ਜਦੋਂ ਜੀਵਾਂ ਨੇ ਠੰਡ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਲਈ ਰੱਖਿਆ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ ਲਈ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਜੀਵਨ ਜੀਵਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਸੋਚੇ ਅਤੇ ਹਥਕਲੀਆਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨਤਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਚੌਲ, ਜੌ, ਗਹੂੰ, ਬਾਜਰਾ, ਤਿਲ, ਪ੍ਰਿਯੰਗੂ, ਕੋਦਰਵਾ ਅਤੇ ਚੀਨਾ—ਇਹ ਅਨਾਜ ਤੇ ਦਾਲਾਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈਆਂ। ਕਾਲਾ ਚਨਾ, ਮੂਂਗ, ਮਸੂਰ, ਨਿਸ਼ਪਾਵਾ, ਕੁਲਥਾ, ਅਢਕਾ, ਛੋਲੇ ਅਤੇ ਭੰਗ—ਇਹ ਸੱਤਰਾ ਕਿਸਮਾਂ ਯਾਦ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਹਨ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਾਲੀਆਂ ਪੌਦਿਆਂ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ, ਰਾਜਨ; ਅਤੇ ਚੌਦਾਂ ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਤੇ ਜੰਗਲੀ ਅਨਾਜ, ਯਜਨ ਲਈ ਯੋਗ ਹਨ। ਚੌਲ, ਜੌ, ਕਾਲਾ ਚਨਾ, ਗਹੂੰ, ਬਾਜਰਾ, ਤਿਲ, ਪ੍ਰਿਯੰਗੂ—ਇਹ ਸੱਤ ਹਨ; ਅੱਠਵਾਂ ਕੁਲਥਾ ਹੈ। ਸ਼ਿਆਮਾਕਾ, ਨੀਵਾਰਾ, ਵਾਰਤੁਲਾ, ਗਵੇਧੁਕਾ, ਵੇਣੁਯਵਾ ਅਤੇ ਮਰਕਟਕਾ ਵੀ ਉਲਲੇਖ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਰਾਜਨ। ਇਹ ਚੌਦਾਂ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਜੰਗਲੀ, ਯਜਨਕ ਪੌਦੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਯਜਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਾਧਿਅਮ ਹਨ। ਇਹ ਪੌਦੇ ਅਤੇ ਯਜਨ ਮਿਲ ਕੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਉਤਪੱਤੀ ਦਾ ਸਰਵੋਚਤ ਕਾਰਣ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ, ਜੋ ਉੱਚ-ਨੀਵਾਂ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਯਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਰੋਜ਼-ਰੋਜ਼ ਯਜਨ ਕਰਨਾ, ਰਾਜਨ, ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ ਜੋ ਫਲ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਲਈ, ਰਾਜਨ, ਉਸ ਨੇ ਸਥਾਨ ਅਤੇ ਯੋਗਤਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸੀਮਾਵਾਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀਆਂ। ਜਾਤੀਆਂ ਅਤੇ ਆਸ਼੍ਰਮਾਂ ਲਈ, ਧਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਰਾਜਨ, ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਤਵਾਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੇ; ਅਤੇ ਜਿਹੜੇ ਜਾਤੀਆਂ ਧਰਮ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਚਲਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੇ। ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਆ ਨਾਮਕ ਸਥਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਰਾਜਨ; ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਲਈ ਇੰਦ੍ਰ ਦਾ ਸਥਾਨ, ਜੋ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਪਿੱਛੇ ਨਹੀਂ ਹਟਦੇ। ਵੈਸ਼ਿਆਂ ਲਈ, ਜੋ ਆਪਣਾ ਕਰਤਵ ਪੂਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਮਰੁਤ ਦਾ ਸਥਾਨ ਹੈ; ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰਾਂ ਲਈ, ਜੋ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨ, ਗੰਧਰਵ ਦਾ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਅਠਾਸੀ ਹਜ਼ਾਰ ਤਪस्वੀਆਂ, ਜੋ ਉੱਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਬ੍ਰਹਮਚਾਰਿ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਥਾਨ ਉਹੀ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਲਈ, ਜੰਗਲ-ਵਾਸੀਆਂ ਦਾ ਸਥਾਨ ਹੈ; ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਆ ਘਰ-ਵਾਸੀਆਂ ਲਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ-ਨਾਮਕ ਸਥਾਨ ਤਿਆਗੀ ਲੋਕਾਂ ਲਈ। ਜੋਗੀਆਂ ਲਈ, ਅਮਰ ਸਥਾਨ—ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਸਰਵੋਚਤ ਆਸਰਾ ਹੈ; ਜੋ ਇਕੱਲੇ, ਸਦਾ ਉੱਦਮੀ ਤੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲਗੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਲਈ, ਉਹ ਸਰਵੋਚਤ ਸਥਾਨ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ; ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗ੍ਰਹਿ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਵਿਚ ਹਨ। ਅੱਜ ਵੀ, ਜੋ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹਨ, ਉਹ ਮੁੜ ਕੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ; ਤਾਮਿਸ਼੍ਰਾ, ਅੰਧਤਾਮਿਸ਼੍ਰਾ, ਮਹਾਰੌਰਵ ਅਤੇ ਰੌਰਵ। ਤਲਵਾਰਾਂ ਵਾਲਾ ਭਿਆਨਕ ਜੰਗਲ, ਕਾਲਸੂਤਰ, ਅਵੀਚੀ—ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਹਨ, ਜੋ ਵੇਦ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਥਾਨ ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣਾ ਕਰਤਵ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ; ਉਸ ਦੀ ਧਿਆਨ ਤੋਂ, ਮਨ-ਸੰਤਾਨ ਪੈਦਾ ਹੋਏ। ਉਸ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਅੰਗਾਂ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਖੇਤ ਦੇ ਗਿਆਨੀਆਂ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ। ਜਿਹੜੇ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਲਲੇਖ ਕੀਤੇ, ਉਹ ਸਭ ਆਏ—ਦੇਵਤਾ ਅਤੇ ਹੋਰ, ਅਚਲ ਜੀਵ, ਸਭ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਹੋਈ, ਅਚਲ ਅਤੇ ਚਲਣ ਵਾਲੇ; ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਭ ਸੰਤਾਨ ਵਾਧਾ ਨਾ ਹੋਏ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਨੇ ਹੋਰ ਮਨ-ਸੰਤਾਨ ਰਚੇ, ਆਪਣੇ ਵਰਗੇ—ਭ੍ਰਿਗੁ, ਮੈਂ, ਪੁਲਹ, ਕ੍ਰਤੁ ਅਤੇ ਅੰਗੀਰਸ। ਮਾਰੀਚੀ, ਦਕਸ਼, ਅਤ੍ਰੀ ਅਤੇ ਵਸੀਸ਼ਠ, ਇਹ ਵੀ ਮਨ-ਸੰਤਾਨ; ਇਹ ਨੌਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹਨ। ਸਨੰਦਨ ਅਤੇ ਹੋਰ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕਾਰ ਨੇ ਰਚੇ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਲਗਾਵ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ, ਸੰਤਾਨ ਤੋਂ ਵਿਰਕਤ। ਉਹ ਸਭ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ, ਜੋ ਸਤਿਆ ਨੂੰ ਜਾਣ ਗਏ, ਰਾਗ ਅਤੇ ਵੈਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਿਰਪੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਹੋਈ। ਫਿਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਕ੍ਰੋਧ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਸਕਦਾ ਸੀ; ਉਸ ਦੇ ਕ੍ਰੋਧ ਤੋਂ, ਅੱਗ ਦੀ ਜਲਦੀ ਹੋਈ ਲਪਟ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਭੌਂਹ ਦੇ ਲਕੀਰ ਤੋਂ, ਕ੍ਰੋਧ-ਜਲਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਿਕਲੀ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਾੜ ਰਹੀ ਸੀ। ਫਿਰ, ਉਥੋਂ ਰੁਦ੍ਰ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ, ਜੋ ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ, ਅੱਧਾ-ਪੁਰਖ, ਅੱਧਾ-ਇਸਤ੍ਰੀ। "ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੰਡੋ," ਐਸਾ ਕਹਿ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਏ; ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੁਰਖ ਅਤੇ ਇਸਤ੍ਰੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਪੁਰਖ ਰੂਪ ਨੂੰ ਦੱਸ ਅਤੇ ਫਿਰ ਇੱਕ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ; ਇਸਤ੍ਰੀ ਰੂਪ ਨੂੰ ਨਰਮ, ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ। ਫਿਰ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ, ਕਾਲੇ ਅਤੇ ਚਿੱਟੇ; ਫਿਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸਵੈ-ਭੂ ਪ੍ਰਭੂ, ਪਹਿਲਾਂ ਸਵਾਯੰਭੂਵ ਮਨੁ ਬਣਾਏ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਮਨੁ, ਸੰਤਾਨਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਬਣਾਇਆ, ਰਾਜਨ, ਅਤੇ ਉਸ ਇਸਤ੍ਰੀ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ਤਰੂਪਾ ਸੀ, ਜੋ ਤਪ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਈ। ਸਵਾਯੰਭੂਵ ਮਨੁ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ; ਅਤੇ ਉਸ ਮਨੁ ਤੋਂ, ਦੇਵੀ ਸ਼ਤਰੂਪਾ ਜਨਮੀ। ਪ੍ਰਿਯਵ੍ਰਤ ਅਤੇ ਉਤਤਾਨਪਾਦ, ਪ੍ਰਸੂਤੀ ਅਤੇ ਆਕੂਤੀ ਨਾਂ—ਪ੍ਰਸੂਤੀ ਦਕਸ਼ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਆਕੂਤੀ ਰੁਚਿ ਨੂੰ, ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ। ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਤਨੀਆਂ ਵਜੋਂ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਦਕਸ਼ੀਣਾ ਜਨਮੀ; ਉਸ ਜੋੜੇ ਤੋਂ, ਸੁਭਾਗਾ ਪੁੱਤਰ ਯਜਨ ਜਨਮਿਆ। ਯਜਨ ਅਤੇ ਦਕਸ਼ੀਣਾ ਤੋਂ, ਬਾਰਾਂ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇ, ਯਾਮਾ ਨਾਮਕ, ਜੋ ਸਵਾਯੰਭੂਵ ਮਨੁ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਾ ਸਨ। ਪ੍ਰਸੂਤੀ ਤੋਂ, ਦਕਸ਼ ਨੇ ਚੌਵੀ ਦਿੰਦੀਆਂ ਬਣਾਈਆਂ; ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਮੈਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਸ਼ਰਧਾ, ਲਕਸ਼ਮੀ, ਧ੍ਰਿਤੀ, ਪੁਸ਼ਟੀ, ਤੁਸ਼ਟੀ, ਮੈਧਾ, ਕ੍ਰਿਆ, ਬੁੱਧੀ, ਲੱਜਾ, ਵਪੁ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਰਿਧਿ ਅਤੇ ਕੀਰਤੀ—ਇਹ ਤੈਰਾਂ ਹਨ।