ਦੱਖ ਦੇ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਸਨ, ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਮਹਾਨ ਦਿਵ੍ਯ ਰਿਸ਼ੀ ਨਾਰਦ ਨੇ ਹਰਿਆਸ਼ਵ ਨਾਮਕ ਦੱਖ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਉਪਰਲੇ ਅਤੇ ਹੇਠਲੇ ਭਾਗਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝੋ, ਫਿਰ ਹੀ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਰੋ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਹਰਿਆਸ਼ਵ ਸਭ ਪਾਸਿਆਂ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਦਰਿਆ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਮਿਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ ਮੁੜ ਨਾਂ ਆਇਆ। ਜਦ ਹਰਿਆਸ਼ਵਾਂ ਦੀ ਵਾਪਸੀ ਨਾ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਦੱਖ ਨੇ ਫਿਰ ਵਿਰਿਨੀ ਤੋਂ ਹਜ਼ਾਰ ਹੋਰ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਕੀਤੇ, ਜੋ ਸ਼ਬਲਾਸ਼ਵ ਕਹਾਏ। ਇਹ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ। ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, "ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਲਵੋਗੇ, ਤਦ ਵਾਪਸ ਆਓ ਅਤੇ ਫਿਰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਰੋ।" ਪਰ ਇਹ ਸ਼ਬਲਾਸ਼ਵ ਵੀ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾਵਾਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਚਲੇ ਗਏ ਅਤੇ ਮੁੜ ਕੇ ਨਾ ਆਏ। ਇਥੋਂ ਬਾਅਦ, ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਦੇ ਰਸਤੇ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਨਾਰਦ ਜੀ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਨਾਲ, ਜਿਹੜਾ ਦੂਜੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਜਾਂਦਾ, ਉਹ ਦੁੱਖ ਪਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਰਸਤਾ ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਇਹ ਦੂਜੇ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਲਾਪਤਾ ਹੋ ਗਏ, ਤਾਂ ਦੱਖ ਨੇ ਵਿਰਿਨੀ ਤੋਂ ਸੱਠ ਧੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀਆਂ। ਪ੍ਰਚੇਤਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੱਖ ਨੇ ਇਹ ਧੀਆਂ ਵੰਡ ਦਿੱਤੀਆਂ — ਦਸ ਧੀਆਂ ਧਰਮ ਨੂੰ, ਤੇਰਾਂ ਕਸ਼੍ਯਪ ਨੂੰ, ਸੱਤੀ ਵੀਂ ਸੋਮ ਨੂੰ, ਚਾਰ ਅਰਿਸ਼ਟਨੇਮੀ ਨੂੰ, ਦੋ ਭਰਿਗੁ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਅਤੇ ਦੋ ਗਿਆਨੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਾਸ਼ਵ ਨੂੰ। ਦੋ ਧੀਆਂ ਅੰਗੀਰਸ ਨੂੰ ਵੀ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਹੁਣ ਧੀਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਦੀ ਵਧੂ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਸੁਣੋ। ਧਰਮ ਦੀਆਂ ਜੋ ਧੀਆਂ ਸਨ, ਉਹ ਹਨ: ਅਰੁੰਦਤੀ, ਵਾਸੁ, ਜਾਮੀ, ਲੰਬਾ, ਭਾਨੁ, ਮਰੁਤਵਤੀ, ਸੰਕਲਪਾ, ਮੁਹੂਰਤਾ, ਸਾਧਿਆ ਅਤੇ ਵਿਸ਼੍ਵਾ। ਵਿਸ਼੍ਵਾ ਤੋਂ ਵਿਸ਼੍ਵਦੇਵ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਸਾਧਿਆ ਤੋਂ ਸਾਧਯ, ਮਰੁਤਵਤੀ ਤੋਂ ਮਰੁਤ, ਵਾਸੁ ਤੋਂ ਵਾਸੁ, ਭਾਨੁ ਤੋਂ ਭਾਨੁ, ਮੁਹੂਰਤਾ ਤੋਂ ਮੁਹੂਰਤ। ਲੰਬਾ ਤੋਂ ਘੋਸ਼ਾ, ਨਾਗਵੀਥੀ ਤੋਂ ਜਾਮੀਜਾ, ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਮਰੁੰਦਤੀ ਹੋਈ। ਸੰਕਲਪਾ ਤੋਂ ਸੰਕਲਪ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਚਮਕਦੇ ਦੇਵਤਾ ਸਾਰੇ ਪਾਸਿਆਂ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਹੋ ਗਏ। ਵਾਸੂਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਹਨ: ਆਪਾ, ਧ੍ਰੁਵਾ, ਸੋਮ, ਧਰਾ, ਅਨੀਲ, ਅਨਲ, ਪ੍ਰਤਿਉਸ਼ਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾਸਾ। ਆਪਾ ਦੇ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ — ਸ਼੍ਰਾਂਤਾ, ਵੈਤੰਡ, ਸ਼ਾਂਤਾ ਅਤੇ ਵਭਰੁ — ਹੋਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵਭਰੁ ਯਜਨਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਰੱਖਿਆਕਾਰ ਸੀ। ਧ੍ਰੁਵਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਕਾਲ, ਸੋਮ ਦਾ ਵਰਚਾ, ਧਰਾ ਦੇ ਦ੍ਰਵਿਨ ਅਤੇ ਹਵ੍ਯਵਾਹ, ਕਲਪ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਪ੍ਰਾਣ, ਰਮਣ ਅਤੇ ਸ਼ਿਸ਼ਿਰ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਹਰਿ ਦੇ ਮਨੋਹਰਾ, ਧਵਾ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ। ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਮਨੋਜਵ, ਜਿਸ ਨੇ ਅਜਾਣੀ ਚਾਲ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਿੱਤੀ। ਅਨਲ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਗੁਣ ਵਾਲੇ ਹੋਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਖਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਖਾ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਤੰਤਰ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਕਰਤਿਕੇਯਾ ਕ੍ਰਿਤਿਕਾ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਹੈ। ਪ੍ਰਤਿਉਸ਼ਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਿਭੁ ਅਤੇ ਦੇਵਲਾ ਰਿਸ਼ੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਭਾਸਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵਿਸ਼੍ਵਕਰਮਾ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਵਿਦ੍ਵਾਨ ਸ਼ਿਲਪੀ ਹੈ, ਮਹਲਾਂ, ਬਾਗਾਂ, ਮੂਰਤੀਆਂ ਅਤੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਕਲਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਉਹ ਟੈਂਕ, ਉੱਧਿਆਨ ਅਤੇ ਖੂਹਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਤਾ ਵੀ ਹੈ। ਅਗਲੇ, ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਹਨ: ਅਜੈਕਪਾਦ, ਅਹਿਬੁਧਨਯਾ, ਵਿਰੂਪਾਕਸ਼, ਰੈਵਤ, ਹਰਾ, ਬਹੁਰੂਪ, ਤ੍ਰਯੰਬਕ, ਸੁਰੇਸ਼੍ਵਰ, ਸਾਵਿੱਤ੍ਰ, ਜਯੰਤਾ, ਪਿਨਾਕੀ ਅਤੇ ਅਪਰਾਜਿਤ। ਇਹ ਗ्यारਾਂ ਰੁਦ੍ਰ ਹਨ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਅਤੇ ਸੈਨਾ ਦੇ ਅਗਵਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਚੁਰਾਸੀ ਕਰੋੜ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਅਟੱਲ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਪਾਸਿਆਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਪੌਤ੍ਰਾ ਸੁਰਭੀ ਦੀ ਕੁੱਖ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਹੁਣ ਕਸ਼੍ਯਪ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ। ਕਸ਼੍ਯਪ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਹਨ: ਅਦਿਤੀ, ਦਿਤੀ, ਦਾਨੁ, ਅਰਿਸ਼ਟਾ, ਸੁਰਸਾ, ਸੁਰਭੀ, ਵਿਨਤਾ, ਤਾਮਰਾ, ਕ੍ਰੋਧਵਸ਼ਾ, ਇਰਾ, ਕਦਰੂ, ਖਸਾ ਅਤੇ ਮੁਨੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਚਾਕਸ਼ੁਸ਼ ਮਨੁ ਦੇ ਸਮੇਂ ਤੁਸ਼ਿਤ ਨਾਮ ਦੇ ਦੇਵਤੇ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਵੈਵਸ੍ਵਤ ਮਨੁ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਬਾਰਾਂ ਆਦਿਤ੍ਯ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ: ਇੰਦਰ, ਧਾਤਾ, ਭਗ, ਤਵਸ਼੍ਟਾ, ਮਿਤ੍ਰ, ਵਰੁਣ, ਅਰ੍ਯਮਨ, ਵਿਵਸ੍ਵਤ, ਸਾਵਿਤ੍ਰ, ਪੁਸ਼ਨ, ਅੰਸ਼ੁਮਾਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼੍ਣੁ। ਇਹ ਆਦਿਤ੍ਯ, ਹਜ਼ਾਰ ਕਿਰਣਾਂ ਵਾਲੇ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਇਹ ਮਾਰੀਚ ਅਤੇ ਕਸ਼੍ਯਪ ਤੋਂ ਅਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਾਸ਼ਵ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਧਾਰੀ ਦੇਵਤਾ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਮਨਵੰਤਰੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਉਤਪੰਨ ਅਤੇ ਲੀਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਹ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਹਰ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦਿਤੀ ਨੂੰ ਕਸ਼੍ਯਪ ਤੋਂ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ: ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੁ ਅਤੇ ਹਿਰਣ੍ਯਾਕਸ਼। ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੁ ਤੋਂ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ: ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ, ਅਨੁਹਿਲਾਦ, ਸੰਹਿਲਾਦ ਅਤੇ ਹਲਾਦ। ਪ੍ਰਹਿਲਾਦ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਆਯੁਸ਼੍ਮਾਨ, ਸ਼ਿਬੀ, ਬਾਸਕਲੀ ਅਤੇ ਚੌਥਾ ਵਿਰੋਚਨ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਲੀ ਸੀ। ਬਲੀ ਦੇ ਸੌ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਬਾਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤੇ ਗੁਣਵਾਨ ਸੀ। ਹੋਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਧ੍ਰਿਤਰਾਸ਼ਟਰ, ਅਸੂਰਯ, ਵਿਵਸ੍ਵਾਨ, ਅੰਸ਼ੁਤਾਪਨ, ਨਿਕੁੰਭ, ਗੁਰਵਕਸ਼, ਕੁਕਸ਼ੀ, ਭੌਮ ਅਤੇ ਭੀਸ਼ਣ ਆਦਿ ਹੋਰ ਵੀ ਸਨ, ਪਰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਬਾਣਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੱਖ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਅਤੇ ਕਸ਼੍ਯਪ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਤੋਂ ਹੋਈ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਇਹ ਪਾਵਨ ਵਰਣਨ ਹੈ।