ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮਾਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਦੀ ਕਥਾ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਅੰਗਿਰਸ ਨੂੰ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਦਿੱਤੇ। ਫਿਰ, ਧਰਮ ਦੀਆਂ ਦਸ ਪਤਨੀਆਂ—ਅਰੁੰਧਤੀ, ਵਾਸੁ, ਜਾਮੀ, ਲੰਬਾ, ਭਾਨੁ, ਮਰੁਤਵਤੀ, ਸੰਕਲਪਾ, ਮੁਹੂਰਤਾ, ਸਾਧਿਆ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਤਨੀਆਂ ਤੋਂ ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਉਹ ਇਹ ਹਨ: ਵਿਸ਼ਵਾ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ਵਦੇਵ, ਸਾਧਿਆ ਤੋਂ ਸਾਧਿਆ, ਮਰੁਤਵਤੀ ਤੋਂ ਮਰੁਤ, ਵਾਸੁ ਤੋਂ ਵਾਸੁ, ਭਾਨੁ ਤੋਂ ਭਾਨੁ, ਮੁਹੂਰਤਾ ਤੋਂ ਮੁਹੂਰਤ। ਲੰਬਾ ਤੋਂ ਘੋਸ਼ਾ, ਨਾਗਵੀਥੀ ਤੋਂ ਜਾਮੀਜਾ, ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਮਰੁੰਧਤੀ, ਸੰਕਲਪਾ ਤੋਂ ਸੰਕਲਪ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ ਦੇਵਤਾ ਹਨ ਜੋ ਚਹੁੰ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਤ ਹਨ। ਹੁਣ, ਵਾਸੁਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਸੁਣੋ: ਆਪਾ, ਧ੍ਰੁਵਾ, ਸੋਮਾ, ਧਰਾ, ਅਨੀਲ, ਅਨਲ, ਪ੍ਰਤਯੂਸ਼ਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਸਾ। ਆਪਾ ਦੇ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ—ਸ਼੍ਰਾਂਤਾ, ਵੈਤੰਡਾ, ਸ਼ਾਂਤਾ ਅਤੇ ਮਹਾ-ਯੋਗੀ ਵਭਰੂ, ਜੋ ਯਜਨਾ ਦੇ ਰੱਖਿਆਕਾਰ ਹਨ। ਧ੍ਰੁਵਾ ਤੋਂ ਕਾਲਾ, ਸੋਮਾ ਤੋਂ ਵਰਚਾ, ਧਰਾ ਤੋਂ ਦ੍ਰਵਿਣ ਅਤੇ ਹਵ੍ਯਵਾਹ, ਅਤੇ ਕਲਪ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਣਾ, ਰਮਣਾ, ਅਤੇ ਸ਼ੀਸ਼ਿਰਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਹਰੀ ਤੋਂ ਮਨੋਹਰਾ, ਧਵਾ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵਾ—ਇਹ ਪੁੱਤਰ ਹਨ। ਸ਼ਿਵਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਨੋਜਵਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਅਜਾਣੀ ਗਤਿ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਿੱਤੀ। ਅਨਲ ਤੋਂ ਅੱਗ ਵਰਗੀਆਂ ਗੁਣ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤਰ—ਸ਼ਾਖਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਖਾ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸਵੈਭੂ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਰਤਿਕਿਆਂ ਤੋਂ ਕਾਰਤਿਕੇਯਾ, ਪ੍ਰਤਯੂਸ਼ਾ ਤੋਂ ਰਿਭੁ ਅਤੇ ਮੁਨੀ ਦੇਵਲਾ, ਪ੍ਰਭਾਸਾ ਤੋਂ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ, ਜੋ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਵਿਸ਼ਕਰਮਾ ਹਨ। ਉਹ ਮਹਲਾਂ, ਬਾਗਾਂ, ਮੂਰਤੀਆਂ, ਗਹਣਿਆਂ, ਟੈਂਕਾਂ, ਬਾਗਾਂ ਅਤੇ ਕੂੰਆਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਸੁਣੋ: ਅਜੈਕਪਾਦ, ਅਹਿਬੁਧਨਿਆ, ਵਿਰੂਪਾਕ੍ਸ਼, ਰੈਵਤ, ਹਰਾ, ਬਹੁਰੂਪ, ਤ్రਯੰਬਕ, ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰ, ਸਾਵਿਤ੍ਰਾ, ਜਯੰਤ, ਪਿਨਾਕੀ ਅਤੇ ਅਪਰਾਜਿਤਾ। ਇਹ ਗਿਆਰਾਂ ਰੁਦ੍ਰ ਹਨ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਅਤੇ ਸੈਨਾਪਤੀਆਂ ਦੇ ਅਗਵਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਚੌਰਾਸੀ ਕਰੋੜ ਹਨ, ਜੋ ਅਮਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਚਹੁੰ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਭ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਪੌਤਰ ਸੁਰਭੀ ਦੀ ਗਰਭ ਤੋਂ ਹੋਏ। ਹੁਣ ਕਸ਼੍ਯਪ ਜੀ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਤੋਂ ਹੋਏ ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣੋ: ਅਦਿਤੀ, ਦਿਤੀ, ਦਾਨੂ, ਅਰਿਸ਼ਟਾ, ਸੁਰਸਾ, ਸੁਰਭੀ, ਵਿਨਤਾ, ਤਾਮਰਾ, ਕ੍ਰੋਧਵਸ਼ਾ, ਇਰਾ, ਕਦਰੂ, ਖਸਾ ਅਤੇ ਮੁਨੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਕਸ਼ੁਸ਼ ਮਨੁ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੁਸ਼ਿਤ ਦੇਵਤੇ ਹੋਏ। ਵੈਵਸ੍ਵਤ ਮਨੁ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਬਾਰਾਂ ਆਦਿਤਯ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ: ਇੰਦਰ, ਧਾਤਾ, ਭਗ, ਤ੍ਵਸ਼੍ਟਾ, ਮਿਤ੍ਰ, ਵਰੁਣ, ਅਰ्यमਨ, ਵਿਵਸ੍ਵਤ, ਸਾਵਿਤ੍ਰ, ਪੂਸ਼ਨ, ਅੰਸ਼ੁਮਾਨ ਅਤੇ ਵਿ੍ਣੁ। ਇਹ ਆਦਿਤਯ, ਹਜ਼ਾਰ ਕਿਰਣਾਂ ਵਾਲੇ ਤੇਜਸਵੀ ਦੇਵਤੇ ਹਨ, ਜੋ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਇਹ ਆਦਿਤਯ, ਮਾਰੀਚ ਅਤੇ ਕਸ਼੍ਯਪ ਤੋਂ ਅਦਿਤੀ ਦੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਹੋਏ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਾਸ਼੍ਵ ਮੁਨੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਆਸਤਰਧਾਰੀ ਦੇਵ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਮਨਵੰਤਰੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਉਤਪੰਨ ਅਤੇ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਦਿਤੀ ਨੂੰ ਕਸ਼੍ਯਪ ਤੋਂ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ: ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੁ ਅਤੇ ਹਿਰਣ੍ਯਾਕ੍ਸ਼। ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੁ ਤੋਂ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ—ਪ੍ਰਹਲਾਦ, ਅਨੁਹਲਾਦ, ਸੰਹਲਾਦ ਅਤੇ ਹਲਾਦ ਹੋਏ। ਪ੍ਰਹਲਾਦ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਆਯੁਸ਼ਮਾਨ, ਸ਼ਿਬੀ, ਬਾਸਕਲੀ ਅਤੇ ਚੌਥਾ ਵਿਰੋਚਨ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਲੀ ਹੋਇਆ। ਬਲੀ ਦੇ ਸੌ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਾਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੀ। ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ, ਅਸੂਰਿਆ, ਵਿਵਸਵਾਨ, ਅੰਸ਼ੁਤਾਪਨ, ਨਿਕੁੰਭ, ਗੁਰਵਕ੍ਸ਼, ਕੁਕ੍ਸ਼ੀ, ਭੌਮ, ਭੀਸ਼ਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਪਰ ਬਾਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਬਾਣਾ ਹਜ਼ਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਹਥਿਆਰ ਚਲਾਉਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਮਹਾਦੇਵ ਉਸਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਨੂੰ ਮਹਾਕਾਲ ਦਾ ਦਰਜਾ ਅਤੇ ਪਿਨਾਕੀ ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਮਿਲੀ। ਹਿਰਣ੍ਯਾਕ੍ਸ਼ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅੰਧਕ ਹੋਇਆ, ਫਿਰ ਭੂਤਸੰਤਾਪਨ ਅਤੇ ਮਹਾਨਾਗ ਹੋਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਪੌਤਰਾਂ ਦੀ ਸੰਖਿਆ ਸੱਤਰ ਕਰੋੜ ਹੋ ਗਈ। ਇਹ ਸਭ ਮਹਾਬਲੀ, ਵੱਡੇ ਆਕਾਰ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੇ, ਉੱਚੀ ਊਰਜਾ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਦਾਨੂ ਨੂੰ ਕਸ਼੍ਯਪ ਤੋਂ ਵਰਦਾਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੌ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਿਪ੍ਰਚਿੱਤੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ, ਸ਼ਕੁਨੀ, ਸ਼ੰਕੁਸ਼ਿਰੋਧਰ, ਅਯੋਮੁਖ, ਸ਼ੰਬਰ, ਕਪਿਲ, ਵਾਮਨ, ਮਰੀਚੀ, ਮਾਗਧ, ਹਰੀ, ਗਜਸ਼ਿਰ, ਨਿਦ੍ਰਾਧਰ, ਕੇਤੁ, ਕੇਤੁਵੀਰ, ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁ, ਇੰਦਰਮਿਤ੍ਰਗ੍ਰਹ, ਵਜ੍ਰਨਾਭ, ਏਕਵਸਤ੍ਰ, ਮਹਾਬਾਹੁ, ਵਜ੍ਰਾਕ੍ਸ਼, ਤਾਰਕ, ਅਸਿਲੋਮਾ, ਪੁਲੋਮਾ, ਵਿਕੁਰ੍ਵਾਣ, ਸਵਰਭਾਨੁ ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਰਵਨ—ਇਹ ਸਭ ਦਾਨੂ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪੁੱਤਰ ਹਨ। ਸਵਰਭਾਨੁ ਦੀ ਧੀ ਸੁਪ੍ਰਭਾ ਸੀ, ਪੁਲੋਮਾ ਤੋਂ ਸ਼ਚੀ ਹੋਈ। ਮਾਇਆ ਦੀ ਧੀ ਉਪਦਾਨਵੀ, ਅਤੇ ਮੰਡੋਦਰੀ ਤੇ ਕੁਹੁ ਵੀ। ਵ੍ਰਿਸ਼ਪਰਵਨ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਸ਼ਰਮਿਸ਼ਠਾ, ਸੁੰਦਰੀ ਅਤੇ ਚੰਡਾ ਹੋਈਆਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਸਾਰੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਅਸੁਰਾਂ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਤਾਵਾਂ ਦੀ, ਸ਼ਾਸ਼ਤ੍ਰ ਅਨੁਸਾਰ, ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।