ਪਿਆਰੇ ਜੀ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਦਰੂ, ਖਸਾ ਅਤੇ ਮੁਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਬਾਰੇ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਦਿਵ੍ਯ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀਆਂ ਬਾਰੇ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹਾਂ। ਚਾਕਸ਼ੁਸ਼ ਮਨੁ ਦੇ ਅੰਤਰਾਲ ਵਿੱਚ ਤੁਸ਼ਿਤਾ ਨਾਮ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਏ। ਫਿਰ ਵੈਵਸ੍ਵਤ ਮਨੁ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਬਾਰਾਂ ਆਦਿਤਿਆਂ ਦੀ ਯਾਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ: ਇੰਦਰ, ਧਾਤਾ, ਭਗ, ਤਵਸ਼ਟਾ, ਮਿਤ੍ਰ, ਵਰੁਣ ਅਤੇ ਅਰਯਮਨ। ਵਿਵਸ੍ਵਤ, ਸਵਿਤਾ, ਪੂਸ਼ਣ, ਅੰਸ਼ੁਮਾਨ ਅਤੇ ਵਿਣੁ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਆਦਿਤਿਆ, ਹਜ਼ਾਰ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਲੇ ਤੇ ਜੋਤੀ ਦੇ ਦਾਤਾ, ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰ ਮਾਰੀਚ ਅਤੇ ਕਸ਼੍ਯਪ ਤੋਂ ਜਨਮੇ, ਅਤੇ ਆਦਿਤਿ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਾਸ਼੍ਵ ਮੁਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਿਵ੍ਯ ਅਸਤਰਾਂ ਦੇ ਧਾਰੀ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹਰੇਕ ਮਨੁਵੰਤਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਤੇ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਹੀ ਕ੍ਰਮ ਹਰ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਚਲਦਾ ਆਇਆ ਹੈ। ਦਿਤਿ ਨੇ ਵੀ ਕਸ਼੍ਯਪ ਰਿਸ਼ੀ ਤੋਂ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ—ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੁ ਅਤੇ ਹਿਰਣ੍ਯਾਕਸ਼। ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੁ ਤੋਂ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ: ਪ੍ਰਹਲਾਦ, ਅਨੁਹਲਾਦ, ਸੰਹਲਾਦ ਅਤੇ ਹਲਾਦ। ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ, ਸ਼ਿਬੀ, ਬਾਸਕਲੀ ਅਤੇ ਚੌਥਾ ਵਿਰੋਚਨ ਸੀ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਲੀ ਜਨਮਿਆ। ਬਲੀ ਦੇ ਸੌ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਣ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ। ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ, ਅਸੂਰਯ, ਵਿਵਸ੍ਵਾਨ, ਅੰਸ਼ੁਤਾਪਨ, ਨਿਕੁੰਭ, ਗੁਰਵਕ੍ਸ਼, ਕੁਕ੍ਸ਼ੀ, ਭੌਮ ਅਤੇ ਭੀਸ਼ਣ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਬਾਣ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤੇ ਗੁਣਵਾਨ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਸਨ ਤੇ ਉਹ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਸਾਰੀ ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਮਹਾਦੇਵ ਉਸ ਦੇ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਸਨ। ਬਾਣ ਨੂੰ ਮਹਾਕਾਲ ਦਾ ਦਰਜਾ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਪਿਨਾਕਧਾਰੀ ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ। ਹਿਰਣ੍ਯਾਕਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅੰਧਕ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਭੂਤਸੰਤਾਪਨ ਅਤੇ ਮਹਾਨਾਗ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਸੱਤਰ ਕਰੋੜ ਪੁੱਤਰ-ਪੋਤਰੇ ਹੋਏ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਵੱਡੀ ਆਕਾਰ ਵਾਲੇ, ਨਿਰਾਲੇ ਰੂਪਾਂ ਅਤੇ ਅਦਭੁਤ ਉਰਜਾ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਦਨੂ ਨੇ ਵੀ ਕਸ਼੍ਯਪ ਤੋਂ ਵਰਦਾਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੌ ਪੁੱਤਰ ਪਾਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਿਪ੍ਰਚਿੱਤੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੀ। ਦੁਵਿਰਸ਼ਟਮੂਰਧਾ, ਸ਼ਕੁਨੀ, ਸ਼ੰਕੁਸ਼ੀਰੋਧਰ, ਅਯੋਮੁਖ, ਸ਼ੰਬਰ, ਕਪਿਲ, ਵਾਮਨ, ਮਰੀਚੀ, ਮਾਗਧ, ਹਰੀ, ਗਜਸ਼ਿਰ, ਨਿਦ੍ਰਾਧਰ, ਕੇਤੁ, ਕੇਤੁਵੀਰ, ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁ, ਇੰਦਰਮਿਤ੍ਰਗ੍ਰਹ, ਵਜ੍ਰਨਾਭ, ਏਕਵਸਤ੍ਰ, ਮਹਾਬਾਹੁ, ਵਜ੍ਰਾਕਸ਼, ਤਾਰਕ, ਅਸੀਲੋਮਾ, ਪੁਲੋਮਾ, ਵਿਕੁਰਵਾਣ, ਸਵਰਭਾਨੁ ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਰਵਾਨ—ਇਹ ਸਭ ਦਨੂ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਪੁੱਤਰ ਹਨ। ਸਵਰਭਾਨੁ ਦੀ ਧੀ ਸੁਪ੍ਰਭਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਪੁਲੋਮਾ ਦੀ ਧੀ ਸ਼ਚੀ ਸੀ। ਮਾਇਆ ਦੀ ਧੀ ਉਪਦਾਨਵੀ, ਅਤੇ ਮੰਡੋਦਰੀ ਤੇ ਕੁਹੁ ਵੀ ਉਸ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਸਨ। ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਰਵਾਨ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ, ਸੁੰਦਰਿ ਅਤੇ ਚੰਡਾ ਹੋਈਆਂ। ਪੁਲੋਮਾ ਅਤੇ ਕਾਲਕਾ, ਜੋ ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਸਨ, ਮਾਰੀਚ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਹੋਈਆਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਦਾਨਵ ਜਨਮੇ। ਮਾਰੀਚ ਨੇ ਪੌਲੋਮ ਅਤੇ ਕਾਲਕੰਜ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ। ਇਹ ਜੋ ਹਿਰਣ੍ਯਪੁਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਸਨ, ਚਤੁਰਮੁਖ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਅਜੈਯ ਹੋ ਗਏ, ਪਰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਵਿਪ੍ਰਚਿੱਤੀ ਨੇ ਸਿੰਹਿਕਾ ਤੋਂ ਨੌ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ, ਅਤੇ ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੁ ਦੇ ਤੇਰਾਂ ਭਤੀਜੇ ਹੋਏ। ਕੰਸ, ਸ਼ੰਖ, ਨਲ, ਵਾਤਾਪੀ, ਇਲਵਲ, ਨਮੁਚੀ, ਖਸ੍ਰਮ, ਆੰਜਨ, ਨਰਕ, ਕਾਲਨਾਭ, ਪਰਮਾਣੁ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਲਪਵੀਰ—ਇਹ ਦਨੂ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤਰ ਸਨ। ਸੰਹਲਾਦ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਨਿਵਾਤਕਵਚ ਨਾਮਕ ਦੈਤ੍ਯ ਜਾਤੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ, ਜੋ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ, ਸਰਪਾਂ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਲਈ ਅਜੈਯ ਸੀ। ਪਰ ਉਹ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਤਾਮ੍ਰਾ ਨੇ ਮਾਰੀਚ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਛੇ ਧੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀਆਂ: ਸ਼ੁਕੀ, ਸ਼ੇਨੀ, ਭਾਸੀ, ਸੁਗ੍ਰਿਧਰੀ, ਗ੍ਰਿਧ੍ਰਿਕਾ ਅਤੇ ਸ਼ੁਚੀ। ਸ਼ੁਕੀ ਨੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਤੋਤਿਆਂ ਅਤੇ ਉਲੂਕਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਸ਼ੇਨੀ ਤੋਂ ਬਾਜ, ਭਾਸੀ ਤੋਂ ਕੁਰਰ ਪੰਛੀ, ਗ੍ਰਿਧ੍ਰੀ ਤੋਂ ਗਿੱਧ, ਸੁਗ੍ਰਿਧਰੀ ਤੋਂ ਕਬੂਤਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੰਛੀ ਹੋਏ। ਸ਼ੁਚੀ ਤੋਂ ਹੰਸ, ਬਗਲੇ, ਕਾਰੰਡ ਅਤੇ ਜਲਚਰ ਪੰਛੀ ਹੋਏ। ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਤਾਮ੍ਰਾ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਹੁਣ ਸੁਣੋ ਵਿਨਤਾ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ। ਵਿਨਤਾ ਤੋਂ ਗਰੁੜ, ਪੰਛੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ, ਅਤੇ ਅਰੁਣ, ਪੰਖੀ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਜਨਮੇ। ਸੌਦਾਮਿਨੀ, ਜੋ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕੁਆਰੀ ਸੀ, ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਅਰੁਣ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸੰਪਾਤੀ ਅਤੇ ਜਟਾਯੁ ਹੋਏ। ਸੰਪਾਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਭ੍ਰੁ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀਘਰਗਾ ਸੀ। ਜਟਾਯੁ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕਰਨਿਕਾਰ ਅਤੇ ਸ਼ਤਗਾਮੀ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸੰਤਾਨਾਂ ਤੋਂ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅਣਗਿਣਤ ਹੋ ਗਈ। ਸੁਰਸਾ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰ ਨਾਗ ਜਨਮੇ। ਕਦਰੂ ਨੇ ਵੀ ਸਹਸ੍ਰ ਮੁਖ ਵਾਲੇ ਹਜ਼ਾਰ ਨਾਗ ਪਾਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਛਬੀਸ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ: ਸ਼ੇਸ਼, ਵਾਸੁਕੀ, ਕਰਕੋਟਕ, ਸ਼ੰਖ, ਏਰਾਵਤ, ਕੰਬਲ, ਧਨੰਜਯ, ਮਹਾਨੀਲ, ਪਦਮ, ਅਸ਼੍ਵਤਾਰ, ਤਕ੍ਸ਼ਕ, ਏਲਾਪਤ੍ਰ, ਮਹਾਪਦਮ, ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ, ਬਲਾਹਕ, ਸ਼ੰਖਪਾਲ, ਮਹਾਸ਼ੰਖ, ਪੁਸ਼ਪਦੰਸ਼ਟਰ, ਸ਼ੰਖਰੋਮ, ਨਹੁਸ਼, ਰਮਣ, ਪਣਿ, ਕਪਿਲ, ਦੁਰਮੁਖ, ਪਤੰਜਲੀ ਅਤੇ ਹੋਰ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰਿਆਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਪੋਤਰੇ ਅਣਗਿਣਤ ਹੋ ਗਏ। ਜੋ ਕੁਝ ਪਹਿਲਾਂ ਜਨਮੇਜਯ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੜ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਸੁਨਮਾਨ ਦੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਮੁੜ ਜਨਮ ਲੈ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਸਾਰੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ, ਦੇਵ, ਦੈਤ੍ਯ, ਦਾਨਵ, ਨਾਗ, ਅਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ, ਇਕ ਦਿਵ੍ਯ ਕਥਾ ਵਾਂਗ ਵਗਦੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਹਰੇਕ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਨਵੀਂ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉਤਪੰਨ ਅਤੇ ਲੀਨ ਹੁੰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।