ਰਾਜਾ ਜੀ, ਸੁਣੋ, ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਦੀ ਹੈ। ਦੱਖ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਕਾਰਨ, ਸਤੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਹ ਹਿਮਾਵਤ ਅਤੇ ਮੇਨਾ ਦੀ ਧੀ ਬਣੀ। ਭਗਵਾਨ ਭਵਾ ਨੇ, ਬੇਨਤੀ ਕਰਨ 'ਤੇ, ਉਸ ਨਾਲ ਮੁੜ ਵਿਆਹ ਕੀਤਾ। ਦੱਖ ਤੋਂ ਧਾਤਾ ਅਤੇ ਵਿਧਾਤਾ ਜੰਮੇ, ਅਤੇ ਭ੍ਰਿਗੂ ਤੋਂ ਖਿਆਤੀ ਜੰਮੀ। ਦੇਵੀ ਸ਼੍ਰੀ, ਜੋ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਨਾਰਾਯਣ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਕਥਾ ਵੀ ਇਥੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਪੁਲਸਤਿਆ ਜੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ: "ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਕਿ ਲਕਸ਼ਮੀ ਖਸ਼ੀਰ ਸਾਗਰ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਉਹ ਭ੍ਰਿਗੂ ਦੀ ਧੀ ਖਿਆਤੀ ਵਜੋਂ ਵੀ ਜੰਮੀ। ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਹੋਇਆ? ਦੱਖ ਦੀ ਧੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਕਿਵੇਂ ਛੱਡਿਆ? ਉਮਾ ਮੇਨਾ ਦੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਜੰਮੀ? ਹਿਮਾਵਤ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਨੇ ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਕਿਉਂ ਲਿਆ? ਦੱਖ ਨਾਲ ਕਿਹੜਾ ਵਿਵਾਦ ਹੋਇਆ?" ਪੁਲਸਤਿਆ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਰਾਜਾ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਪੁੱਛਿਆ, ਮੈਂ ਵੀ ਆਪਣੇ ਦਾਦਾ ਤੋਂ ਇਹ ਕਥਾ ਸੁਣੀ ਹੈ।" ਇਕ ਦਿਨ ਅਤ੍ਰੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਮਹਾ ਰਿਸ਼ੀ ਦੁਰਵਾਸਾ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਘੁੰਮਦੇ ਹੋਏ, ਇੱਕ ਵਿਦਿਆਧਰ ਕੁਆਰੀ ਦੇ ਗਲ ਵਿਚ ਸੁਗੰਧਿਤ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਵੇਖੀ। ਉਸ ਨੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ: "ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਮਾਲਾ ਦੇ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਜਟਾਵਾਂ 'ਤੇ ਪਾ ਲਵਾਂ।" ਕੁਆਰੀ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਮਾਲਾ ਦੇ ਦਿੱਤੀ। ਦੁਰਵਾਸਾ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਹ ਮਾਲਾ ਆਪਣੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਪਾਈ ਰੱਖੀ। ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ, ਕੁਝ ਅਜੀਬ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ, ਬੋਲਿਆ: "ਇਹ ਵਿਦਿਆਧਰ ਕੁਆਰੀ, ਸੁੰਦਰਤਾ, ਗਹਣਿਆਂ ਅਤੇ ਭਾਗ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਮੈਂ ਵੇਖੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੇਰਾ ਮਨ ਅਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ; ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੇ ਮਾਮਲੇ 'ਚ ਮੈਂ ਸਿਆਣਾ ਨਹੀਂ।" ਫਿਰ ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ, "ਹੁਣ ਮੈਂ ਕਿਤੇ ਹੋਰ ਜਾਵਾਂਗਾ, ਆਪਣੀ ਭਾਗ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਘੁੰਮਣ ਲੱਗਾ। ਉਸ ਨੇ ਇੰਦਰ, ਦੇਵਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਸ਼ਚੀ ਦੇ ਪਤੀ, ਏਰਾਵਤ ਹਾਥੀ 'ਤੇ ਸਵਾਰ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ ਵੇਖਿਆ। ਦੁਰਵਾਸਾ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਤੋਂ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੀ ਮਾਲਾ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਭੌਂਏ ਮੱਦੇ ਹੋਏ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਸਨ, ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਮਾਲਾ ਲੈ ਕੇ ਹਾਥੀ ਦੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤੀ। ਉਹ ਮਾਲਾ ਕੈਲਾਸ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਗੰਗਾ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਪਰ ਹਾਥੀ, ਮਾਲਾ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਮੱਦੇ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਸੁੰਡ ਨਾਲ ਮਾਲਾ ਲੈ ਕੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦੁਰਵਾਸਾ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: "ਵਾਸਵ, ਤੇਰਾ ਮਨ ਰਾਜ ਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਦਿੱਤੇ ਮਾਲਾ, ਜੋ ਸ਼੍ਰੀ ਦਾ ਆਸਰਾ ਸੀ, ਦਾ ਸਤਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ।" "ਮੂਰਖ, ਹੁਣ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਾਗ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਰੀ ਦਿੱਤੀ ਮਾਲਾ ਤੂੰ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੀ।" "ਇਸ ਕਰਕੇ, ਤੇਰੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਭਾਗ ਤੋਂ ਵੰਜੇ ਹੋ ਜਾਣਗੇ। ਸਾਰੇ ਜੀਵ, ਚਲਦੇ ਤੇ ਅਚਲ, ਮੇਰੇ ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਹਨ।" "ਤੂੰ, ਅਹੰਕਾਰ ਵਿਚ, ਮੇਰਾ ਅਪਮਾਨ ਕੀਤਾ।" ਮਹਿੰਦਰ, ਜਲਦੀ, ਹਾਥੀ ਦੇ ਮੱਥੇ ਤੋਂ ਉਤਰਾ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਦੁਰਵਾਸਾ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਨਮਨ ਕਰਕੇ, ਪਰ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਮਾਫ਼ ਨਹੀਂ ਕਰਾਂਗਾ—ਹੋਰ ਕਿਹੜਾ ਦੱਸਣਾ?" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਚਲ ਪਿਆ, ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਫਿਰ ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਗਿਆ। ਇੰਦਰ, ਏਰਾਵਤ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਅਮਰਾਵਤੀ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ, ਤਿੰਨ ਲੋਕ, ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ, ਭਾਗ ਤੋਂ ਵੰਜੇ ਹੋ ਗਏ। ਯਜਨ ਨਹੀਂ ਹੋਏ, ਤਪਸਵੀਆਂ ਨੇ ਤਪ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਦਾਨ ਨਹੀਂ ਹੋਏ; ਸੰਸਾਰ ਲਗਭਗ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਦ ਤਿੰਨ ਲੋਕ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਾਗ ਤੋਂ ਵੰਜੇ ਹੋ ਗਏ, ਅਤੇ ਧਰਮ ਵੀ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਦੈਤ ਅਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਨੇ ਦੇਵਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ। ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਦੇਵ, ਅਗਨੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ 'ਚ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਦੇ ਪਾਸ ਗਏ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਖ਼ਸ਼ੀਰ ਸਾਗਰ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਕੰਢੇ 'ਤੇ ਗਿਆ। ਉਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: "ਉਠੋ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਜੀ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੇਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰੋ!" "ਤੁਹਾਡੇ ਬਿਨਾ, ਦੇਵਾਂ ਨੂੰ ਦੈਤ ਵਾਰ ਵਾਰ ਹਰਾਉਂਦੇ ਹਨ।" ਵਿਸ਼ਨੂ, ਕਮਲ-ਨੇਤਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ, ਬੋਲਿਆ: "ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧਾਵਾਂਗਾ, ਦੇਵੋ!" "ਮੈਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ: ਸਾਰੇ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ, ਦੈਤਾਂ ਸਮੇਤ, ਖ਼ਸ਼ੀਰ ਸਾਗਰ 'ਤੇ ਲਿਆਓ।" "ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਮਥਨੀ ਬਣਾਓ, ਵਾਸੁਕੀ ਨੂੰ ਰੱਸਾ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਸਾਥੀ ਹੋ ਕੇ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਮਥੋ, ਦੇਵੋ।" "ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਦੈਤਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਮੱਥਣ ਦਾ ਕੰਮ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ; ਨਤੀਜੇ ਇਥੇ ਸਭ ਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਮਿਲਣਗੇ।" "ਜਦ ਖ਼ਸ਼ੀਰ ਸਾਗਰ ਮੱਥਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਿਕਲੇਗਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਪੀ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤੇ ਅਮਰ ਹੋ ਜਾਵੋਗੇ।" "ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੈਂ ਐਸਾ ਕਰਾਂਗਾ ਕਿ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਨ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾ ਲੈ ਸਕਣ; ਦੇਵ, ਚਾਹੇ ਕਿੰਨੀ ਵੀ ਤਕਲੀਫ਼ ਸਹੇਣ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਤੋਂ ਵੰਜੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਗੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਦੀ ਆਗਿਆ 'ਤੇ, ਦੇਵ ਅਤੇ ਅਸੁਰਾਂ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਲਈ ਯਤਨ ਕੀਤਾ। ਦੇਵ, ਅਸੁਰ, ਦਾਨਵ—ਸਾਰੇ ਜੜੀ-ਬੂਟੀਆਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰਕੇ, ਖ਼ਸ਼ੀਰ ਸਾਗਰ 'ਚ ਪਾਈਆਂ, ਜੋ ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤ ਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ। ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਮਥਨੀ ਤੇ ਵਾਸੁਕੀ ਨੂੰ ਰੱਸਾ ਬਣਾਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਜ਼ੋਰ-ਸ਼ੋਰ ਨਾਲ ਸਾਗਰ ਮੱਥਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਰਾਜਾ ਜੀ।