਰ ਵੀ ਮਹਾਨ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁਲਸਤਿਆ ਜੀ ਨੇ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਹ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ ਅਤੇ ਨਦੀਆਂ, ਜਿੱਥੇ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਸ਼ਰਾਧ ਅਤੇ ਦਾਨ ਕਰਨਾ, ਅਨੰਤ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਅਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਹੀ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।