ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤਮਈ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ, ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਦੱਖਣੀ ਅੱਗ ਨੂੰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਹ ਜਨੇਊ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਸੰਸਕਾਰਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਰੀਤ ਨਾਲ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਪੂਰਨਤਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਛਿੜਕਾਉ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੰਬੰਧਤ ਕਰਮਾਂ ਵੱਲ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਕਰਮ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪ੍ਰਾਚੀਨਾਵੀਤਾ ਅਸਨ ਜਾਣਦਾ ਹੋਵੇ। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਨੈਵੇਦ ਦੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ ਉੱਤੇ, ਉਹ ਪਿੰਡ—ਚਾਵਲ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਗੋਲੇ—ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਪਾਤਰ ਲੈ ਕੇ, ਖੱਬੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਇਕ ਚੀਜ਼ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ, ਸਵੈ-ਸੰਯਮ ਅਤੇ ਈਰਖਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਚੜ੍ਹਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਬੜੀ ਹੀ ਸੰਭਾਲ ਨਾਲ ਇੱਕ ਲਕੀਰ ਖਿੱਚ ਕੇ, ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਦਰਭਾ ਘਾਸ ਨੂੰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਵਿਛਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਦਰਭਾ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਿੰਡਾਂ ਨੂੰ ਵਿਛਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਸੰਬੰਧਤ ਨਾਮ ਅਤੇ ਗੋਤ੍ਰ ਉਚਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਦਰਭਾ ਦੀਆਂ ਪੱਤੀਆਂ ਉੱਤੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਮਿਲਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਹੱਥ ਪੂੰਝਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੰਤਰ ਉਚਾਰ ਕੇ ਦੁਬਾਰਾ ਹੱਥ ਸਾਫ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦੇ ਕੇ, ਧੂਪ, ਸੁਗੰਧ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਦ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਆਮੰਤ੍ਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇੱਕ ਅੱਗ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪਾਣੀ ਦੇ ਪਾਤਰ ਨਾਲ, ਪਿੰਡਾਂ ਨੂੰ ਰੱਖ ਕੇ, ਸਮਝਦਾਰ ਵਿਅਕਤੀ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਕੁਸ਼ਾ ਘਾਸ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਿੰਡ ਅਤੇ ਹੋਰ ਚੜ੍ਹਾਵਿਆਂ ਲਈ ਆਮੰਤ੍ਰਣ ਅਤੇ ਵਿਦਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਪਿੰਡਾਂ ਵਿਚੋਂ ਹਿੱਸਾ ਲੈਣ ਦੀ ਰੀਤ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਬਿਠਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਪਰੋਸਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਛਤ ਅਤੇ ਪੁੰਨ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕ੍ਰੋਧੀ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਚੋ, ਅਤੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਨਾਰਾਯਣ ਹਰੀ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰੋ। ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਜਾਣ ਕੇ, ਫਿਰ ਸਾਰੀਆਂ ਜਾਤੀਆਂ ਲਈ ਛਿੜਕਾਉ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਭੋਜਨ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਤਿਲ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਛਿੜਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਭੋਜਨ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਤਦ ਫੁੱਲ ਤੇ ਚਾਵਲ ਨਾਲ ਦੁਬਾਰਾ ਪਾਣੀ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਪਿੰਡ ਉੱਤੇ 'ਸਵਧਾ' ਉਚਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਆਰੰਭ ਤੋਂ ਅੰਤ ਤੱਕ ਜੇਕਰ ਇਹ ਰੀਤ ਪੂਰੀ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਫਲਦਾਇਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਿਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਾ ਹੈ: "ਸਾਡੇ ਦਾਤਾ ਵਧਣ, ਵੇਦ ਅਤੇ ਵੰਸ਼ ਸਦਾ ਬਣੇ ਰਹਿਣ, ਸਾਡੀ ਆਸਥਾ ਕਦੇ ਘਟੇ ਨਾ, ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦਾਨ ਦੇਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਹੋਵੇ। ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਭੋਜਨ ਦੀ ਕਮੀ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਮਹਿਮਾਨ ਆਉਂਦੇ ਰਹਿਣ, ਮੰਗਣ ਵਾਲੇ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਆਉਣ, ਤੇ ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਕੋਲ ਮੰਗਣ ਨਾ ਪਈਏ।" ਇਹ ਅਨ੍ਵਾਹਾਰਯ ਚੜ੍ਹਾਵੇ ਦੀ ਵਿਧੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਅਗਨਿਮਤ ਨੇ ਕਹੀ, ਜੋ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਵੀ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਿੰਡਾਂ ਨੂੰ ਗਾਈਆਂ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਅੱਗ, ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਖੇਤ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ, ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਵਿਗਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਨਿਮਰਤਾ ਵਾਲੀ ਪਤਨੀ ਮੱਧਲੇ ਪਿੰਡ ਨੂੰ ਖਾਏ, ਪਿਤਰ ਉਸ ਵਿੱਚ ਵੰਸ਼ ਵਾਧੇ ਲਈ ਬੀਜ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਜਾਣ ਤੱਕ ਪਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਿਤਰ ਕਰਮ ਮੁਕਾ ਕੇ, ਵੈਸ਼ਵਦੇਵ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਸਤਿਕਾਰਿਤ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਭੇਟਿਆ ਭੋਜਨ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਖਾਓ; ਫਿਰ ਚਾਹੇ ਦੁਬਾਰਾ ਭੋਜਨ, ਯਾਤਰਾ, ਮਿਹਨਤ ਜਾਂ ਗ੍ਰਹਿਸ਼ਥ ਕਰਮ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰਦਾ ਜਾਂ ਭਾਗ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੂਜਾ ਭੋਜਨ, ਯਾਤਰਾ, ਮਿਹਨਤ, ਗ੍ਰਹਿਸ਼ਥ ਮਿਲਾਪ, ਪਾਠ, ਝਗੜਾ ਤੇ ਦਿਨ ਦਿਹਾੜੇ ਨੀਂਦ—ਇਹ ਸਭ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤਿਆਗ ਦੇਵੇ। ਇਸ ਵਿਧੀ ਨਾਲ, ਤਿੰਨ ਪੁਰਸ਼ਾਰਥਾਂ ਲਈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਅਮਾਵੱਸਿਆ ਦੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਕਨਿਆ, ਕੁੰਭ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ ਜਾਂ ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਰਾਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ। ਜਿੱਥੇ ਸਪੀੰਡਿਕਰਣ ਦਾ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇ, ਉਥੇ ਅੱਗ ਦੀ ਵਿਧੀ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ, ਇਸੇ ਪ੍ਰਕਾਰ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਕਰੇ। ਹੁਣ, ਮੈਂ ਉਹ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਸੀ—'ਸਾਰਵਭੌਮ ਸ਼੍ਰਾਦਧ', ਜੋ ਭੋਗ ਅਤੇ ਮੋਖ ਦੋਵੇਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਧੀ ਉੱਤਰਾਯਣ, ਦੱਖਣਾਯਣ, ਅਮਾਵੱਸ, ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ, ਅਮਾਵੱਸ ਅਸ਼ਟਕਾ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖ ਦੀ ਪੰਦਰਵੀਂ ਤਾਰੀਖ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਮਿਆਂ ਉੱਤੇ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਆਰਦਰਾ, ਮਘਾ, ਰੋਹਿਣੀ, ਧਨ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਵਾਲੇ ਦਿਨ, ਗਜਛਾਇਆ, ਵ੍ਯਤੀਪਾਤ, ਵਿਟੀ, ਵੈਧ੍ਰਿਤੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਵੀ ਉਚਿਤ ਹਨ। ਵੈਸ਼ਾਖ ਦੀ ਤੀਜ, ਕਾਰਤਿਕ ਦੀ ਨੌਮੀ, ਮਾਘ ਦੀ ਪੰਦਰਵੀਂ, ਅਤੇ ਨਭਸਯ ਦੀ ਤੇਰਵੀਂ ਤਾਰੀਖ—ਇਹ ਯੁਗਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਲਾਭਕਾਰੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੰਜ ਹੀ, ਮਨਵੰਤਰਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੇ, ਗਿਆਨੀ ਵਿਅਕਤੀ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰੇ। ਅਸ਼ਵਯੁਜ ਦੀ ਨੌਮੀ, ਕਾਰਤਿਕ ਦੀ ਬਾਰ੍ਹਵੀ, ਚੈਤ੍ਰ ਅਤੇ ਭਾਦਰਪਦ ਦੀ ਤੀਜ, ਫਾਗਣ ਦੀ ਅਮਾਵੱਸ, ਪੌਸ਼ ਦੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ, ਆਾੜ ਦੀ ਦਸਵੀਂ, ਮਾਘ ਦੀ ਸੱਤਵੀਂ—ਇਹ ਸਭ ਲਾਭਦਾਇਕ ਸਮੇਂ ਹਨ। ਸਾਵਣ ਦੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਅਸ਼ਟਮੀ, ਆਾੜ ਦੀ ਪੂਰਨਿਮਾ, ਕਾਰਤਿਕੀ ਅਤੇ ਫਾਲਗੁਨੀ ਪੂਰਨਿਮਾ, ਜੇਠ ਦੀ ਸੁਕਲ ਪੰਦਰਵੀਂ ਵੀ ਉਚਿਤ ਸਮੇਂ ਹਨ। ਇਹ ਕਰਮ, ਮਨਵੰਤਰਾ ਆਦਿ ਤੋਂ, ਦਾਤਾ ਨੂੰ ਅਖੂਟ ਪੁੰਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਤਿਲ ਮਿਲਿਆ ਪਾਣੀ ਵੀ, ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਦਾ ਲਾਭ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਗੁਪਤ ਉਪਦੇਸ਼ ਹੈ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਵੈਸ਼ਾਖ ਉਪਵਾਸ ਅਤੇ ਮਹਾਲਯਾ ਮਹੋਤਸਵ ਤੇ। ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਸਮਝ ਕੇ, ਤੀਰਥ, ਮੰਦਰ, ਗਾਉਸ਼ਾਲਾ, ਟਾਪੂ, ਬਾਗ, ਘਰ, ਜਾਂ ਸਾਫ-ਸੁਥਰੀ ਇਕਾਂਤ ਜਗ੍ਹਾ ਤੇ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਜਾਂ ਅਗਲੇ ਦਿਨ, ਸੁਚੱਜੇ, ਚੰਗੇ ਆਚਰਨ ਵਾਲੇ, ਗੁਣਵਾਨ, ਉੱਤਮ ਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਨਿਮੰਤਰਣ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਦੇਵ ਕਰਮ ਲਈ ਦੋ, ਪਿਤਰ ਕਰਮ ਲਈ ਤਿੰਨ ਜਾਂ ਦੋਵੇਂ ਲਈ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ—ਇੰਨਾ ਹੀ ਭੋਜਨ ਕਰਵਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਦਾਤਾ ਬਹੁਤ ਧਨਵਾਨ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਅਤਿ ਨ ਕਰੇ। ਵਿਸ਼੍ਵਦੇਵਾਂ ਦੀ ਤਾਜ਼ਾ ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਦੋ ਪਾਤਰ ਭਰ ਕੇ, ਵਿਸ਼ੁੱਧ ਦਰਭਾ ਉੱਤੇ ਰੱਖਣੇ ਹਨ। 'ਸ਼ੰਨੋ ਦੇਵੀ' ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰ ਕੇ ਪਾਣੀ, ਜਾਂ 'ਯਵੋਸੀ' ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਜੌ, ਫਿਰ ਸੁਗੰਧ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਵਿਸ਼੍ਵਦੇਵਾਂ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਾਉ। ਵਿਸ਼੍ਵਦੇਵਾਂ ਨੂੰ 'ਵਿਸ਼੍ਵਦੇਵਾਸ' ਆਦਿ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਆਮੰਤ੍ਰਿਤ ਕਰਕੇ, ਜੌ ਛਿੜਕੋ, ਅਤੇ ਆਖੋ—'ਤੂੰ ਅਨਾਜਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਜੌ, ਤੂੰ ਮਧੁ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈਂ।' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੂਰੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ, ਪਿਤਰ ਕਰਮ ਦੀ ਪੂਰੀ ਵਿਧੀ ਸੰਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।