ਇੱਕ ਵਾਰ, ਇੱਕ ਪੁਰਾਣਾ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰ ਤੇ ਇੱਕ ਕਾਂworm ਖਾਏਗਾ, ਅਤੇ ਉਹ ਪੈਰ ਲੰਗੜਾ ਤੇ ਵਿਘੜਿਆ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਕਠਿਨ ਤਪस्या ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਵਿਦੇਸ਼ੀਤਾ ਵਿੱਚ, ਪੁਸ਼ਕਰ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਧਰਤੀ ਤੇ, ਉਹ ਕੇਵਲ ਫਲ, ਝਾਗ ਅਤੇ ਹਵਾ ਤੇ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਉਣ ਲੱਗਾ। ਉਸ ਨੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਤਕ ਮਹਾਂ-ਪਿਤਾ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਦੀ ਤਪस्या ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਪਦਮਭੂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ। ਤਦ ਉਸ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ ਦਾ ਪਦ, ਅਮਰ ਪਿਤਰਾਂ ਦਾ ਅਟੱਲ ਲੋਕ, ਅਤੇ ਧਰਮ-ਅਧਰਮ ਦੀ ਜੱਜ ਬਣਨ ਦੀ ਅਧਿਕਾਰਤਾ ਮੰਗੀ। ਪਦਮਭੂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਸਾਰੇ ਪਦ ਦਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤੇ—ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲੇ, ਪਿਤਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ, ਅਤੇ ਧਰਮ-ਅਧਰਮ ਉੱਤੇ ਅਧਿਕਾਰ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਿਵਸਵਾਨ ਨੇ ਸੰਜ्ञਾ ਦੇ ਕਰਤਬ ਜਾਣ ਕੇ, ਤਵਸ਼ਟ੍ਰ ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ, ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ। ਤਵਸ਼ਟ੍ਰ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਨਰਮ ਬੋਲ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਸੁਭਾਗੀ, ਤੇਰੀ ਜੋਤ, ਜੋ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਮਿਟਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਸੰਜ्ञਾ ਲਈ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਸੀ।" "ਉਸ ਨੇ ਘੋੜੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਈ; ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਤੇਰੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਰੋਕ ਲਿਆ।" "ਤੂੰ ਅਣਪਛਾਣੀ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਘਰ ਆਇਆ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਣ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਘੋੜੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਰੇਤਲੇ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਖੜੀ ਹੋ ਗਈ। ਤਵਸ਼ਟ੍ਰ ਨੇ ਮੰਗਿਆ, "ਜੇ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਯੋਗ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਦਿਖਾ; ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਜੋਤ ਨੂੰ ਹਟਾ ਕੇ, ਸੂਰਜ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਸ਼ੀਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਦਿਆਂਗਾ।" "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਰੂਪ ਸੰਸਾਰ ਲਈ ਆਨੰਦ ਦਾ ਸਰੋਤ ਬਣਾ ਦਿਆਂਗਾ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੂਰਜ ਨੇ, ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜੋਤ ਵੱਖ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦਾ ਚਕ੍ਰ, ਰੁਦ੍ਰ ਦਾ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ, ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰ ਦਾ ਵਜਰ ਬਣਾਇਆ। ਤਵਸ਼ਟ੍ਰ ਨੇ ਇੱਕ ਅਦੁੱਤੀ ਰੂਪ ਬਣਾਇਆ, ਜੋ ਦੈਤਿਆਂ ਅਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦਾ ਨਾਸਕਰਤਾ ਸੀ, ਹਜ਼ਾਰ ਕਿਰਣਾਂ ਨਾਲ ਬਣਿਆ, ਪਰ ਪੈਰ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਸਨ। ਕੋਈ ਵੀ ਸੂਰਜ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਫਿਰ ਨਹੀਂ ਦੇਖ ਸਕਿਆ; ਇਸ ਲਈ, ਅੱਜ ਵੀ, ਕੋਈ ਵੀ ਪੈਰ ਬਣਾਉਣ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ। ਜੋ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਾਪੀ, ਨਿੰਦਿਤ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕੋੜ ਲੱਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਦੁਖੀ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਕੋਈ ਧਰਮ, ਇੱਛਾ ਜਾਂ ਧਨ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਥਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਪੈਰ ਮੂਰਤੀਆਂ ਜਾਂ ਮੰਦਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾ ਬਣਾਏ। ਫਿਰ, ਉਹ ਸੁਭਾਗੀ ਪ੍ਰਭੂ, ਅਮਰਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਇਆ। ਇੱਛਾ ਵਿਚ ਫਸ ਕੇ, ਸੂਰਜ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਮੁਖ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਕੀਤੀ। ਸੰਜ्ञਾ ਨੇ ਘੋੜੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ, ਤੇ ਉੱਚੀ ਜੋਤ ਨਾਲ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਘਬਰਾਈ ਹੋਈ, ਡਰ ਨਾਲ ਵਿਹਲ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨੱਕ ਤੋਂ ਨਿਕਲਿਆ ਹੋਇਆ ਪਰਾਇਆ ਸਮਝਿਆ; ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਬੀਜ ਤੋਂ ਅਸ਼ਵਿਨ ਜਨਮੇ। ਨੱਕ ਤੋਂ ਜਨਮ ਹੋਣ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਨਾਸਤਿਆ ਦੋਵਾਂ ਦੇਵਤਾ ਕਹਾਏ, ਨੱਕ ਦੇ ਸਿਰੇ ਤੇ। ਕਈ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਦੇਵੀ ਨੇ ਪਰਮ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਅਸਮਾਨੀ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਸਵਰਗ ਚਲੇ ਗਏ। ਅੱਜ ਵੀ, ਸਾਵਰਣੀ ਮਨੂ ਮੈਰੂ ਪਹਾੜ ਤੇ ਤਪ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਤਪस्या ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ, ਸ਼ਨੀ ਗ੍ਰਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਮਾਨ ਹੋ ਗਿਆ; ਯਮੁਨਾ ਅਤੇ ਤਪਤੀ ਮੁੜ ਨਦੀਆਂ ਬਣ ਗਈਆਂ। ਵਿਠੀ, ਜੋ ਭਿਆਨਕ ਸੁਭਾਵ ਦੀ ਸੀ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਈ; ਅਤੇ ਮਨੂ ਵੈਵਸਵਤ ਦੇ ਦਸ ਬਲਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਲਾ ਪਹਿਲਾ ਸੀ, ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਯਜਨਾ ਨਾਲ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਇਆ; ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ, ਕੁਸ਼ਨਾਭਾ, ਅਰਿਸ਼ਟਾ, ਅਤੇ ਧ੍ਰਿਸ਼ਟਾ ਵੀ। ਨਰਿਸ਼ਯੰਤ, ਕਰੂਸ਼ਾ, ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਸ਼ਰਯਾਤੀ, ਪ੍ਰਿਸ਼ਧ੍ਰਾ, ਅਤੇ ਨਾਭਾਗਾ—ਇਹ ਸਭ ਦੇਵੀ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਸਨ। ਮਨੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਧਰਮੀ ਪੁੱਤਰ ਇਲਾ ਨੂੰ ਰਾਜ ਅਰਪਣ ਕਰਕੇ, ਮੁੜ ਪੁਸ਼ਕਰ ਦੇ ਤਪੋਵਨ ਲਈ ਤਪस्या ਕਰਨ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ, ਬਰਕਤ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਇਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਮਨੂ ਵੰਸ਼ਜ, ਜੋ ਚਾਹੋ, ਵਰ ਮੰਗੋ; ਤੇਰੇ ਲਈ ਮੰਗਲ ਹੋਵੇ।" ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੇਰੇ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹਿਣ।" "ਤੇਰੇ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਪ੍ਰਭੂ, ਉਹ ਸਰਵਭੌਮ ਹੋਣ।" 'ਤੈਥੇ ਹੋਵੇ', ਕਹਿ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਉਥੋਂ ਲੁਕ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਉਹ ਆਯੋਧਿਆ ਵਾਪਸ ਆਇਆ, ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਰਾਜ ਕੀਤਾ। ਇੱਕ ਵਾਰ, ਇਲਾ, ਮਨੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਆਪਣੇ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹਿਆ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਫਿਰਦਾ, ਸਾਰੇ ਟਾਪੂਆਂ ਵਿੱਚ, ਭੂਮਿ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਦਾ। ਉਹ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਵਨ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਸ਼ਰਵਣਾ, ਜੋ ਕਲਪਦ੍ਰੁਮਾ ਲਤਾਵਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ। ਉਥੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਸੋਮਾ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੇ ਅਰਧ ਚੰਦ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਆਨੰਦ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਲ ਵਿੱਚ, ਉਮਾਂ ਨਾਲ ਉਥੇ ਸ਼ਰਵਣਾ ਵਿੱਚ ਇਕ ਸਹਿਮਤੀ ਹੋਈ ਸੀ। "ਜੋ ਵੀ ਪੁਰਸ਼ ਨਾਮ ਵਾਲਾ ਇਸ ਵਨ ਵਿੱਚ ਆਵੇ, ਉਹ ਸਾਰਿਆਂ, ਦਸ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ, ਮਹਿਲਾ ਬਣ ਜਾਵੇ।" ਇਸ ਸਹਿਮਤੀ ਤੋਂ ਅਣਜਾਣ, ਰਾਜਾ ਇਲਾ ਸ਼ਰਵਣਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ, ਘੋੜੀ ਵਾਂਗ, ਮਹਿਲਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਜੋ ਕੁਝ ਉਸ ਨੇ ਪੁਰਸ਼ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਮਹਿਲਾ ਦੇਹ ਵਿੱਚ ਭੁੱਲ ਗਿਆ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਇਲਾ, ਮਹਿਲਾ, ਪੂਰਨ, ਉੱਚ, ਘਣੇ ਸਤਨ ਵਾਲੀ, ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਈ। ਉਸ ਦੇ ਹਿਪ ਅਤੇ ਜੰਘਾ ਉਭਰੇ ਹੋਏ, ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਵੱਡੀਆਂ, ਪਤਲੀ ਦੇਹ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗ ਮੁਖ, ਖਿੜੀ ਹੋਈ, ਕਾਲੀਆਂ ਅੱਖਾਂ। ਪੂਰੇ, ਲੰਮੇ ਬਾਹ, ਕਰਲ ਵਾਲੇ ਕਾਲੇ ਵਾਲ, ਨਰਮ ਦੇਹ ਵਾਲ, ਸੁੰਦਰ ਚਿਹਰਾ, ਨਰਮ ਤੇ ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ। ਉਸ ਦਾ ਰੰਗ ਕਾਲਾ ਤੇ ਗੋਰਾ, ਪਤਲੇ ਤামੜੀ ਨਖ, ਧਨੁਸ਼ ਵਾਂਗ ਭੰਨੇ ਭੌਂ, ਬਗਲੇ ਵਾਂਗ ਚਾਲ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਲਾ ਦੀ ਅਦਭੁਤ ਕਥਾ, ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਅਮਰ ਹੋ ਗਈ।