ਹਰੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨੋਹਰ, ਧਾਵਾ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵਾ ਦਾ ਨਾਮ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਿਵਾ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਮਨੋਜਵ ਸੀ। ਮਨੋਜਵ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀ ਸ਼ਕਤੀ ਮਿਲੀ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਅਣਜਾਣੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕਿਤੇ ਵੀ ਜਾ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਅਨਲ ਨੇ ਵੀ ਅੱਗ ਵਰਗੀਆਂ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਖਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਖਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪੋ-ਆਪਣੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ। ਕਾਰਤਿਕੇਯਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਤਿਕਾਵਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਿਊਸ਼ਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇਵਲਾ (ਰਭੁ) ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਭਾਸਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਵਿਦ੍ਯਾ-ਕਲਾ ਦੇ ਮਾਹਿਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਮਹਲਾਂ, ਹਵੈਲੀਆਂ, ਬਾਗਾਂ, ਮੂਰਤੀਆਂ ਅਤੇ ਗਹਣਿਆਂ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ ਹਨ। ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੋਖਰਾਂ, ਬਾਗਾਂ, ਅਤੇ ਕੂਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਨਿਰਮਾਤਾ ਹਨ। ਅਗਲੇ ਨਾਮ ਹਨ: ਅਜੈਕਪਾਦ, ਅਹਿਬੁਧਨਿਆ, ਵਿਰੂਪਾਖ੍ਯ, ਰੈਵਤ, ਹਰਾ, ਬਹੁਰੂਪਾ, ਤ੍ਰਯੰਬਕ, ਸੁਰੇਸ਼ਵਰ, ਸਾਵਿੱਤ੍ਰਾ, ਜਯੰਤਾ, ਪਿਨਾਕੀ ਅਤੇ ਅਪਰਾਜਿਤ। ਇਹ ਗਿਆਰਾਂ ਰੁਦ੍ਰ ਹਨ, ਜੋ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਧਾਰੀ ਹਨ ਅਤੇ ਸਭ ਪਾਸਿਆਂ ਦੀ ਰਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਚੌਰਾਸੀ ਕਰੋੜ ਹਨ, ਜੋ ਅਮਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਭ ਰੁਦ੍ਰ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਸੁਰਭੀ ਦੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਜਨਮੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਸ਼੍ਯਪ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪਤਨੀਆਂ ਤੋਂ ਹੋਈਆਂ ਸੰਤਾਨਾਂ ਬਾਰੇ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਆਦਿਤੀ, ਦਿਤੀ, ਦਨੂ, ਅਰਿਸ਼ਟਾ, ਸੁਰਸਾ, ਸੁਰਭੀ, ਵਿਨਤਾ, ਤਾਮ੍ਰਾ, ਕ੍ਰੋਧਵਸ਼ਾ, ਇਰਾ, ਕਦ੍ਰੂ, ਖਸਾ ਅਤੇ ਮੁਨੀ—ਇਹ ਸਭ ਕਸ਼੍ਯਪ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਚਾਕਸ਼ੁਸ਼ ਮਨੁ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਤੁਸ਼ਿਤਾ ਨਾਮਕ ਦੇਵਤੇ ਹੋਏ। ਵੈਵਸ੍ਵਤ ਮਨੁ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਬਾਰਾਂ ਆਦਿਤਿਆਂ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ: ਇੰਦ੍ਰ, ਧਾਤ੍ਰ, ਭਗ, ਤ੍ਵਸ਼ਟ੍ਰ, ਮਿਤ੍ਰ, ਵਰੁਣ, ਅਰਯਮਨ, ਵਿਵਸ੍ਵਤ, ਸਾਵਿਤ੍ਰ, ਪੂਸ਼ਨ, ਅੰਸ਼ੁਮਾਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੁ। ਇਹ ਆਦਿਤਿਆ ਹਨ, ਜੋ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਲੇ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਇਹ ਮਾਰੀਚ ਅਤੇ ਕਸ਼੍ਯਪ ਤੋਂ ਆਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ। ਰਿਸ਼ੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਾਸ਼ਵ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਿਵ੍ਯ ਅਸਤਰਾਂ ਦੇ ਧਾਰੀ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਮਨਵੰਤ੍ਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਉਤਪੰਨ ਅਤੇ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਹਰ ਸਰਜਨਾ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਇਹੀ ਕਥਾ ਦੁਹਰਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦਿਤੀ ਨੂੰ ਕਸ਼੍ਯਪ ਤੋਂ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲੇ—ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੁ ਅਤੇ ਹਿਰਣ੍ਯਾਕ੍ਸ਼। ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੁ ਤੋਂ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ: ਪ੍ਰਹਲਾਦ, ਅਨੁਹਲਾਦ, ਸੰਹਿਲਾਦ ਅਤੇ ਹਲਾਦ। ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ, ਸ਼ਿਬੀ, ਬਾਸਕਲੀ ਅਤੇ ਚੌਥਾ ਵਿਰੋਚਨ ਸੀ। ਵਿਰੋਚਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਲੀ ਸੀ। ਬਲੀ ਦੇ ਸੌ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੀ। ਹੋਰ ਨਾਮ ਹਨ: ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟ੍ਰ, ਅਸੂਰਯ, ਵਿਵਸ੍ਵਾਨ, ਅੰਸ਼ੁਤਾਪਨ, ਨਿਕੁੰਭ, ਗੁਰਵਕ੍ਸ਼, ਕੁਕ੍ਸ਼ੀ, ਭੌਮ, ਭੀਸ਼ਣ ਆਦਿ। ਬਾਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਸਨ ਅਤੇ ਉਹ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਸੀ। ਉਸਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਸ਼ਿਵ ਉਸਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਸਨ। ਬਾਣਾ ਨੇ ਮਹਾਕਾਲ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਅਤੇ ਪਿਨਾਕ ਧਾਰੀ ਸ਼ਿਵ ਨਾਲ ਮਿੱਤਰਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਹਿਰਣ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅੰਧਕ ਸੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਭੂਤਸੰਤਾਪਨ ਅਤੇ ਮਹਾਨਾਗ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਸੱਤਰ ਕਰੋੜ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਪੌਤਰੇ ਹੋਏ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਵੱਡੇ ਆਕਾਰ ਵਾਲੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਦਨੂ ਨੇ ਕਸ਼੍ਯਪ ਤੋਂ ਸੋ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ, ਜੋ ਵਰਦਾਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮਿਲੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਪ੍ਰਚਿੱਤਿ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੀ। ਹੋਰ ਨਾਮ ਹਨ: ਦ੍ਵਿਰਸ਼ਟਮੂਰਧਾ, ਸ਼ਕੁਨੀ, ਸ਼ੰਕੁਸ਼ੀਰੋਧਰ, ਅਯੋਮੁਖ, ਸ਼ੰਬਰ, ਕਪਿਲ, ਵਾਮਨ, ਮਰੀਚੀ, ਮਾਗਧ, ਹਰੀ, ਗਜਸ਼ਿਰ, ਨਿਦ੍ਰਾਧਰ, ਕੇਤੁ, ਕੇਤੁਵੀਰਯ, ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁ, ਇੰਦਰਮਿਤ੍ਰਗ੍ਰਹ, ਵਜਰਨਾਭ, ਏਕਵਸਤ੍ਰ, ਮਹਾਬਾਹੁ, ਵਜਰਾਖ੍ਸ਼, ਤਾਰਕ, ਅਸਿਲੋਮਾ, ਪੁਲੋਮਾ, ਵਿਕੁਰਵਾਣ, ਸਵਰਭਾਨੁ ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਰਵਨ। ਸਵਰਭਾਨੁ ਦੀ ਧੀ ਸੁਪ੍ਰਭਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਪੁਲੋਮਾ ਤੋਂ ਸ਼ਚੀ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਮਾਇਆ ਦੀ ਧੀ ਉਪਦਾਨਵੀ, ਤੇ ਮੰਡੋਦਰੀ ਅਤੇ ਕੁਹੁ ਹੋਈਆਂ। ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਰਵਨ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ, ਸੁੰਦਰੀ ਅਤੇ ਚੰਡਾ ਹਨ। ਪੁਲੋਮਾ ਅਤੇ ਕਾਲਕਾ, ਜੋ ਵੈਸ਼ਵਾਨਰ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਸਨ, ਮਾਰੀਚ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਬਣੀਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ। ਮਾਰੀਚ ਨੇ ਪੌਲੋਮ ਅਤੇ ਕਾਲਕੰਜ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ। ਇਹ ਉਹ ਦਾਨਵ ਸਨ, ਜੋ ਹਿਰਣ੍ਯਪੁਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਸਨ ਅਤੇ ਚਤੁਰਮੁਖ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਵਰਦਾਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਅਜੇਯ ਰਹੇ, ਪਰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਵਿਪ੍ਰਚਿੱਤਿ ਨੇ ਸਿੰਹਿਕਾ ਤੋਂ ਨੌ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ, ਅਤੇ ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੁ ਦੇ ਤੇਰਾਂ ਭਤੀਜੇ ਹੋਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੰਸ, ਸ਼ੰਖ, ਨਲ, ਵਾਤਾਪੀ, ਇਲਵਲ, ਨਾਮੁਚਿ, ਖਸ੍ਰਮਾ ਅਤੇ ਆੰਜਨ ਹਨ। ਹੋਰ ਹਨ: ਨਰਕ, ਕਾਲਨਾਭ, ਪਰਮਾਣੁ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕਲਪਵੀਰਯ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਨੂ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਨੂੰ ਵਧਾਇਆ। ਸੰਹਿਲਾਦ ਦੈਤਯ ਤੋਂ ਨਿਵਾਤਕਵਚ ਨਾਮਕ ਦੈਤਯ ਹੋਏ, ਜੋ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ, ਸਰਪਾਂ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਲਈ ਅਜੇਯ ਸਨ। ਇਹੀ ਉਹ ਦੈਤਯ ਹਨ, ਜੋ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ। ਤਾਮ੍ਰਾ ਨੇ ਮਾਰੀਚ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਛੇ ਧੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀਆਂ: ਸ਼ੁਕੀ, ਸ਼ੇਨੀ, ਭਾਸੀ, ਸੁਗ੍ਰਿਧਰੀ, ਗ੍ਰਿਧ੍ਰਿਕਾ ਅਤੇ ਸ਼ੁਚੀ। ਸ਼ੁਕੀ ਨੇ ਧਰਮ ਰਾਹੀਂ ਤੋਤਿਆਂ ਅਤੇ ਉਲੂਕਾਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਸ਼ੇਨੀ ਤੋਂ ਬਾਜ, ਭਾਸੀ ਤੋਂ ਕੁਰਰ ਪੰਛੀ, ਗ੍ਰਿਧ੍ਰੀ ਤੋਂ ਗਿਧ, ਅਤੇ ਸੁਗ੍ਰਿਧਰੀ ਤੋਂ ਕਬੂਤਰ ਤੇ ਹੋਰ ਪੰਛੀ ਹੋਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਵੱਡੇ ਵੰਸ਼, ਉਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸੰਤਾਨਾਂ ਅਤੇ ਉਨਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਕਰਤੱਬਾਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਹੈ, ਜੋ ਸਦਾ ਯਾਦ ਰੱਖਣਯੋਗ ਹੈ।