ਜਦੋਂ ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ ਤੁਹਾਡੇ ਵਲੋਂ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੁਹਾਡੇ ਅੰਦਰੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ—ਜੋ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸਮਰਪਿਤ ਸੀ—ਨਿਕਾਲਿਆ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਗਿਆਨ ਦੀ ਮਰਮ ਨੂੰ ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਸਕੇ। ਹੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ! ਇੱਥੇ ਜੋ ਚੋਟੀ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੁਣ ਪੁਰਾਣਾ ਸੁਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜਾਗੀ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਪੁਰਾਣਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਓ। ਇਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ, ਜੋ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵੰਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਆਏ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣੇ ਦੀਆਂ ਉਹ ਹਿੱਸੇ ਸੁਣਾਓ ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਨ। ਇਹ ਲੰਮੇ ਅਤੇ ਪੂਰਨ ਯਜਨਾ ਸਮੇਂ, ਹੇ ਮਹਾਬੁੱਧੀਮਾਨ, ਤੁਸੀਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਣਨ ਕਰੋ। ਦੱਸੋ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਕਮਲ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਕਿਵੇਂ ਉੱਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਆਏ? ਜਿਸ ਨੇ ਉਤਪੱਤੀ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਨੇ ਕਿਵੇਂ ਰਚਨਾ ਕੀਤੀ? ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਜਿਵੇਂ ਹੋਇਆ, ਸਚਾਈ ਨਾਲ ਦੱਸੋ। ਜਦੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਐਸਾ ਪੁੱਛਿਆ, ਤਾਂ ਲੌਮਹਰਸ਼ਣ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੰਗਲਮਈ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਸੰਖੇਪ ਅਤੇ ਤਰਕਸੰਗਤ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਵਲੋਂ ਆਦਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਸਭ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਸਮਰਪਿਤ ਹੋ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦੇ ਹੋ, ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਪੁਰਾਣੇ ਦੇ ਅਰਥ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ। ਜੋ ਕੁਝ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ; ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸੂਤ ਦਾ ਸਦਾ ਦਾ ਕਰਤੱਵ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਸੱਜਣ ਲੋਕ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਅਣਗਣਤ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਵੰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਹਨ, ਉਹ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਕਿਉਂਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਸੂਤ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਅਧਿਕਾਰ ਰੱਖਦਾ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦਾ। ਜਿਵੇਂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰਾਜਾ ਪૃਥੁ ਦੇ ਯਜਨ ਸਮੇਂ, ਮਾਗਧ ਅਤੇ ਸੂਤ ਨੇ ਉਸ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਨਾਥ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਫਿਰ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿਤਾ: ਸੂਤਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਖੇਤਰ ਮਿਲਿਆ ਅਤੇ ਮਾਗਧਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਖੇਤਰ। ਉੱਥੇ, ਯਜਨ ਸਮੇਂ, ਇੱਕ ਸੂਤ ਜਨਮਿਆ; ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਸੂਤ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਇੰਦਰ-ਯਜਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਬ੍ਰਹਸਪਤੀ ਗ੍ਰਹਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਸ ਯਜਨ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਸੂਤ ਜਨਮਿਆ; ਜਿੱਥੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਜੋ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਆਹੂਤੀ ਉੱਤੇ ਭਾਰੀ ਪਿਆ। ਉੱਚੇ ਅਤੇ ਨੀਵੇਂ ਪ੍ਰਵਾਹਾਂ ਰਾਹੀਂ, ਇਹ ਜਾਤੀਆਂ ਦਾ ਮਿਲਾਪ ਹੋਇਆ; ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਕਸ਼ਤਰੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮਹਿਲਾ ਤੋਂ ਸੰਤਾਨ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ। ਪਹਿਲਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫਰਕ ਦਰਸਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਸੂਤ ਦੀ ਮੱਧਮ ਡਿਊਟੀ ਹੈ, ਜੋ ਖੇਤ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਵਿਆਪਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪੁਰਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਮੇਰਾ ਅਧਿਕਾਰ ਇੱਥੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਅਤੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਬ੍ਰਹਮ ਵਚਨ ਉਚਾਰਨ ਵਾਲਿਆਂ। ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪੁਰਾਣਾ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਾਂਗਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਮਨ-ਉਤਪੰਨ ਧੀ ਵਾਸਵ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣੀ। ਪਿਤਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ ਤੇ, ਉਹ ਮੱਛੀ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਗਈ; ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਲਈ ਅਰਣੀ, ਉਹ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਜਨਮ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣੀ। ਉਸ ਵਿੱਚ ਪਾਰਾਸ਼ਰ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ-ਚਿੱਤ ਵਾਲਾ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਜਨਮਿਆ; ਉਸ ਭਾਗਵਤੀ, ਸੱਚੇ ਰਚਨਹਾਰ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਮਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਉਸ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪੁਰਖ ਨੂੰ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਨੇ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਣ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਜਿਸਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਤੀ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰਤਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਸਨੂੰ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹੀ ਵੇਦ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਉਪਵੇਦ ਮਿਲ ਗਏ; ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਵੇਦ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਮਥਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਮਹਾਭਾਰਤ ਦਾ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਉਤਪੰਨ ਕੀਤਾ; ਜੇ ਇਹ ਤਿੰਨ—ਭਾਰਤ, ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ—ਨਾ ਹੁੰਦੇ, ਤਾਂ ਸੰਸਾਰ ਅਗਿਆਨਤਾ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ ਕਰਦਾ। ਤੁਸੀਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੁਵੈਪਾਯਨ ਵਿਆਸ ਨੂੰ ਨਾਰਾਯਣ, ਪ੍ਰਭੂ ਹੀ ਜਾਣੋ। ਭਲਾ, ਕੌਣ ਹੋਰ, ਕਮਲ-ਨੈਨੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਮਹਾਭਾਰਤ ਦਾ ਰਚਯਿਤਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਪੁਰਾਣਾ ਬ੍ਰਹਮ ਵਚਨ ਉਚਾਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਸੁਣਿਆ ਹੈ। ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਭ ਜਗਤਾਂ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਤੇਜਸ਼ਵੀ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਹ ਪੁਰਾਣਾ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ; ਪੁਰਾਣਾ, ਜੋ ਸਭ ਧਰਮ-ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਹੈ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੱਲੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਸਭ ਜਗਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ, ਸਾਰਾ ਗਿਆਨ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ; ਜੀਵਨ ਦੇ ਤਿੰਨ ਲਕੜਾਂ ਲਈ ਸਾਧਨ, ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਸੌ ਕਰੋੜ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਵਿਆਪਕ। ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਥੱਕ ਗਏ, ਕੇਸ਼ਵ ਨੇ ਘੋੜੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੇ, ਵੇਦਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਚਾਰ ਵੇਦ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਗ, ਪੁਰਾਣਾ ਅਤੇ ਵਿਅਪਕ ਧਰਮ-ਸ਼ਾਸਤਰ; ਇਹ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਸੁਰ ਨੇ ਹੜਪ ਲਏ ਸਨ। ਮੱਛੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਕਲਪ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚੋਂ ਇਹ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ; ਪ੍ਰਭੂ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਗਿਆਨ ਦੱਸਿਆ। ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਸੁਣਿਆ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਸਾਰਾ ਗਿਆਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਵੇਦ-ਵੇਤਾ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ; ਉਸ ਸਮੇਂ, ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਹੋਈ। ਪਰ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਜਦੋਂ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਪੁਰਾਣਾ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਸਾਂਭਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ, ਤਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਵਿਆਸ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹਰ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਸੰਪਾਦਨਾ ਲਈ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਹਰ ਦਵਾਪਰ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਸਨੂੰ ਚਾਰ ਲੱਖ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ; ਫਿਰ, ਅੱਠਾਰਾਂ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਕੇ, ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ। ਅੱਜ ਵੀ, ਦੇਵ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੌ ਕਰੋੜ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਵਿਆਪਕ ਹੈ; ਪਰ ਇੱਥੇ, ਇਹ ਚਾਰ ਲੱਖ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਖੇਪ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਹ ਮਹਾਨ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣਾ ਸੁਣਾਵਾਂਗਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪੰਜਵੰਜਾ ਤਿੰਨਵੰਜਾ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕ ਹਨ ਅਤੇ ਪੰਜ ਖੰਡ ਹਨ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਖੰਡ ਹੈ, ਫਿਰ ਭੂਮੀ ਖੰਡ; ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸਵਰਗ ਖੰਡ, ਫਿਰ ਪਾਤਾਲ ਖੰਡ। ਪੰਜਵਾਂ, ਜੋ ਉੱਤਰੀ ਖੰਡ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ; ਇਹ ਮਹਾਨ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣਾ ਇਥੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਬਣਿਆ। ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਉਸ ਪਦਮ ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਇਸਨੂੰ ਪਦਮ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਪੁਰਾਣਾ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਇਆ। ਜੋ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਹਰੀ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, ਅਤੇ ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਪੂਰੇ ਤੌਰ ਤੇ ਮਰੀਚੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ— ਇਹੀ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣਾ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ; ਅਤੇ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਗਿਆਨੀ ਇਸਨੂੰ ਪਦਮ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।