ਇੱਕ ਸਮੇਂ, ਜਦੋਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ, ਉਸ ਗਿਆਨੀ ਦੇਹਧਾਰੀ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਤੋਂ, ਉਸ ਦੀ ਬੁਧੀ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਖੇਤਰ ਦੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਉਹ ਸਾਰੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾਂ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ—ਦੇਵਤੇ, ਹੋਰ ਜੀਵ, ਅਤੇ ਅਚਲ ਜੀਵ—ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਥਿਰ ਅਤੇ ਚਲ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਹੋਈ, ਪਰ ਉਹ ਸਭ ਸੰਤਾਨਾਂ ਵਧੇ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਸਮਾਨ ਹੋਰ ਮਨੋ-ਪੁੱਤਰ ਬਣਾਏ—ਭ੍ਰਿਗੁ, ਮੈਂ (ਨਾਰਦ), ਪੁਲਹ, ਕ੍ਰਤੁ ਅਤੇ ਅੰਗਿਰਸ। ਮਰੀਚੀ, ਦਕਸ਼, ਅਤ੍ਰੀ ਅਤੇ ਵਸੀਸ਼ਠ ਵੀ ਮਨੋ-ਪੁੱਤਰ ਬਣੇ। ਇਹ ਨੌਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹਨ। ਸੰਨੰਦਨ ਆਦਿ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟਿਕਰਤਾ ਵੱਲੋਂ ਬਣਾਏ ਗਏ, ਸੰਤਾਨ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ ਸੀ ਤੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਲਗਾਵ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ। ਉਹ ਸਭ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਜੋ ਸੱਚ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਰਾਗ ਅਤੇ ਦਵੈਸ਼ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਿਰਪੱਖ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਹੋਈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਗੁੱਸਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਸਕਦਾ ਸੀ; ਉਸ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਇੱਕ ਭੜਕਦੀ ਅੱਗ ਦੀ ਲਪਟ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਭੋਹੇ ਉੱਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਰੇਖਾ ਅਤੇ ਗੁੱਸਾ ਮਿਲੇ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਥੋਂ ਰੁਦ੍ਰਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ, ਜੋ ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਭੈੜੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਅਤੇ ਅੱਧਾ-ਪੁਰਸ਼, ਅੱਧਾ-ਇਸਤਰੀ ਦੇਹ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੰਡੋ," ਤੇ ਫਿਰ ਲੁਕ ਗਏ। ਰੁਦ੍ਰਾ ਨੇ ਆਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੁਰਸ਼ ਅਤੇ ਇਸਤਰੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਲਿਆ। ਪੁਰਸ਼ ਰੂਪ ਨੂੰ ਦਸ ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ; ਇਸਤਰੀ ਰੂਪ ਨੂੰ ਮਰਦਾਨਾ, ਉਗ੍ਰ, ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਨਰਮ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ। ਫਿਰ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਲਿਆ—ਕਾਲੇ ਤੇ ਗੋਰੇ। ਫਿਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਜਨਮੇ, ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਸਵਾਯੰਭੂਵ ਮਨੁ ਬਣਾਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਨੁ, ਸੰਤਾਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਬਣਾਇਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਤਪ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਈ, ਸ਼ਤਰੂਪਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ। ਸਵਾਯੰਭੂਵ ਮਨੁ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ; ਤੇ ਉਸ ਮਨ ਤੋਂ, ਦੇਵੀ ਸ਼ਤਰੂਪਾ ਜਨਮੀ। ਪ੍ਰਿਯਵ੍ਰਤ ਅਤੇ ਉਤਤਾਨਪਾਦ, ਪ੍ਰਸੂਤੀ ਅਤੇ ਆਕੂਤੀ—ਪ੍ਰਸੂਤੀ ਦਕਸ਼ ਨੂੰ, ਤੇ ਆਕੂਤੀ ਰੁਚਿ ਨੂੰ, ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮੇਂ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਦਕਸ਼ੀਣਾ ਜਨਮੀ; ਉਸ ਜੋੜੇ ਤੋਂ, ਸੁਭਾਗਾ ਪੁੱਤਰ ਯਜ्ञ ਜਨਮੇ। ਯਜ्ञ ਅਤੇ ਦਕਸ਼ੀਣਾ ਤੋਂ, ਬਾਰਾਂ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇ, ਜੋ ਯਾਮਾ ਨਾਮ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਵਾਯੰਭੂਵ ਮਨੁ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਹਨ। ਪ੍ਰਸੂਤੀ ਤੋਂ, ਦਕਸ਼ ਨੇ ਚੋਵੀ ਪਤ੍ਰੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਸੁਣੋ: ਸ਼ਰੱਧਾ, ਲਕਸ਼ਮੀ, ਧ੍ਰਿਤੀ, ਪੁਸ਼ਟੀ, ਤੁਸ਼ਟੀ, ਮੇਧਾ, ਕ੍ਰਿਆ, ਬੁੱਧੀ, ਲੱਜਾ, ਵਪੁ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਰਿੱਧੀ, ਅਤੇ ਕੀਰਤੀ—ਇਹ ਤੇਰਾਂ ਹਨ। ਧਰਮ ਨੇ ਦਕਸ਼ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਗਿਆਰਾਂ ਹੋਰ ਧੀਆਂ ਜਨਮੀਆਂ, ਜੋ ਸਭ ਸੋਹਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ: ਖਿਆਤੀ, ਸਤਿਆ, ਸੰਭੂਤੀ, ਸਮ੍ਰਿਤੀ, ਪ੍ਰੀਤੀ, ਖ਼ਮਾ, ਸਨਨਤੀ, ਅਨਸੂਯਾ, ਊਰਜਾ, ਸਵਾਹਾ, ਅਤੇ ਸਵਧਾ। ਭ੍ਰਿਗੁ, ਭਵ, ਮਰੀਚੀ, ਅਤੇ ਅੰਗਿਰਾ; ਮੈਂ, ਪੁਲਹਾ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕ੍ਰਤੁ; ਅਤ੍ਰੀ, ਵਸੀਸ਼ਠ, ਵਹਨੀ, ਅਤੇ ਪਿਤਰ—ਇਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਖਿਆਤੀ ਆਦਿ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਲਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ, ਸ਼ਰਧਾ, ਇੱਛਾ, ਸ਼ਕਤੀ, ਲਕਸ਼ਮੀ, ਸਯਮ, ਧਿਰਜ, ਸੰਤੋਖ, ਤੁਸ਼ਟੀ, ਲੋਭ, ਤੇ ਪੋਸ਼ਣ ਜਨਮੇ; ਬੁੱਧੀ, ਗਿਆਨ, ਕ੍ਰਿਆ, ਦੰਡ, ਨੀਤੀ, ਨਮ੍ਰਤਾ, ਸਮਝ, ਵਿਦਿਆ, ਲਾਜ, ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ, ਤੇ ਸੋਭਾ ਜਨਮੇ; ਨਿਰਣੈ, ਸੁਰੱਖਿਆ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਸੁਖ, ਸੰਪਤੀ, ਯਸ਼, ਤੇ ਕੀਰਤੀ—ਇਹ ਧਰਮ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ। ਇੱਛਾ, ਆਨੰਦ, ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਪੁੱਤਰ ਵਜੋਂ ਜਨਮੇ; ਹर्षਾ ਧਰਮ ਦਾ ਪੌਤਾ ਬਣਿਆ। ਹਿੰਸਾ ਅਧਰਮ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣੀ, ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਝੂਠ ਜਨਮਿਆ। ਇੱਕ ਧੀ, ਛਲ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਡਰ ਤੇ ਨਰਕ; ਮੋਹ ਤੇ ਪੀੜਾ—ਇੱਕ ਜੋੜਾ—ਤੇ ਦਵੈਤਾ ਜਨਮਿਆ। ਮੋਹ ਨੇ ਮੌਤ ਜਨਮਾਈ, ਜੋ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ; ਪੀੜਾ ਤੋਂ ਦੁਖ ਜਨਮਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਰੌਰਵ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੌਤ ਤੋਂ ਰੋਗ, ਬੁਢ਼ਾਪਾ, ਸੋਗ, ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਤੇ ਗੁੱਸਾ ਜਨਮੇ; ਇਹ ਸਭ ਦੁਖ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ ਤੇ ਅਧਰਮ ਦੀਆਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾ ਪਤਨੀ ਹੈ, ਨਾ ਪੁੱਤਰ; ਇਹ ਸਭ ਉੱਤਰੀ ਵਹਾਅ ਵਾਲੀ ਬੀਜ ਹਨ; ਇਹ ਭੈੜੇ ਰੂਪ, ਹੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਪੁਰਸ਼, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਦਾ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਪ੍ਰਲੈ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਰੁਦ੍ਰਾ ਦੀ ਰਚਨਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕੀਤਾ। ਕਲਪ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਰਗਾ ਪੁੱਤਰ ਸੋਚਿਆ, ਉਸ ਦੇ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਨੀਲਾ ਤੇ ਲਾਲ ਰੰਗ ਦਾ ਇੱਕ ਬੱਚਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਰੋਇਆ ਤੇ ਅੰਸੂ ਵਗਾਏ; ਦੇਵ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੁਹਾਡਾ ਨਾਮ ਕੀ ਹੈ?" ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਰੋ ਰਹੇ ਹੋ, ਤੁਹਾਡਾ ਨਾਮ ਰੁਦ੍ਰਾ ਹੈ; ਰੋਣ ਛੱਡੋ, ਹਿੰਮਤ ਕਰੋ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਫਿਰ ਸੱਤ ਵਾਰੀ ਰੋਇਆ; ਫਿਰ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੱਤ ਹੋਰ ਨਾਮ ਦਿੱਤੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਅਠ ਰੂਪਾਂ ਲਈ, ਅਠ ਥਾਂ ਬਣਾਈਆਂ: ਭਵ, ਸ਼ਰਵ, ਈਸ਼ਾਨ, ਪਸ਼ੁਪਤੀ, ਭੀਮ, ਉਗ੍ਰ, ਮਹਾਦੇਵ—ਪਿਤਾ ਨੇ ਇੰਝ ਨਾਮ ਦਿੱਤੇ। ਸੂਰਜ, ਪਾਣੀ, ਧਰਤੀ, ਅੱਗ, ਹਵਾ, ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼; ਜਾਗਰੂਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸੋਮਾ—ਇਹ ਉਸ ਦੇ ਰੂਪ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰੁਦ੍ਰਾ ਨੇ ਸਤੀ ਨੂੰ ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।