ਬਾਣਾ, ਜਿਸ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬਾਹਾਂ ਸਨ ਅਤੇ ਜੋ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਘੰਭੀਰ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਮਹਾਦੇਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰ ਲਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਬਾਣਾ ਨੂੰ ਮਹਾਕਾਲਾ ਦਾ ਦਰਜਾ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਪਿਨਾਕਧਾਰੀ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਮਿੱਤਰ ਬਣ ਗਿਆ। ਹਿਰਣ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅੰਧਕਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ। ਭੂਤ ਸੰਤਾਪਨ ਅਤੇ ਮਹਾਨਾਗ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਸੱਤਰ ਕਰੋੜ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਪੌਤਰ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਵੱਡੀ ਆਕਾਰ ਵਾਲੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਅਤੇ ਅਤੁੱਟ ਉਰਜਾ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਦਾਨੁ ਨੇ ਕਸ਼੍ਯਪ ਤੋਂ ਵਰ ਪਾ ਕੇ ਸੌ ਪੁੱਤਰ ਜੰਮੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਿੱਪ੍ਰਚਿੱਤੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਮਹਾਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਬਣਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਦ੍ਵਿਰਸ਼ਟਮੂਰਧਾ, ਸ਼ਕੁਨੀ, ਸ਼ੰਕੁਸ਼ੀਰੋਧਰ, ਅਯੋਮੁਖ, ਸ਼ੰਬਰ, ਕਪਿਲ, ਵਾਮਨ, ਮਰੀਚੀ, ਮਾਗਧ, ਹਰੀ ਅਤੇ ਗਜਸ਼ਿਰਾ ਵੀ ਹੋਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਦ੍ਰਾਧਰ, ਕੇਤੁ, ਕੇਤੁਵੀਰਯ, ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁ, ਇੰਦਰਮਿਤ੍ਰਗ੍ਰਹ, ਵਜ੍ਰਨਾਭ, ਏਕਵਸਤ੍ਰ, ਮਹਾਬਾਹੁ, ਵਜ੍ਰਾਖ੍ਸ਼, ਤਾਰਕ, ਅਸਿਲੋਮਾ, ਪੁਲੋਮਾ, ਵਿਕੁਰਵਾਣ—ਇਹ ਸਭ ਮਹਾਨ ਅਸੁਰ ਹੋਏ। ਸਵਰਭਾਨੁ ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਰਵਨ ਦਾਨੁ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ। ਸਵਰਭਾਨੁ ਦੀ ਧੀ ਸੁਪ੍ਰਭਾ ਸੀ ਅਤੇ ਪੁਲੋਮਾ ਦੀ ਧੀ ਸ਼ਚੀ ਹੋਈ। ਮਾਇਆ ਦੀ ਧੀਆਂ ਉਪਦਾਨਵੀ, ਮੰਡੋਦਰੀ ਅਤੇ ਕੁਹੂ ਹੋਈਆਂ। ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਰਵਨ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ, ਸੁੰਦਰਿ ਅਤੇ ਚੰਡਾ ਹੋਈਆਂ। ਪੁਲੋਮਾ ਅਤੇ ਕਾਲਕਾ, ਜੋ ਵੈਸ਼ਵਨਰ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਸਨ, ਮਰੀਚੀ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਬਣੀਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਬੱਚੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਹ ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੀਆਂ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਦਾਨਵ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਮਰੀਚੀ ਨੇ ਪੌਲੋਮ ਅਤੇ ਕਾਲਕੰਜ ਜੰਮੇ। ਇਹ ਦਾਨਵ ਹਿਰਣ੍ਯਪੁਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਸਨ, ਜਿੱਥੇ ਚਤੁਰਮੁਖ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਲੋਂ ਅਜੈਅ ਰਹਿਣਗੇ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਵਿੱਪ੍ਰਚਿੱਤੀ ਨੇ ਸਿੰਹਿਕਾ ਤੋਂ ਨੌ ਪੁੱਤਰ ਜੰਮੇ, ਅਤੇ ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੁ ਦੇ ਤੇਰਾਂ ਭਤੀਜੇ ਵੀ ਹੋਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਸ, ਸ਼ੰਖ, ਨਲ, ਵਾਤਾਪੀ, ਇਲਵਲ, ਨਾਮੁਚੀ, ਖਸ੍ਰਮ ਅਤੇ ਆੰਜਨ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਨਰਕ, ਕਾਲਨਾਭ, ਪਰਮਾਣੂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਲਪਵੀਰਯ ਵੀ ਹੋਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਾਨੁ ਦਾ ਵੰਸ਼ ਵਧਾਇਆ। ਸੰਹਲਾਦ ਦੇ ਘਰੋਂ ਨਿਵਾਤਕਵਚ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ, ਸਰਪਾਂ ਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਲਈ ਅਜੈਅ ਸਨ। ਇਹੀ ਨਿਵਾਤਕਵਚ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਅਰਜੁਨ ਵਲੋਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਤਾਮਰਾ ਨੇ ਮਰੀਚੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਛੇ ਧੀਆਂ ਜੰਮੀਆਂ—ਸ਼ੁਕੀ, ਸ਼ੇਨੀ, ਭਾਸੀ, ਸੁਗ੍ਰਿਧਰੀ, ਗ੍ਰਿਧ੍ਰਿਕਾ ਅਤੇ ਸ਼ੁਚਿ। ਸ਼ੁਕੀ ਨੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਤੋਤਿਆਂ ਅਤੇ ਉਲੂਕਾਂ ਨੂੰ ਜੰਮਿਆ। ਸ਼ੇਨੀ ਤੋਂ ਬਾਜ, ਭਾਸੀ ਤੋਂ ਕੁਰਰ, ਗ੍ਰਿਧ੍ਰੀ ਤੋਂ ਗਿੱਧ, ਸੁਗ੍ਰਿਧਰੀ ਤੋਂ ਕਬੂਤਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੰਛੀ ਹੋਏ। ਸ਼ੁਚਿ ਨੇ ਹੰਸ, ਬਗਲੇ, ਕਾਰੰਡ ਅਤੇ ਜਲ-ਪੰਛੀ ਜੰਮੇ। ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਤਾਮਰਾ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਹਨ। ਹੁਣ ਸੁਣੋ ਵਿਨਤਾ ਬਾਰੇ। ਵਿਨਤਾ ਤੋਂ ਗਰੁੜ, ਜੋ ਪੰਛੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਰੁਣ, ਜੋ ਪੰਖਧਰਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਹਨ, ਜੰਮੇ। ਸੌਦਾਮਿਨੀ ਨਾਮਕ ਕੁਮਾਰੀ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ। ਅਰੁਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸੰਪਾਤੀ ਅਤੇ ਜਟਾਯੁ ਹੋਏ। ਸੰਪਾਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਭਰੁ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀਘਰਗਾ ਹੋਏ। ਜਟਾਯੁ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕਰਨਿਕਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ਤਗਾਮੀ ਹੋਏ, ਜੋ ਦੋਵੇਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅਣਗਿਣਤ ਸੰਤਾਨਾਂ ਨੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦਾ ਵੰਸ਼ ਵਧਾਇਆ। ਸੁਰਸਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰ ਸੱਪ ਜੰਮੇ। ਕਦ੍ਰੂ ਨੇ, ਜੋ ਪ੍ਰਮਾਣਿਕ ਵਰਤ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਹਜ਼ਾਰ ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ ਸੱਪ ਜੰਮੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਛਬੀਸ ਸਰਪ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਨ—ਸ਼ੇਸ਼, ਵਾਸੁਕੀ, ਕਰਕੋਟਕ, ਸ਼ੰਖ, ਐਰਾਵਤ, ਕੰਬਲ, ਧਨੰਜਯ, ਮਹਾਨੀਲ, ਪਦਮ, ਅਸ਼੍ਵਤਰ, ਤਕਸ਼ਕ, ਏਲਾਪਤ੍ਰ, ਮਹਾਪਦਮ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ, ਬਲਾਹਕ, ਸ਼ੰਖਪਾਲ, ਮਹਾ-ਸ਼ੰਖ, ਪੁਸ਼ਪਦੰਸ਼ਟ੍ਰ, ਸ਼ੰਖਰੋਮ, ਨਹੁਸ਼, ਰਮਣ, ਪਣੀ, ਕਪਿਲ, ਦੁਰਮੁਖ ਅਤੇ ਪਤੰਜਲੀ ਆਦਿ। ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਪੌਤਰ ਅਣਗਿਣਤ ਹੋਏ। ਜੋ ਕੁਝ ਪਹਿਲਾਂ ਜਨਮੇਜਯ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੱਪ-ਯਜਨਾ ਵਿੱਚ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਸੂਨਮਾਨ ਦੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਮੁੜ ਜੰਮਿਆ। ਦੰਤਧਾਰੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਦਾ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਸਮੂਹ ਭੀਮਸੇਨ ਵਲੋਂ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਦੰਤਧਾਰੀ, ਗਿੱਦੜ, ਕਾਂ, ਮਹਿਸ, ਗਾਂ ਅਤੇ ਗਵਾਲਣਾਂ ਦਾ ਵੀ ਉਲੇਖ ਹੈ। ਸੁਰਭੀ ਨੇ ਕਸ਼੍ਯਪ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਜੰਮੇ: ਇੱਕ ਗੋਤ੍ਰਿ, ਇੱਕ ਮੁਨੀਆਂ ਦਾ ਸਮੂਹ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ। ਇਰਾਅ ਨੇ ਵੀ ਕਸ਼੍ਯਪ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਕਿੰਨਰ, ਗੰਧਰਵ, ਘਾਹ, ਰੁੱਖ, ਬੇਲਾਂ ਅਤੇ ਝਾੜੀਆਂ ਜੰਮੀਆਂ। ਖਸਾ ਨੇ ਕਸ਼੍ਯਪ ਤੋਂ ਲੱਖਾਂ ਯਕਸ਼ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸ ਜੰਮੇ। ਏਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਸ਼੍ਯਪ ਦੀਆਂ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸੰਤਾਨਾਂ ਹੋਈਆਂ। ਹੇ ਭੀਸ਼ਮ! ਇਸ ਮਨਵੰਤਰੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਸਵਾਰੋਚਿਸ਼ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲੀ ਦਿਤੀ ਨੇ ਕਸ਼੍ਯਪ ਤੋਂ ਇਕਤਾਲੀ ਮਾਰੁਤ ਜੰਮੇ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿਯ ਸਨ। ਇਸ ਉੱਤੇ ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: "ਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਿਯ ਮਾਰੁਤ ਹੋਏ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਜੰਮੇ? ਅਤੇ ਜਦ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਵੈਰੀ ਸਨ, ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਉੱਚੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲੀ?" ਪੁਲੱਸਤਯ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੀ ਜੰਗ ਹੋਈ। ਇਸ ਜੰਗ ਵਿੱਚ, ਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਪੌਤਰ ਹਰੀ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਦਿਤੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਧਰਾਤਲ ਤੇ ਗਈ। ਉਹ ਪੁਸ਼ਕਰ ਦੇ ਮਹਾਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਤੇ, ਸਰਸਵਤੀ ਨਦੀ ਦੇ ਸੁਭਾਅ ਉੱਤੇ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈ ਅਤੇ ਘੋਰ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਨ ਲੱਗੀ। ਦਿਤੀ, ਜੋ ਦੈਤਿਆਂ ਦੀ ਮਾਂ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਵਰਤਾਂ ਵਿਚ ਅਡੋਲ ਰਹੀ, ਫਲਾਂ ਤੇ ਜੀਵਨ ਕਰਦੀ, ਕਠਿਨ ਤਪੱਸਿਆ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕ੍ਰਿਚ੍ਰ ਅਤੇ ਚਾਂਦ੍ਰਾਯਣ ਵਰਤ ਕਰਦੀ ਰਹੀ। ਸੌ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਸਮਾਂ, ਬੁਢਾਪੇ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਉਹ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਦੀ ਰਹੀ। ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਤਪ ਨਾਲ ਤਪਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਆਦਿ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੁੱਛਿਆ।