ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਨਾਈ ਅਤੇ ਅਸੁਰ ਹਾਰ ਕੇ ਮੂੰਹ ਮੋੜ ਗਏ, ਦਿਤੀ ਨੇ ਗਰਭ ਧਾਰਣ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਕਸ਼੍ਯਪ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, “ਤੇਰਾ ਚਿਹਰਾ ਚੰਨ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਸਤਨ ਬਿਲਵਾ ਫਲਾਂ ਵਰਗੇ ਹਨ, ਤੇਰੇ ਹੋਠ ਮੋਤੀਏ ਦੀ ਲਾਲੀ ਵਰਗੇ ਹਨ, ਤੇਰਾ ਰੰਗ ਬੜਾ ਸੋਹਣਾ ਹੈ। ਹੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਨੇਤਰਾਂ ਵਾਲੀ, ਤੈਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਆਪ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਕਮਰ ਵਾਲੀ, ਮੇਰੇ ਹੱਥਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਗਰਭ ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।” ਕਸ਼੍ਯਪ ਨੇ ਦਿਤੀ ਨੂੰ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ, “ਇਸ ਗਰਭ ਦੀ ਪੂਰੇ ਸੌ ਸਾਲ ਤਕ, ਇਥੇ ਇਸ ਤਪੋਵਨ ਵਿੱਚ ਬੜੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਰੱਖਿਆ ਕਰ।” ਉਸ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ, “ਸੰਝ ਵੇਲੇ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਰੰਗ ਵਾਲੀ, ਗਰਭਵਤੀ ਨਾਰੀ ਨੂੰ ਨਾਹ ਤਾਂ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਨਾਹ ਹੀ ਉਹ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਖੜ੍ਹੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਜਾਵੇ। ਉਹ ਪਿਸਣ ਵਾਲੇ ਯੰਤ੍ਰਾਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਸਾਮਾਨ ਉੱਤੇ ਕਦੇ ਨਾ ਬੈਠੇ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਨਾ ਵਵੇ, ਅਤੇ ਸੁੰਞੇ ਘਰਾਂ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰੇ।” ਉਸ ਨੇ ਹੋਰ ਵੀ ਨਿਯਮ ਦੱਸੇ, “ਚੀਟੀ ਦੇ ਬਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾ ਰਹੇ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਲਿਆਵੇ, ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਨਖ ਨਾਲ ਨਾ ਖੁਰਚੇ, ਕੋਲੇ ਜਾਂ ਰਾਖ ਉੱਤੇ ਵੀ ਨਾ ਖੁਰਚੇ। ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਈ ਨਾ ਰਹੇ, ਥਕਾਵਟ ਤੋਂ ਬਚੇ, ਛਿਲਕਿਆਂ, ਕੋਲੇ, ਰਾਖ, ਹੱਡੀਆਂ ਜਾਂ ਖੋਪੜੀਆਂ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾ ਜਾਵੇ। ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਝਗੜਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚੇ, ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਤੇਲ ਆਦਿ ਨਾ ਲਾਏ, ਵਾਲ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਨਾ ਛੱਡੇ, ਅਤੇ ਕਦੇ ਗੰਦੀ ਨਾ ਰਹੇ।” ਕਸ਼੍ਯਪ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਸਿਰ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਕਰਕੇ ਕਦੇ ਨਾ ਲਵੇ, ਨਾ ਹੀ ਸਿਰ ਥੱਲੇ ਕਰਕੇ ਲਵੇ, ਕਦੇ ਨੰਗੀ ਨਾ ਰਹੇ, ਨਾ ਚਿੰਤਤ ਹੋਵੇ, ਨਾ ਹੀ ਭਿੱਜੇ ਪੈਰ ਹੋਣ। ਅਸ਼ੁਭ ਬੋਲ ਨਾ ਬੋਲੇ, ਬਹੁਤ ਹੱਸੇ ਨਾ, ਸਦਾ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਸੁਭ ਲਛਣਾਂ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਧਰੇ। ਹਰੇਕ ਜੜੀ-ਬੂਟੀ ਵਾਲੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਨ੍ਹਾਵੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੰਗੇ ਚਿਹਰੇ ਨਾਲ ਰਹੇ, ਪਤੀ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਭਲੇ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪਤੀ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਨਾ ਕਰੇ।” ਇਸ ਸਮੇਂ ਦਿਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਬਾਰੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਤੇ ਪਤਲੀ ਹੋ ਗਈ ਹਾਂ, ਬੁਢਾਪਾ ਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਸਤਨ ਢਲਕ ਗਏ ਹਨ, ਤੇਰਾ ਚਿਹਰਾ ਝੁਰੀਆਂ ਵਾਲਾ ਤੇ ਨਾਜ਼ੁਕ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਦੇ ਵੀ ਇਹ ਨਾ ਕਹੋ ਕਿ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਇੰਝ ਕੀਤਾ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਅਲਵਿਦਾ ਆਖਦੀ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਜਾਂਦੀ ਹਾਂ।” ਉਸ ਦੇ ਇਹ ਕਹਿਣ ਉੱਤੇ ਕਸ਼੍ਯਪ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਜਿਵੇਂ ਤੇਰੀ ਮਰਜ਼ੀ।” ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਦਿਤੀ ਉਥੇ ਹੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਪਤੀ ਦੀ ਆਗਿਆ ਅਨੁਸਾਰ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਈ। ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਇੰਦਰ ਖੁਦ ਦੇਵ ਲੋਕ ਛੱਡ ਕੇ ਦਿਤੀ ਦੇ ਕੋਲ ਆ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਪਰ ਅੰਦਰੋਂ ਇੰਦਰ ਬੜੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਉਹ ਦਿਤੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਗਲਤੀ ਲੱਭਣ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪਰ ਬਾਹਰੋਂ ਬੜੀ ਮਿੱਠੀ ਬਾਤਾਂ ਕਰਦਾ ਤੇ ਚੰਗਾ ਵਿਵਹਾਰ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਇਰਾਦੇ ਨੂੰ ਲੁਕਾ ਕੇ, ਬੜੀ ਧਾਰਮਿਕਤਾ ਨਾਲ ਵਰਤਦਾ ਰਿਹਾ। ਸੌ ਸਾਲ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਬਾਕੀ ਰਹਿ ਗਏ, ਤਾਂ ਦਿਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸਮਝਿਆ ਕਿ ਹੁਣ ਸਭ ਕੁਝ ਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਨਾ ਧੋ ਕੇ, ਵਾਲ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਛੱਡ ਕੇ ਲੇਟ ਗਈ। ਦੁਪਹਿਰ ਵੇਲੇ, ਸਿਰ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਨੀਂਦ ਦੀ ਭਾਰੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪਈ ਸੀ। ਤਦ ਇੰਦਰ ਨੇ, ਇਹ ਮੌਕਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਅੰਦਰ ਪਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਵਜਰ ਨਾਲ ਉਸ ਗਰਭ ਨੂੰ ਸੱਤ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਸੱਤ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਸੱਤੋ ਪੁੱਤਰ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਪਰ ਇੰਦਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਣ ਤੋਂ ਰੋਕਿਆ। ਫਿਰ ਵੀ, ਜਦ ਉਹ ਮੁੜ ਰੋਣ ਲੱਗੇ, ਹਰਿ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਫੇਰ ਸੱਤ-ਸੱਤ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੱਤਾ। ਵਜਰ ਫੜ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਹੀ ਕੱਟਿਆ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਉਨੰਜਾ (49) ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਜ਼ੋਰ-ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ, “ਮੁੜ ਮੁੜ ਨਾ ਰੋਵੋ।” ਫਿਰ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਦਾ ਵਧ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇੰਦਰ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, “ਇਹ ਕਿਹੜੀ ਕਰਾਮਾਤ ਹੈ, ਕਿਸ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨਾਲ ਇਹ ਮੁੜ ਜੀਉਂਦੇ ਹੋ ਗਏ?” ਉਸ ਨੇ ਸਮਝ ਲਿਆ ਕਿ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੰਨ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਇਹ ਪੂਰਨਿਮਾ ਦੇ ਵਰਤ ਦਾ ਫਲ ਹੈ। “ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਪੱਕ ਚੁੱਕਾ ਹੈ ਜਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਵਜਰ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੇ ਵੀ ਨਾਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੋਏ।” “ਇੱਕ ਤੋਂ ਬਹੁਤੇ ਹੋ ਗਏ, ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹੇ, ਇਹ ਅਟੱਲ ਹਨ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਇਹ ਦੇਵਤਾ ਹੋ ਜਾਣ।” “ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ‘ਰੋ ਨਾ’, ਪਰ ਉਹ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ ਵੀ ਰੋਏ, ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਮਰੁਤ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਉਹ ਸੁਖ ਭੋਗਣ।” ਫਿਰ, ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਕੇ, ਦਿਤੀ ਨੇ ਮੁੜ ਆਖਿਆ, “ਮੈਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰ ਦੇਵੋ। ਉਦੇਸ਼ ਦੀ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਪਾਪ ਹੋ ਗਿਆ।” ਅੰਮਰਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੇ ਮਰੁਤਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਦਿਤੀ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਦਿਵ੍ਯ ਰਥ ਵਿਚ ਬਿਠਾ ਕੇ ਸਵਰਗ ਲੈ ਗਿਆ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਜਨਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਮਿਲਿਆ, ਉਹ ਮਰੁਤ ਬਣ ਗਏ। ਉਹ ਅਸੁਰਾਂ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਮਿਲੇ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿਅ ਰਹੇ। ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਪੁਛਿਆ, “ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਪਹਿਲੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ, ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਦੂਜੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਹਰੇਕ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦੱਸ।” ਤਾਂ ਪੁਲਸਤਯ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਜਦੋਂ ਪృਥੁ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਸੋਮਾ ਨੂੰ ਪੌਦਿਆਂ, ਯਜਨਾਂ, ਵਰਤਾਂ ਅਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਦਾ ਪ੍ਰਭੁ ਬਣਾਇਆ। ਵਰੁਣ ਨੂੰ ਜਲਾਂ ਦਾ, ਵਿਸ਼੍ਰਵਾਣਾ ਨੂੰ ਧਨ ਅਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ, ਅਤੇ ਸੁਵਰਨ-ਗਰਭਾ ਨੂੰ ਤਾਰਿਆਂ, ਪੁਰੋਹਿਤਾਂ, ਰੁੱਖਾਂ, ਬੂਟਿਆਂ ਅਤੇ ਲਤਾਵਾਂ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਬਣਾਇਆ।” “ਉਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੂੰ ਸੂਰਜਾਂ ਦਾ, ਅਗਨਿ ਨੂੰ ਵਸੂਆਂ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ, ਦਕ੍ਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀਆਂ ਦਾ, ਅਤੇ ਸ਼ਕ੍ਰ ਨੂੰ ਮਰੁਤਾਂ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਬਣਾਇਆ। ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਨੂੰ ਦੈਤਿਆਂ ਅਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦਾ, ਯਮ ਨੂੰ ਪਿਤਰਾਂ ਦਾ, ਸ਼ੂਲਪਾਣੀ ਨੂੰ ਪਿਸ਼ਾਚਾਂ, ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ, ਜਾਨਵਰਾਂ, ਯਕਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਵੇਤਾਲਾਂ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਬਣਾਇਆ।” “ਉਸ ਨੇ ਹਿਮਾਲਿਆ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਪਹਾੜਾਂ ਦਾ, ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦਾ, ਅਤੇ ਚਿਤ੍ਰਰਥ ਨੂੰ ਗੰਧਰਵਾਂ, ਵਿਦਿਆਧਰਾਂ ਅਤੇ ਕਿੰਨਰਾਂ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਕੀਤਾ। ਵਾਸੁਕੀ ਨੂੰ ਨਾਗਾਂ ਦਾ, ਤਕਸ਼ਕ ਨੂੰ ਸਰਪਾਂ ਦਾ, ਅਤੇ ਐਰਾਵਤ ਨੂੰ ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਬਣਾਇਆ।” “ਸੁਪਰਣ ਨੂੰ ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ, ਉੱਚੈਸ਼੍ਰਵਸ ਨੂੰ ਘੋੜਿਆਂ ਦਾ, ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦਾ, ਬਲਦ ਨੂੰ ਗਾਂ ਦਾ, ਅਤੇ ਪਲਕਸ਼ ਨੂੰ ਰੁੱਖਾਂ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰੀ ਕੀਤਾ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰੀ ਬਣਾਇਆ, ਫਿਰ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ। ਪੂਰਬ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ ਸੁਵਰਮਾਣਾ ਅਤੇ ਅਰਾਤਿਕੇਤੂ ਨਾਮਕ ਬਣਾਇਆ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਅਰੰਭ ਤੋਂ ਦੂਜੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਹਰ ਇਕ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਬੜੀ ਵਿਵਸਥਿਤ ਰੀਤ ਨਾਲ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੋਏ।