ਜਦੋਂ ਉਹ ਯੋਗ ਦੇ ਮਹਾਨ ਆਚਾਰਿਆ ਨੇ, ਜੋ ਕਈ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ, ਆਪਣੇ ਕਰਤਵਿਆਂ ਤੋਂ ਹਟ ਕੇ ਵਾਸਨਾਵਾਂ ਦੇ ਕਾਰਨ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਬੱਝ ਗਏ, ਉਹ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, "ਹਾਏ! ਅਸੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਗਏ ਹਾਂ, ਇੱਛਾਵਾਂ ਕਰਕੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਏ ਹਾਂ।" ਇਹ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਯੋਗੀ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਸ੍ਰਾਧ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਦੀ ਵਾਰ ਵਾਰ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਫਿਰ, ਉਸ ਰਾਜਾ ਨੇ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਦਾਨੀ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਧਨ ਅਤੇ ਕਈ ਪਿੰਡ ਵੀ ਦਿਤੇ। ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਧਨ ਉੱਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਵੱਡੇ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਇਕ ਪਾਸੇ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰਾਜਸੀ ਲੱਛਣ ਸਨ, ਰਾਜਗੱਦੀ ਉੱਤੇ ਬਿਠਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਨਾਮ ਵਿਸ਼ਵਕਸੇਨ ਸੀ। ਰਾਜੇ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿਸ਼ਵਕਸੇਨ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਰਾਜਾਂ ਉੱਤੇ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ। ਫਿਰ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਯੋਗੀ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਬ੍ਰਹਮਦੱਤ ਆਦਿਕ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਭਗਤਿ ਰੱਖਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਦਿਲੋਂ ਨਿਰਲੇਪ ਸਨ, ਮਾਨਸ ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਜਲਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਕਲੇ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਨਮ੍ਰਤਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਿਰਭੀਕ ਹੋ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਿਆ। ਰਾਜਾ, ਉਹਨਾਂ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, "ਜੋ ਕੁਝ ਰਾਜਯੋਗ ਦੇ ਫਲ ਚਾਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਤੁਹਾਡੇ ਬਚਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਸੱਚ ਹੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।" ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਸਾਰਾ ਫਲ ਮੈਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿਲਿਆ ਹੈ।" ਫਿਰ ਉਹ ਸਾਰੇ ਵਣਵਾਸੀ ਯੋਗੀ, ਜੋ ਯੋਗ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਆਪਣੇ ਤਪ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਰੰਧ੍ਰ ਰਾਹੀਂ ਪਰਮ ਪਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਪਿਤਰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਲੰਮੀ ਉਮਰ, ਧਨ, ਗਿਆਨ, ਸਵਰਗ ਦੇ ਸੁਖ, ਮੁਕਤੀ, ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਰਾਜ—all ਕੁਝ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਜੇ ਕੋਈ ਵਿਦਵਾਨ ਮਨੁੱਖ ਬ੍ਰਹਮਦੱਤ ਦੇ ਪੂਰਵਜਾਂ ਦੀ ਇਹ ਮਹਾਨਤਾ ਪੜ੍ਹਦਾ ਜਾਂ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸੌ ਕਰੋੜ ਕਲਪਾਂ ਤੱਕ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਕਿਹੜੇ ਸਮੇਂ ਸ੍ਰਾਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਿਹੜੀਆਂ ਤੀਰਥ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਸ੍ਰਾਧ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ?" ਪੁਲਸਤਯ ਜੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਪੁਸ਼ਕਰ ਨਾਮਕ ਤੀਰਥ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਮਨਚਾਹੀ ਇੱਛਾ ਹੈ।" "ਜੋ ਕੁਝ ਉੱਥੇ ਦਾਨ, ਹੋਮ ਜਾਂ ਪਾਠ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਨੰਤ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਦਾ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿਅ ਹੈ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਲੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਨੰਦਾ, ਲਲਿਤਾ, ਮਾਯਾਪੁਰੀ ਸ਼ਹਿਰ, ਮਿਤ੍ਰਪਦ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਕੇਦਾਰ ਦੀ ਵੀ ਮਹਿਮਾ ਹੈ। ਗੰਗਾਸਾਗਰ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਜੋੜ ਹੈ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਸਰੋਵਰ ਅਤੇ ਸ਼ਤਦ੍ਰੁ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਵੀ ਮਹਾਨ ਹਨ।" "ਨੈਮੀਸ਼ ਤੀਰਥ ਵੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਗੋਮਤੀ ਵਿੱਚ ਨਿਤ ਨਵੀਂ ਗੰਗਾ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਯਜ్ఞਵਰਾਹਾ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਦੇਵਦੇਵ, ਅਤੇ ਅਠਾਰਾਂ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ ਹਰਾ ਨੂੰ ਸੋਨਾ ਦਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਹੀ ਧਰਮ ਦਾ ਚੱਕਰ ਨੈਮੀ ਵਲੋਂ ਘਿਸ ਗਿਆ ਸੀ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਨੈਮੀਸ਼ਾਰਣਯ ਕਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।" "ਉੱਥੇ ਹੀ ਦੇਵਦੇਵ ਅਤੇ ਵਾਰਾਹ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਉੱਥੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਾਰਾਇਣ ਦੀ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕੋਕਾਮੁਖ, ਇੰਦਰਮਾਰਗ, ਪਿਤ੍ਰਤੀਰਥ (ਜੋ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ), ਇਹ ਸਭ ਤੀਰਥ ਵੀ ਉੱਤਮ ਹਨ। ਪੁਸ਼ਕਰ ਦੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪਿਤਾਮਹਾ (ਬ੍ਰਹਮਾ) ਵੱਸਦੇ ਹਨ; ਉੱਥੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਪਰਮ ਦਰਸ਼ਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।" "ਇਸ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਤ ਤੀਰਥ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁੰਨਦਾਇਕ ਅਤੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਆਦਿ ਨਰਸਿੰਘ, ਜਨਾਰਦਨ ਆਪ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਉੱਥੇ ਇਕਸ਼ੁਮਤੀ ਨਾਂ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਘਾਟ ਹੈ, ਜੋ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਸ਼ੁਭ ਹੈ; ਗੰਗਾ ਅਤੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਸੰਗਮ ਤੇ ਪੂਰਵਜ ਸਦਾ ਤ੍ਰਿਪਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।" "ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਪਿਤਰ-ਤੀਰਥ ਵੀ ਹੈ, ਜੋ ਅੱਜ ਵੀ ਸਾਰੇ ਮਨੋਰਥਾਂ ਦਾ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਨੀਲਕੰਠ ਪਿਤਰ-ਤੀਰਥ, ਭਦ੍ਰਸਰ, ਅਤੇ ਮਾਨਸਾ ਸਰੋਵਰ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। ਮੰਦਾਕਿਨੀ, ਅਛੋਦਾ, ਵਪਾਸ਼ਾ, ਸਰਸਵਤੀ, ਸਰਵਮਿਤ੍ਰਪਦ ਅਤੇ ਵੈਦ੍ਯਨਾਥ ਵੀ ਮਹਾਨ ਹਨ।" "ਕਿਪ੍ਰਾ ਨਦੀ, ਕਾਲੰਜਰ, ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਉਤਪੱਤੀ ਸਥਾਨ, ਹਰਾ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣਾ, ਗਰਭਭੇਦ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਮੰਦਰ—all ਇਹ ਵੀ ਉੱਤਮ ਹਨ। ਭਦਰੇਸ਼ਵਰ, ਵਿਸ਼ਨੁਪਦ, ਅਤੇ ਨਰਮਦਾ ਦਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਵੀ ਮਹਾਨ ਹਨ। ਗਿਆ ਵਿੱਚ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕਰਨਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਇਹ ਪਿਤਰ-ਤੀਰਥ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਲੈਣ ਨਾਲ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲਾਭ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜਿਹੜਾ ਉੱਥੇ ਸ੍ਰਾਧ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਕੀ ਕਹਿਣਾ। ਓਂਕਾਰ, ਕਾਵੇਰੀ ਅਤੇ ਕਪਿਲਾ ਦੇ ਜਲ, ਚੰਡਵੇਗਾ ਦਾ ਸੰਗਮ, ਅਤੇ ਅਮਰਕੰਟਕ—all ਪਿਤਰ-ਤੀਰਥ ਹਨ।" "ਉੱਥੇ ਨ੍ਹਾਉਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਰਮ ਕਰਨ ਦਾ ਫਲ ਕੁਰੂਕਸ਼ੇਤਰ ਤੋਂ ਦੋ ਗੁਣਾ ਹੈ। ਸ਼ੁਕਲ ਤੀਰਥ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਸੋਮੇਸ਼ਵਰ ਤੀਰਥ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। ਇਹ ਸਭ ਰੋਗਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪੁੰਨਦਾਇਕ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਫਲ ਕਰੋੜ ਗੁਣਾ ਵੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸ੍ਰਾਧ, ਹੋਮ ਜਾਂ ਪਾਠ ਸਮੇਂ।" "ਕਾਇਆਵਾਰੋਹਣ, ਜਿੱਥੇ ਦੇਵਦੇਵ, ਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਪਰਗਟ ਹੋਏ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਤੇਜਮਾਨ ਹੈ। ਇਹ ਵੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁੰਨਦਾਇਕ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਚਰਮਣਵਤੀ ਨਦੀ, ਸ਼ੂਲਤਾਪੀ, ਪਯੋਸ਼ਣੀ ਅਤੇ ਪਯੋਸ਼ਣੀ ਦਾ ਸੰਗਮ। ਮਹਾਔਸ਼ਧੀ, ਆਰਣਾ, ਨਾਗਤੀਰਥ-ਪ੍ਰਵਰਤਿਨੀ, ਮਹਾਵੇਣਾ ਨਦੀ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਸ਼ਾਲਾ ਜੰਗਲ—all ਵੀ ਉੱਤਮ ਹਨ।" "ਗੋਮਤੀ, ਵਰੁਣਾ, ਹੌਤਾਸ਼ਨ ਤੀਰਥ, ਭੈਰਵ, ਭ੍ਰਿਗੁਤੁੰਗ, ਅਤੇ ਅਸਮਾਨ ਗੌਰੀ ਤੀਰਥ—all ਇਹ ਵੀ ਮਹਾਨ ਹਨ। ਵੈਨਾਇਕ ਤੀਰਥ, ਵਸ੍ਤ੍ਰੇਸ਼ਵਰ, ਪਾਪਹਰਾ ਤੀਰਥ ਅਤੇ ਵੈਤ੍ਰਵਤੀ ਨਦੀ ਵੀ ਉੱਤਮ ਹਨ। ਮਹਾਰੁਦ੍ਰ, ਮਹਾਨ ਲਿੰਗ, ਦਸ਼ਾਰਣਾ ਨਦੀ, ਸ਼ਤਰੁਦ੍ਰ, ਸ਼ਤਾਹਵਾ ਅਤੇ ਪਿਤ੍ਰਪਦ ਸ਼ਹਿਰ—all ਇਹ ਵੀ ਮਹਾਨ ਹਨ।" "ਅੰਗਾਰਵਾਹਿਕਾ, ਦੋ ਨਦੀਆਂ ਨਦਉ, ਕਾਲਿਕਾ ਨਦੀ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾ ਨਦੀ—all ਇਹ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਪਿਤਰ-ਤੀਰਥ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਨ੍ਹਾਉਣ ਜਾਂ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਅਨੰਤ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਉੱਥੇ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਕੁਝ ਭੀ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਨੰਤ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਅਤੇ ਸ੍ਰਾਧ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸਦਾ ਯਾਦ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।