ਪ੍ਰਚੀਨ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਬਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਪੁਰਾਣਕਥਾ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਜਨਮ ਲਏ; ਉਸ ਤੋਂ ਹੀ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ; ਵੈਸ਼ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ, ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਸੂਰਜ, ਕੰਨਾਂ ਤੋਂ ਚੰਦ, ਮਨ ਤੋਂ ਹਵਾ, ਅਤੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਅਗਨਿ ਜਨਮ ਲਈ। ਉਸ ਦੀ ਨਾਭੀ ਤੋਂ ਆਕਾਸ਼, ਸਿਰ ਤੋਂ ਸਵਰਗ, ਕੰਨਾਂ ਤੋਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ, ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਧਰਤੀ – ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਉਸ ਤੋਂ ਹੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ। ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬਰਗਦ ਦਾ ਰੁੱਖ ਛੋਟੀ ਬੀਜ ਵਿੱਚ ਸਮਾਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਜੋ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਦਾ ਬੀਜ-ਸਰੋਤ ਹੈ, ਨੇ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਰਚੀ। ਬਰਗਦ ਦਾ ਰੁੱਖ ਬੀਜ ਦੇ ਅੰਕੁਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਫੈਲਦਾ ਹੈ, ਐਸੇ ਹੀ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਉਸ ਦੀ ਰਚਨਾ ਤੋਂ ਵਿਸਤਾਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕੇਲੇ ਦਾ ਰੁੱਖ ਆਪਣੇ ਛਿਲਕੇ ਅਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ ਦਿਸਦਾ, ਤਿਵੇਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇਹ ਜਗਤ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਹ ਆਨੰਦਮਈ ਸ਼ਕਤੀ, ਜੋ ਸੁਖ–ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵਸਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ। ਉਸ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਵੱਖਰਾ ਵੀ ਹੈ, ਇਕ ਵੀ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ; ਜੋ ਪ੍ਰਕਟ ਹੈ, ਆਦਿ-ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਹੈ, ਪੁਰੁਸ਼ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਗਤ ਦਾ ਸਰਵ-ਸਵਾਮੀ ਹੈ। ਉਹ ਹਰ ਜੀਵ ਵਿੱਚ ਵਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਉਸ ਤੋਂ ਹੀ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ – ਉਸ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਭ ਦਾ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਨਮਸਕਾਰ। ਉਹ ਸਭ ਦਾ ਆਤਮਾ, ਸਭ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ, ਹਰ ਜੀਵ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵਸਦਾ ਹੈ; ਤਾਂ, ਮੈਂ ਕੀ ਕਹਾਂ? ਉਹ ਤਾਂ ਹਰੇਕ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਤੁਹਾਡੇ ਦੁਆਰਾ ਪੂਰੀ ਹੋ ਗਈ; ਮੇਰਾ ਤਪ ਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ, ਹੇ ਜਗਤ ਦੇ ਸੁਆਮੀ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਪੁੱਤਰ, ਤੇਰੇ ਤਪ ਦਾ ਫਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ; ਹੇ ਨਾਰਦ, ਮੇਰਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣਾ ਵਿਅਰਥ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਸ ਲਈ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਵਰ ਮੰਗ; ਜਦ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦਾ ਹਾਂ, ਸਭ ਕੁਝ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" ਨਾਰਦ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਤੁਸੀਂ ਹਰੇਕ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਵਸਦੇ ਹੋ; ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੀ ਅਣਜਾਣ ਹੈ, ਜੋ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇੱਛਾ ਕਰਾਂ? ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਵੇਖਿਆ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਅਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਜਿਗਿਆਸਾ ਜਾਗੀ ਹੈ।" ਪੁਲਸਤਿਆ ਜੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ: "ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਸਵਰਗ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨਾਰਦ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤਾ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਬਣਾਇਆ। ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਕਲਿ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਰਸ-ਲੀਲਾ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਹੋਵੇਂਗਾ; ਤੇਰੀ ਚਲ-ਫਿਰ ਸਵਰਗ, ਧਰਤੀ, ਅਤੇ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਅਟੱਲ ਹੋਵੇਗੀ।" "ਪਵਿੱਤਰ ਜਨੇਊ, ਯੋਗ-ਕਮਰਬੰਦ, ਛਤਰੀ, ਅਤੇ ਵੀਣਾ – ਇਹ ਤੇਰੀਆਂ ਭੂਸ਼ਣ ਹੋਣਗੀਆਂ, ਹੇ ਨਿਰਪਾਪ। ਵਿਸ਼ਨੁ, ਰੁਦ੍ਰ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਅਤੇ ਦਵੀਪਾਂ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਤੇਰੀ ਸਦਾ ਆਦਰਤਾ ਹੋਵੇਗੀ। ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਵਰਗੀ ਕਲਾਸਾਂ ਦਾ ਅਧਿਆਪਕ ਹੋਵੇਂਗਾ; ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੁਂ, ਰਹੋ, ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਆਦਰ ਹੋਵੇ।" ਫਿਰ, ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਪੁਲਸਤਿਆ ਜੀ ਤੋਂ ਪੁੱਛਿਆ: "ਸਤੀ, ਦਕਸ਼ ਦੀ ਧੀ, ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਕਿਵੇਂ ਤਿਆਗਿਆ, ਹੇ ਮੰਗਲਮਈ? ਅਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਦਕਸ਼ ਦੇ ਯਜਨ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਸ਼ਟ ਕੀਤਾ? ਮੇਰੀ ਜਿਗਿਆਸਾ ਹੈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ: ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਹੇਸ਼ਵਰ, ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਦੇ ਸ਼ਤ੍ਰੁ, ਕਿਵੇਂ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ?" ਪੁਲਸਤਿਆ ਜੀ ਨੇ ਕਥਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ: "ਇੱਕ ਵਾਰ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ, ਭੀਸ਼ਮ, ਦਕਸ਼ ਨੇ ਯਜਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ; ਉਥੇ ਦੇਵਤਾ, ਦਾਨਵ, ਪਿਤਰ, ਅਤੇ ਮਹਾ-ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ, ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ, ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਆਏ; ਨਾਗ, ਯਕਸ਼, ਸੁਪਰਣ, ਜੜ-ਬੂਟੀਆਂ ਅਤੇ ਪੌਦੇ ਵੀ ਪਹੁੰਚੇ। ਕਸ਼ਯਪ, ਆਦਰਨੀਯ ਅਤਰੀ, ਪੁਲਸਤਿਆ, ਪੁਲਹ, ਕਰਤੁ, ਪ੍ਰਚੇਤਸ, ਅੰਗੀਰਸ, ਅਤੇ ਮਹਾ-ਤਪਸਵੀ ਵਸੀਸ਼ਠ ਵੀ ਉਥੇ ਸੀ।" "ਉਥੇ, ਇਕ ਸਮਤਲ ਵੇਦੀ ਬਣਾਈ ਗਈ, ਅਤੇ ਚਾਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਯਜਨ-ਅਗਨੀਆਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ; ਵਸੀਸ਼ਠ ਹੋਤ੍ਰ, ਅਤੇ ਅੰਗੀਰਸ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਅਧ੍ਵਰਯੂ ਬਣੇ। ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਉਦਗਾਤਾ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਨਾਰਦ ਵੀ ਯਜਨ ਦੀ ਰੀਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਿਲ ਹੋਏ, ਜਦ ਅਗਨੀਆਂ ਜਲ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।" "ਸਾਰੇ ਵਸੂ ਆਏ, ਬਾਰਾਂ ਆਦਿਤਿਆ ਵੀ, ਦੋ ਅਸ਼ਵਿਨ, ਮਾਰੁਤ, ਅਤੇ ਚੌਦਾਂ ਮਨੂ ਵੀ ਪਹੁੰਚੇ। ਜਦ ਯਜਨ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਅਗਨੀਆਂ ਨੂੰ ਆਹੁਤੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਥੇ ਸੁਭ-ਸੰਪੂਰਨ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਰਸ-ਵਿਆੰਜਨ ਆ ਗਏ। ਦਸ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾਈ ਵਿੱਚ, ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਵੱਡਾ ਯਜਨ-ਮੰਡਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਸਭ ਲੋਕ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ।" "ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ, ਸ਼ਕ੍ਰ ਦੇ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਸਨ; ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਸਤੀ ਨੇ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਭਰੇ ਸ਼ਬਦ ਕਹੇ।" ਸਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁ, ਐਰਾਵਤ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸ਼ਚੀ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਆਏ ਹਨ। ਉਹ ਜੋ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਧਰਮ ਦੁਆਰਾ ਅਧਰਮ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਧੂਮਰਣਾ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹੈ।" "ਵਰੁਣ, ਜਲ-ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਅਤੇ ਜਗਤ ਦਾ ਰਚਨਹਾਰ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਗੌਰੀ ਨਾਲ ਪਵਿਲੀਅਨ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਯਕਸ਼ਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਵਿਸ਼ਰਵਾਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਧਨ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੇਵੀ ਨਾਲ ਆਏ ਹਨ।" "ਜਿਸ ਦਾ ਮੂੰਹ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਹਨ, ਜਿਸ ਲਈ ਵੇਦ ਬਣੇ ਹਨ, ਉਹ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈ। ਨਿਰਤੀ, ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ, ਉਹ ਵੀ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।" "ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਪੁਰਾਤਨ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰਚਿਆ – ਪ੍ਰਾਣ, ਅਪਾਨ, ਵਿਆਨ, ਉਦਾਨ, ਸਮਾਨ – ਉਹ ਵੀ ਆਏ ਹਨ।" "ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਅਤੇ ਵਾਯੂ, ਚਾਲੀ-ਨੌ ਦੀ ਟੋਲੀ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹਨ।" "ਬਾਰਾਂ-ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਭੂ, ਗ੍ਰਹਾਂ ਦਾ ਨਿਗਰਾਨ, ਜਗਤ ਦੀ ਅੱਖ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਇੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੁਰਾਣਕਥਾ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਪਰਮਾਤਮਾ ਤੋਂ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਨਾਰਦ ਨੂੰ ਵਰ ਮਿਲਿਆ, ਅਤੇ ਦਕਸ਼ ਦੇ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮਹਾਨ ਸੰਗਤ ਹੋਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਤੀ ਨੇ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਨੂੰ ਦੱਸ ਕੇ, ਯਜਨ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕੀਤਾ।