ਵੀਰਸੇਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨੈਸ਼ਧ ਵੀ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਦਾਨੀ ਰਾਜੇ ਸਾਰੇ ਵਿਵਸਵਤ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਵਿੱਚੋਂ ਸੀ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਇक्षਵਾਕੂ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਾਜੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਮੇਂ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਪੁਛਿਆ, "ਹੇ ਭਗਵਨ, ਮੈਂ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਉੱਚਤਮ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਬਾਰੇ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਰਵੀ, ਜੋ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਹਨ, ਅਤੇ ਸੋਮ ਬਾਰੇ ਵੀ।" ਇਸ ’ਤੇ ਪੁਲਸਤਯ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਠੀਕ ਹੈ, ਮੈਂ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਮਹਾਨ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਸੱਤ ਸਮੂਹ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਤਿੰਨ ਨਿਰਾਕਾਰ ਹਨ ਤੇ ਚਾਰ ਆਕਾਰ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਨਿਰਾਕਾਰ ਪਿਤਰ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਵੈਰਾਜਾ ਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਦੇਵਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੈਰਾਜਾ ਕਹਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਯੋਗ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਗਏ, ਉਹੀ ਸਦੀਵੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ। ਪਰ, ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਹੋਰ ਚੱਕਰ ਮੁਕਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੁੜ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਫਿਰ ਯੋਗ ਤੇ ਸਾਂਖਿਆ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਯੋਗ ਰਾਹੀਂ ਉਹ ਵੱਡੀ ਸਿੱਧੀ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਆਉਣਾ ਔਖਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਦਾਨੀ ਨੂੰ ਸਿਰਫ ਯੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ਸ੍ਰੱਧਾ ਨਾਲ ਦਾਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਹਿਮਾਵਤ ਦੀ ਇੱਕ ਮਨੋਜਾਤ ਕੁੜੀ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੋਈ। ਉਸਦਾ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਮੈਨਾਕਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕ੍ਰੌਚਾ ਹੋਇਆ। ਕ੍ਰੌਚਾ, ਜੋ ਚੌਥਾ ਤੇ ਅਡੋਲ ਸੀ, ਉਸਦੇ ਨਾਮ ’ਤੇ ਕ੍ਰੌਚਦਵੀਪ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ। ਮੇਨਾ ਨੇ ਸੁਸ਼ਾ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਧੀਆਂ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਸਭ ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸਨ। ਉਹ ਤਿੰਨ—ਉਮਾ, ਏਕਪਰਨਾ ਤੇ ਪਰਨਾ—ਸਖ਼ਤ ਤਪ ਕਰਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਨ; ਇੱਕ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ, ਇੱਕ ਭਰਗੁ ਨੂੰ, ਤੇ ਇੱਕ ਜੈਗੀਸ਼ਵਯ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਹਿਮਾਵਤ ਨੇ ਇਹ ਧੀਆਂ, ਜੋ ਤਪ ਵਿੱਚ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਸਨ, ਵਿਆਹ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਪਿਤਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ। ਸੋਮਪਥ ਲੋਕ, ਜਿਥੇ ਮਰੀਚੀ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਉਥੇ ਪਿਤਰ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਤੇ ਵੱਡੀ ਇੱਜ਼ਤ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਅਗ્નਿਸ਼ਵਾਤ ਪਿਤਰ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਯੱਗਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕੁੜੀ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਅੱਛੋਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਿੱਚ ਅਦੁੱਤੀਯ ਸੀ। ਪਿਤਰਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਉਸ ਝੀਲ ਅੱਛੋਦਾ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ, ਅੱਛੋਦਾ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਤਕ ਦਿਵ੍ਯ ਤਪ ਕੀਤਾ। ਪਿਤਰ ਉਸਦੇ ਤਪ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਤੇ ਉਸਨੂੰ ਵਰ ਦੇਣ ਆਏ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਸਵਰਗ ਮਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਚੰਦਨ ਲਾਏ ਹੋਏ, ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਤੇ ਤਾਕਤਵਰ ਸਨ, ਕਾਮਦੇਵ ਵਰਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਅੱਛੋਦਾ ਨੇ ਅਮਾਵਸੁ ਨਾਮਕ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਵਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਹ ਮਿਲਾਪ ਦੀ ਆਰਜ਼ੂ ਕਰ ਬੈਠੀ, ਕਾਮਦੇਵ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ। ਪਰ ਇਸ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਯੋਗ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਪਈ। ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਛੂਹੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ’ਤੇ ਆ ਪਈ। ਅਮਾਵਸੁ ਨੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਚਲਾਈ, ਪਰ ਉਸ ਵੱਲ ਨਹੀਂ। ਆਪਣੀ ਸਥਿਰਤਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਅਮਾਵਾਸਿਆ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ। ਉਹ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਹੈ ਤੇ ਅਖੁੱਟ ਪੁੰਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਤਪਸ਼ਚਰਿਆ ਦੇ ਨਾਸ ’ਤੇ ਲਜਜਤ ਹੋਈ ਅੱਛੋਦਾ ਨੇ ਮੂੰਹ ਥੱਲੇ ਕਰ ਲਿਆ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਕੋਲ ਆਪਣੀ ਪੁਨਰਸਥਾਪਨਾ ਲਈ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ। ਲਜਜਤ ਹੋਈ ਇਸ ਤਪਸਵਿਨੀ ਨੂੰ ਪਿਤਰਾਂ ਨੇ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸਦੇ ਭਵਿੱਖ ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਉਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਪਿਤਰ ਮੰਗਲਕਾਮਨਾ ਵਾਲੇ ਬਚਨ ਬੋਲੇ—"ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਦਿਵ੍ਯ ਦੇਹ ਨਾਲ ਜੋ ਕੁਝ ਗਿਆਨੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਦਾ ਫਲ ਤੁਰੰਤ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਹੋਣ ਜਾਂ ਮਨੁੱਖ ਬਣਨ ’ਤੇ। ਇਸ ਲਈ, ਜਿਹੜਾ ਪੁੰਨ ਕਰੇਗਾ, ਉਹ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦਾ ਫਲ ਲੱਭੇਗਾ। ਅਠਾਈਵੀਂ ਦਵਾਪਰ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਮੱਛੀ ਦੀ ਕੋਖੋਂ ਜਨਮ ਲਵੇਂਗੀ। ਆਪਣੇ ਪੂਰਖਾਂ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਕੇ, ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਦੁੱਖ ਭੋਗਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਫਿਰ ਵੀ, ਤੂੰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਰਾਜਾ ਵਸੁ ਦੀ ਧੀ ਬਣੇਂਗੀ। ਕੁਆਰੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਮੁੜ ਉਹ ਅਲੌਕਿਕ ਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਵੇਂਗੀ। ਪਰਾਸ਼ਰ ਦੇ ਬੀਜ ਨਾਲ ਤੈਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਬਦਰੀ ਟਾਪੂ ਉੱਤੇ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਬਾਦਰਾਯਣ ਇਕ ਵੇਦ ਨੂੰ ਕਈ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੇਗਾ। ਪੌਰਵ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ, ਸੰਤਾਨੂ ਦੇ ਘਰ—ਚਿਤ੍ਰਾਂਗਦ ਤੇ ਵਿਚਿਤ੍ਰਵੀਰਯ—ਜਨਮ ਲੈਣਗੇ। ਇਹ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਉਤਪੰਨ ਹੋਣ ’ਤੇ, ਤੂੰ ਮੁੜ ਪਿਤਰ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੌਸ਼ਠਪਦ ਮਹੀਨੇ ਅਸ਼ਟਕਾ ਬਣੇਂਗੀ। ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਸਤ੍ਯਵਤੀ ਨਾਂ ਨਾਲ, ਤੇ ਪਿਤਰ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਅਸ਼ਟਕਾ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੇਂਗੀ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਲੰਮੀ ਉਮਰ, ਸਿਹਤ ਤੇ ਸਾਰੇ ਇੱਛਤ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਅਗਲੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਅੱਛੋਦਾ ਨਦੀ ਬਣੇਂਗੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਤੰਤਰ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨੀ ਜਾਵੇਗੀ।" ਇੰਝ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਮੰਡਲੀ ਅੱਛੋਦਾ ਨੂੰ ਉਥੇ ਹੀ ਲੀਨ ਕਰ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਛਲੇ ਅਪਰਾਧ ਦਾ ਫਲ ਭੋਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਜਿਹੜੇ ਵਿਭ੍ਰਾਜਾ ਕਹਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਬਰਹਿਸ਼ਦ ਲੋਕ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਜਿਥੇ ਚੰਗੇ ਕਰਮ ਵਾਲੇ ਪਿਤਰ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਪੁਨਿਆਸਪਤ ਕੂਸ਼ ਉੱਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਿਮਾਨ ਖੜੇ ਹਨ, ਕਾਮਨਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦਰੱਖਤ ਹਨ। ਉਥੇ, ਵਿਲਾਸ ਭਰੇ ਮਹਿਲਾਂ ਵਿੱਚ, ਜਿਹੜੇ ਸ਼੍ਰਾਦਧ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਦਾਨਵ, ਅਸੁਰ, ਗੰਧਰਵ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਹਨ। ਉਥੇ ਯਕਸ਼ ਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸ ਦੇ ਸਮੂਹ ਸਵਰਗ ਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਪੂਲਸਤਯ ਦੇ ਸੈਂਕੜੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਤਪ ਤੇ ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ, ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਤੇ ਬੜੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਜੋ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਨਿਡਰਤਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਪੀਵਰੀ ਨਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਮਨੋਜਾਤ ਕੁੜੀ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਉਹ ਯੋਗਿਨੀ ਤੇ ਯੋਗੀਆਂ ਦੀ ਮਾਂ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਘੋਰ ਤਪ ਕੀਤਾ। ਭਗਵਾਨ ਉਸ ’ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਵਰ ਮੰਗਿਆ—"ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਪਤੀ ਮਿਲੇ, ਜੋ ਯੋਗੀ, ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਸਵੈ-ਸੰਯਮੀ ਹੋਵੇ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਤਾਂ ਇਹੀ ਮੇਰੀ ਅਰਜ਼ੂ ਪੂਰੀ ਕਰੋ।