ਇੱਕ ਵਾਰ, ਵਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਸ਼ਤਾਯੁਧ ਨੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਪਰ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤ੍ਰਿਸਪ੍ਰਸ਼ਾ ਦੇ ਪੂਰਨ ਆਚਰਨ ਨਾਲ ਬ੍ਰਹਮਹਤਿਆ ਦੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਇੱਥੇ, ਸ਼ਕਰ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਨਾਲ, ਨਮੁਚੀ ਦੀ ਵਧੀ ਹੋਈ ਹੱਤਿਆ ਵੀ, ਤ੍ਰਿਸਪ੍ਰਸ਼ਾ ਦੀ ਪੂਰੀ ਰੀਤ ਨਿਭਾਉਣ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ। ਇਸ ਤ੍ਰਿਸਪ੍ਰਸ਼ਾ ਦੀ ਪੂਰੀ ਰੀਤ-ਨੀਤੀ ਪਾਪਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਹਮਹਤਿਆ, ਨੂੰ ਨਿਵੜਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਫਿਰ ਹੋਰ ਪਾਪਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ। ਪਰਯਾਗ, ਕਾਸ਼ੀ ਜਾਂ ਗੋਮਤੀ 'ਤੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਹਾਜਰੀ ਵਿੱਚ, ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ ਜੇ ਤ੍ਰਿਸਪ੍ਰਸ਼ਾ ਦਾ ਆਚਰਨ ਨਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਪਰ, ਪਰਯਾਗ ਜਾਂ ਗੋਮਤੀ 'ਤੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਹਾਜਰੀ ਵਿੱਚ ਮਰਨ ਜਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਗੋਮਤੀ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾਉਣ ਨਾਲ, ਸਦੀਵੀ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਰ, ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਤ੍ਰਿਸਪ੍ਰਸ਼ਾ ਦੀ ਪੂਰੀ ਰੀਤ-ਨੀਤੀ ਨਿਭਾਉਣ ਨਾਲ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਮੌਜ-ਮਸਤੀਆਂ 'ਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੋਂ ਮੁੰਹ ਮੋੜਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਵੀ, ਸਾਂਖਿਆ ਰਾਹੀਂ ਮੁਕਤੀ ਪਾਉਣਾ ਔਖਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਤ੍ਰਿਸਪ੍ਰਸ਼ਾ ਦੀ ਰੀਤ ਨਿਭਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਉੱਤੇ ਨਾਰਦ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: "ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਰਤਾਜ, ਇਹ ਵੱਡਾ ਤਪ ਕਿਹੜਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਤ੍ਰਿਸਪ੍ਰਸ਼ਾ ਆਖਦੇ ਹੋ, ਜੋ ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ?" ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਤੇਰੀ ਦਇਆ ਕਰਕੇ, ਮਾਧਵ ਨੇ ਪੂਰਬੀ ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਜਾਹਨਵੀ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਸਪ੍ਰਸ਼ਾ ਨ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਰੀਤ ਬਤਾਈ ਸੀ।" ਜਾਹਨਵੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਕਲੀ ਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਮੇਰੇ ਜਲ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਉੱਤੇ ਬੇਅੰਤ ਪਾਪ, ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਹਮਹਤਿਆ ਆਦਿ, ਚਿਪਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸੈਂਕੜੇ ਪਾਪਾਂ-ਕੁਸੰਗਤਾਂ ਕਰਕੇ, ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਮੈਲਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ; ਹੇ ਗਰੁੜ-ਧਵਜਧਾਰੀ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੇਰਾ ਪਾਪ ਕਿਵੇਂ ਦੂਰ ਹੋਵੇਗਾ?" ਪੂਰਬੀ ਮਾਧਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਸ਼ੱਕ ਨਾ ਕਰ, ਮੇਰੀ ਧੀ, ਰੋ ਨਾ। ਮੇਰਾ ਨਿਵਾਸ ਸ਼੍ਯਾਮੋਵਤ ਹੈ, ਤੇ ਪੂਰਬੀ ਦੇਵੀ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੀ ਹੈ। ਉਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਧੀ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰਾਣੀ ਅੱਗੇ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਉਥੇ ਰੋਜ਼ ਨ੍ਹਾ, ਤੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗੀ। ਜਿੱਥੇ ਪੂਰਬੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਧੀ ਹੈ, ਉਥੇ ਮੈਂ ਹਾਂ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ; ਮੈਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਉਥੇ ਵੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਲੱਖਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥਾਂ ਨਾਲ।" "ਉਹ ਥਾਂ, ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਹੈ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ ਤੇ ਲੱਖਾਂ ਭਿਆਨਕ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਮੈਂ ਇਹ ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਜੀਵ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਪਿਆਰੀ ਹੈ। ਹੇ ਜਾਹਨਵੀ, ਮੇਰੇ ਆਦੇਸ਼ ਨਾਲ, ਪੂਰਬੀ ਸਰਸਵਤੀ ਦੇ ਜਲ ਵਿੱਚ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲੱਖਾਂ-ਕਰੋੜਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।" "ਬ੍ਰਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ, ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣਾ, ਗਾਂ ਮਾਰਨਾ, ਚੰਡਾਲ ਮਾਰਨਾ, ਬ੍ਰਹਮਣ ਦੀ ਦੌਲਤ ਚੋਰੀ ਕਰਨਾ, ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਆਦਰ ਨਾ ਕਰਨਾ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ, ਧਰਮ-ਕਰਮ ਛੱਡਣ, ਅਧਿਆਪਕ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦੇਣਾ, ਨਿਸ਼ਿਧ ਖਾਣਾ ਖਾਣਾ, ਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ—ਪੂਰਬੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਧੀ, ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇੱਕ ਨ੍ਹਾਉਣ ਨਾਲ ਪਾਪ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ; ਨ੍ਹਾ, ਹੇ ਨਦੀਆਂ ਦੀ ਸਰਵੋਤਮ, ਤੂੰ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗੀ।" ਜਾਹਨਵੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: "ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੱਥੇ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਦੀ; ਦੱਸੋ, ਹੇ ਮਾਧਵ, ਇੱਥੇ ਪਾਪ ਕਿਵੇਂ ਨਸ਼ਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ?" ਪੂਰਬੀ ਮਾਧਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਹੇ ਜਾਹਨਵੀ, ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੱਥੇ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਦੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਹੋਰ ਤਰੀਕਾ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਹੈ।" "ਜੋ ਸਰਸਵਤੀ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਲੱਖਾਂ-ਕਰੋੜਾਂ ਤੀਰਥਾਂ ਤੋਂ ਉੱਚੀ, ਲੱਖਾਂ-ਕਰੋੜਾਂ ਯਜਨਾਂ ਤੋਂ ਵਧ, ਤਪ ਤੇ ਦਾਨਾਂ ਤੋਂ ਵਧ—ਜੋ ਜਪ ਤੇ ਹੋਮ ਤੋਂ ਵਧ, ਚਾਰ ਪੁਰਸ਼ਾਰਥਾਂ ਦੇ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਸਾਂਖਿਆ ਤੇ ਯੋਗ ਤੋਂ ਵਧ—ਉਹ ਸ਼ੁਭ ਤ੍ਰਿਸਪ੍ਰਸ਼ਾ ਨਿਭਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।" "ਜਿਸ ਮਹੀਨੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾਸੀ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਮਹੀਨੇ, ਵਧੀਆ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਤ੍ਰਿਸਪ੍ਰਸ਼ਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਨਾਲ ਪਾਪ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" ਜਾਹਨਵੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: "ਹੇ ਮਾਧਵ, ਇਹ ਤ੍ਰਿਸਪ੍ਰਸ਼ਾ ਕੀ ਹੈ? ਦੱਸੋ, ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਮਹਿਮਾ ਬਿਆਨ ਕੀਤੀ ਹੈ।" "ਜਿਸ ਦਿਨ ਦਸਵੀਂ ਤੇ ਗਿਆਰਵੀਂ ਤਿਥੀਆਂ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਤ੍ਰਿਸਪ੍ਰਸ਼ਾ ਆਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ; ਜਾਂ ਹੋਰ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਮਾਹਰ।" ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਜੋ ਤ੍ਰਿਸਪ੍ਰਸ਼ਾ ਦੇਵੀ, ਅਸੁਰ-ਸਵਭਾਵ ਵਾਲੀ, ਤੁਸੀਂ ਉਲਲੇਖ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪਤੀ ਦੀ ਦੁਰਗਤੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਪਤਨੀ ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।" "ਉਹ ਅਸੁਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆਯੁ ਤੇ ਤਾਕਤ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਆਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਉਸ ਤੋਂ ਸਾਵਧਾਨ ਰਹੋ, ਜਿਵੇਂ ਮਾਹਵਾਰੀ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋ।" "ਜੋ ਆਪਣੀ ਜਾਤ ਛੱਡ ਕੇ ਨੀਚ ਜਾਤ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਖਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦਸਵੀਂ ਤਿਥੀ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਮੇਰੀ ਤਿਥੀ 'ਤੇ ਛੱਡਣ ਯੋਗ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਮਾਹਵਾਰੀ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਅਕਤੀ ਮੈਲਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਵੰਜਿਤ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਦਸਵੀਂ ਤਿਥੀ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਤਿਥੀ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ, ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਮੈਲੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।" "ਤ੍ਰਿਸਪ੍ਰਸ਼ਾ ਦੀ ਰੀਤ ਨਿਭਾਉਣ ਨਾਲ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਗਿਆਰਵੀਂ, ਬਾਰਵੀਂ ਤੇ ਤੇਰਵੀਂ ਤਿਥੀਆਂ ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।" "ਉਹ ਤ੍ਰਿਸਪ੍ਰਸ਼ਾ ਦਸਵੀਂ ਤਿਥੀ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਹੀ ਨਿਭਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਪਾਪ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦਸਵੀਂ ਤਿਥੀ ਦੇ ਪਾਪ ਨੂੰ ਮੈਂ ਮਾਫ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਹੇ ਨਦੀ ਦੇਵੀ; ਇਹ ਪਾਪ ਜਿਵੇਂ ਵਿਸ਼ (ਹਲਾਹਲ) ਖਾਣਾ।" "ਜੇ ਕੋਈ ਗਿਆਰਵੀਂ ਤਿਥੀ ਦਾ ਵਰਤ ਦਸਵੀਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਤਿਥੀ, ਦਸਵੀਂ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਹੋਈ, ਨਿਭਾਉਣੀ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦੀ।" "ਕਰੋੜਾਂ ਜਨਮਾਂ ਦੀ ਪੁੰਨੀਆਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਆਪਣਾ ਵੰਸ਼ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਰੌਰਵ ਆਦਿ ਨਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" "ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਕੇ, ਮੇਰੀ ਤਿਥੀ ਨਿਭਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਜੇ ਵਾਧਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਛੱਡ ਦਿਓ, ਜਦ ਤਕ ਸਹੀ ਸੰਯੋਗ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਸਤਰ ਸੁਣਨ, ਨਾ ਮਿਲੇ।" "ਜਨਮ ਦਾ ਪੁੰਨ ਵੀ ਘੱਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੇ ਗਿਆਰਵੀਂ ਤਿਥੀ ਨੂੰ ਵਰਤ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜਦ ਵਾਧਾ ਤੇ ਸ਼ੱਕ ਹੋਵੇ।" "ਮੇਰੇ ਆਦੇਸ਼ ਨਾਲ, ਬਾਰਵੀਂ, ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਹੈ, ਨਿਭਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।" ਜਾਹਨਵੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਬਚਨ ਅਨੁਸਾਰ ਤ੍ਰਿਸਪ੍ਰਸ਼ਾ ਨਿਭਾਉਣੀ ਹੈ; ਤੁਹਾਡੇ ਆਦੇਸ਼ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗੀ।" ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਤੇ ਵਾਪਸ ਜਾ, ਤੈਨੂੰ ਵਧਾਈ ਹੋਵੇ; ਤੁਸੀਂ ਕਦੇ ਵੀ ਡਰੋ ਨਾ। ਹੇ ਨਦੀਆਂ ਦੀ ਸਰਵੋਤਮ ਦੇਵੀ, ਕੋਈ ਪਾਪ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ ਆਏਗਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤ੍ਰਿਸਪ੍ਰਸ਼ਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਉਸ ਦੀ ਰੀਤ, ਤੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਵੱਡੀ ਗੱਲ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਨਦੀਆਂ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਗਈ।