ਸੁਣੋ, ਧਰਮ ਦੇ ਸਚੇ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ, ਜੋ ਸੂਤਾ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਈ। ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੇ ਅੰਡੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਹਨ, ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸੱਤ ਮਹਾਂਦਵੀਪ ਵੀ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਚੰਦ ਦੀਆਂ ਚਲਣੀਆਂ, ਗ੍ਰਹਾਂ ਅਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਦੇ ਗਤੀ-ਵਿਧਾਨ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਧ੍ਰੁਵ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੁਆਰਾ, ਜੀਵਾਂ ਦੀਆਂ ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਅਸ਼ੁਭ ਕਿਸਮਤਾਂ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਸੂਰਜ ਦਾ ਰਥ ਬਣਾਇਆ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਧ੍ਰੁਵ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਇਹ ਰਥ ਬਣਾਇਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸੂਰਜ ਅੱਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ; ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਹੋਰ ਰਥਾਂ ਦੀ ਚਲਣੀ ਧ੍ਰੁਵ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਿੰਸ਼ੁਮਾਰਾ ਨक्षਤਰ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਪੂੰਛ 'ਤੇ ਧ੍ਰੁਵ ਅਟਲ ਹੈ। ਰਚਨਾ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਰਚਨਾ ਮੁੜ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਮਨੂ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਦੱਸਣੀਆਂ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ, ਸਿਰਫ਼ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਵੇਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਇੱਕ ਮਨਵੰਤਰ ਵਿੱਚ, ਸਵਾਯੰਭੂਵ Gods ਅਤੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀਆਂ ਦੀ ਗਤੀ, ਪੁਰਾਤਨ ਅਤੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਗੱਲ, ਬਰਾਬਰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਨਾਸ਼—ਕਦੇ-ਕਦੇ, ਕੁਦਰਤੀ, ਅਤੇ ਪੂਰਨ—ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਵਰਖਾ ਦੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ, ਭਿਆਨਕ ਅੱਗ, ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਖਾ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਹਾ-ਰਾਤ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਉਸ਼ਾ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸਮਾਂ, ਅਤੇ ਸੱਤ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ। ਇੱਥੇ, ਪਾਪੀ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਰੌਰਵ ਆਦਿ ਨਰਕਾਂ ਦਾ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਰੂਪਾਂ-ਬਦਲਾਵਾਂ ਦੀ ਨਿਰਧਾਰਤਾ ਵੀ। ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਦੂਜੀ ਰਚਨਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ-ਵਿਨਾਸ਼ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ; ਹਰ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ, ਮਹਾਨ ਜੀਵ ਵੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗਣਨਾ, ਉਸ ਦੀ ਅਸਥਿਰਤਾ, ਸੁਖ-ਭੋਗਾਂ ਦੇ ਦੁਖ, ਅਤੇ ਸੰਸਾਰਕ ਜੀਵਨ ਦੀ ਕਠਿਨਾਈ ਨੂੰ ਸਮਝ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ, ਵੈਰਾਗ ਦੇ ਦੁਸ਼ਪ੍ਰਭਾਵ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਗਟ-ਅਪ੍ਰਗਟ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਅਡੋਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਤਿੰਨ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁਖ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਵਿਰੂਪਾਕਸ਼ਾ—ਨਿਰਮਲ—ਕਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ-ਆਨੰਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਥਾਂ ਤੋਂ ਡਰਦਾ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਰਤਵਿਆਂ ਅਤੇ ਅਧਿਕਾਰ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇੱਥੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰੂਪ-ਬਦਲਾਵ—ਸਿਰਜਣਾ, ਵਿਨਾਸ਼, ਅਤੇ ਬਦਲਾਅ—ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਕਿਰਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਾਪਸੀ, ਅਤੇ ਫਲ ਦਾ ਬਿਆਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਵਸੀਸ਼ਠ ਦਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣਾ, ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਜਨਮ, ਸੌਦਾਸਾ ਦਾ ਉਸ ਦੁਆਰਾ ਵਸ਼ ਹੋਣਾ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੁਆਰਾ ਸੌਦਾਸਾ ਦੀ ਸਜ਼ਾ—ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਪ੍ਰਾਸ਼ਰ ਦਾ ਮੂਲ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਧੀ ਵਿੱਚ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਭਗਵਾਨ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਅਤੇ ਵਿਅਾਸ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਜਨਮ—ਇਹ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ। ਸ਼ੁਕਾ, ਬੁਧੀਮਾਨ ਪੁੱਤਰ, ਕਿਵੇਂ ਜਨਮਿਆ; ਪ੍ਰਾਸ਼ਰ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਵਿਚਕਾਰ ਵੈਰ; ਵਸੀਸ਼ਠ ਦੁਆਰਾ ਅੱਗ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ ਕੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼, ਅਤੇ ਕਣਵਾ ਰਿਸ਼ੀ ਦੁਆਰਾ ਮਿਲਾਪ ਲਈ ਅੱਗ ਨੂੰ ਬੁਝਾਇਆ ਗਿਆ। ਭਗਵਾਨ ਨੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ, ਚਾਰ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲਾ ਵੇਦ ਮੁੜ ਚਾਰ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ। ਵਿਅਾਸ ਜੀ ਨੇ, ਸਭ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ, ਉਸ ਦੀ ਵੰਡ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆਂ ਨੇ ਹੋਰ ਸ਼ਾਖਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ। ਪ੍ਰਯਾਗ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਪੂਛਿਆ, ਅਤੇ ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਧਰਮ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੁਆਰਾ ਉਪਦੇਸ਼ਿਤ ਹੋਏ। ਇਹ ਸਭ, ਸੱਚੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਵਿੱਚ, ਦੁਜਾ-ਜਨਮਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਉੱਤਮ ਪਰੰਪਰਾ, ਧਰਮ-ਨਿਸ਼ਠ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਲਈ, ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ। ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਮਹਾਨ-ਆਤਮਾ ਪੁਲਸਤਿਆ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਪੁਲਸਤਿਆ ਨੇ ਗੰਗਾਦਵਾਰ 'ਤੇ ਭੀਸ਼ਮ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ—ਉਸ ਦੀ ਪਾਠ, ਸੁਣਨ ਅਤੇ ਯਾਦ ਰੱਖਣ, ਸ਼ੁਭ, ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ, ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਅਤੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੁਰਾਣਾ, ਕ੍ਰਮਵਾਰ, ਸੂਤਾ ਨੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ ਸੀ। ਜੋ ਇਸ ਦਾ ਚੌਥਾ ਹਿੱਸਾ ਵੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੂਰਾ ਪੁਰਾਣਾ ਪੜ੍ਹਿਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਉਹ ਦੁਜਾ-ਜਨਮੀ, ਜੋ ਚਾਰੇ ਵੇਦ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਗ ਅਤੇ ਉਪਨਿਸ਼ਦ, ਅਤੇ ਪੁਰਾਣਾ ਸਮਝਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਗਿਆਨੀ ਹੈ। ਵੇਦ ਨੂੰ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣਾ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਵੇਦ, ਥੋੜ੍ਹੀ ਵਿਦਿਆ ਵਾਲੇ ਵਿਅਕਤੀ ਤੋਂ ਡਰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸੋਚਦਾ ਹੈ, "ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਵਿਗਾੜ ਦੇਵੇਗਾ।" ਆਤਮ-ਜਨਮਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਬਿਆਨ ਕੀਤੀ ਇੱਕ ਚੈਪਟਰ ਵੀ ਪੜ੍ਹ ਕੇ, ਵਿਅਕਤੀ ਮੁਸੀਬਤਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਅਤੇ ਇੱਛਿਤ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਪੁਰਾਣਾ ਕਹਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਇਸ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਜਾਣ ਲੈਂਦਾ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਸੂਤਾ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ: "ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਮਨ-ਜਨਮ ਪੁੱਤਰ, ਪੁਲਸਤਿਆ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਭੀਸ਼ਮ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲੇ?" "ਸੂਤਾ, ਪਾਪੀ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਉਸ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿਰਲਾ ਹੈ; ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਅਜੀਬ ਗੱਲ ਹੈ—ਰਿਸ਼ੀ ਇੱਕ ਕਸ਼ਤਰੀ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲਿਆ?" "ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਗਿਆਨੀ, ਕਿਹੜੀ ਵੱਡੀ ਤਪਸਿਆ ਨਾਲ ਉਹ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ? ਕਿਹੜੀ ਆਚਾਰ, ਜਾਂ ਹੋਰ ਕਿਹੜਾ ਉਪਵਾਸ ਕੀਤਾ?" "ਜਿਸ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰਿਸ਼ੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਬੋਲਿਆ—ਕੀ ਉਸ ਨੇ ਕੁਝ, ਅੱਧਾ, ਜਾਂ ਪੂਰਾ ਮਹਾਉਤਸਵ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ?" "ਕਿਸ ਥਾਂ ਤੇ, ਕਿਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਪੁਲਸਤਿਆ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ? ਦੱਸੋ, ਸੁਭਾਗੀ, ਅਸੀਂ ਸੁਣਨ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹਾਂ।" ਸੂਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਜਿੱਥੇ ਪਵਿੱਤਰ ਗੰਗਾ, ਨੇਕ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀ ਮਿਤ੍ਰ, ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਨਿਕਲ ਕੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਦੀ ਹੈ—ਉਸ ਗੰਗਾਦਵਾਰ ਮਹਾਤੀਰਥ 'ਤੇ, ਭੀਸ਼ਮ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤਕ, ਮਹਾਨ ਆਚਾਰ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।" "ਸੌ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਾਲਾਂ ਤਕ, ਉੱਚਤਮ ਧਿਆਨ ਨਾਲ, ਉਹ ਪਰਮ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਨਿੱਤ ਨ੍ਹਾਉਣ ਦਾ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ।