ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਇੱਕ ਚੂਹੇ ਨੂੰ, ਜੋ ਪਾਪੀ ਸੀ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਚੂਹੇ ਦਾ ਸਰੀਰ ਲਹੂ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਭਿੱਜ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਚੂਹਾ ਭਾਰੀ ਪੀੜਾ ਕਾਰਨ ਹੋਸ਼ ਗਵਾ ਕੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਦਇਆਲੂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਿਸ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਮਮਤਾ ਸੀ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਉੱਠ ਖੜਾ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੰਨ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਤੁਲਸੀ ਪੱਤਾ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਪੱਤਾ ਚੂਹੇ ਦੇ ਮੂੰਹ, ਸਿਰ ਤੇ ਅਤੇ ਕੰਨਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਬੋਲੇ, "ਹੇ ਮਾਤਾ ਤੁਲਸੀ, ਜੋ ਗੋਵਿੰਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੋ, ਇਸ ਪਾਪੀ ਚੂਹੇ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ "ਹਰੀ, ਨਾਰਾਇਣ, ਅਨੰਤ" ਨਾਮ ਉਚਾਰੇ। ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਪੱਤੇ ਦੇ ਸਪਰਸ਼ ਨਾਲ ਚੂਹਾ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਹਰੀ ਦੇ ਨਾਮ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਉਹ ਜਨਮ-ਮਰਨ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਮਹਾਨ ਵਿ्णੂ ਦੇ ਦੂਤ, ਜੋ ਸੁਭ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਤੁਰੰਤ ਆ ਗਏ ਅਤੇ ਉਸ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਚੂਹੇ ਨੂੰ ਲੈਣ ਲਈ ਦਿਵ੍ਯ ਰਥ ਲਿਆਏ। ਵਿ्णੂ ਦੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਚੂਹਾ, ਉਹ ਰਥ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਅਣਗਿਣਤ ਯੁੱਗਾਂ ਤੱਕ ਰਹਿ ਕੇ, ਅਖੀਰਕਾਰ ਪਰਮ ਧਾਮ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ, ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਚੂਹੇ ਨੇ ਮੁਕਤੀ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਈ। ਫਿਰ ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਾਤਾ ਤੁਲਸੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ। ਹੁਣ, ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਦੱਸੋ ਤੁਸੀਂ ਹੋਰ ਕੀ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ।" ਫਿਰ, ਅਗਲੇ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ: "ਸ੍ਰੀ ਵਿ्णੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ, ਜੋ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗ ਸਫੈਦ ਹੈ, ਹਾਥੀ ਅਤੇ ਮਕਰਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਤ ਨਾਲ ਫੇਂਕ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵ੍ਰਤ ਅਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਇਆ, ਸੁੰਦਰਤਾ ਅਤੇ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਅਸ਼ੁਭ ਹਟਾਉਂਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਪੁਸ਼ਕਰ ਦਾ ਪਾਣੀ ਤੁਹਾਡਾ ਉਧਾਰ ਕਰੇ।" ਫਿਰ, ਵਿਆਸ ਦੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਸ਼ਿਸ਼ਯ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਲੋਮਹਰਸ਼ਣ ਜਾਂ ਉਗ੍ਰਸ਼੍ਰਵਾਸ ਸੀ, ਉਹ ਸੂਤ ਵੱਖਰੇ ਬੈਠੇ ਸਨ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲੋਂ ਧਰਮ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ ਅਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਵਿਆਸ ਜੀ ਕੋਲੋਂ ਸੁਣਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਸਭ ਦੱਸਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ। "ਪੁੱਤਰ, ਸਾਰੇ ਪੁਰਾਣ ਅਤੇ ਵਿਆਸ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਸਾਂਝੇ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ; ਇਹ ਸਭ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸੁਣਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪ੍ਰਯਾਗ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਸਵੈṁ ਪ੍ਰਭੂ ਕੋਲੋਂ ਪੁੱਛਿਆ, ਅਤੇ ਜਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਮਿਲਿਆ, ਉਹ ਸਭ ਧਰਮ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਧਰਤੀ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ ਤੇ ਸੁਨਾਭਾ ਪਹੁੰਚੇ, ਜੋ ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ ਵਾਲਾ, ਸੱਚਾ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਸੂਰਤਾ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਅਦੁੱਤੀਯ ਚੱਕਰ, ਜੋ ਰੁਕਦਾ ਨਹੀਂ, ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕਰੋ; ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਚੱਕਰ ਟੁੱਟੇ ਨਾ, ਉਹ ਥਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨੋ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਸਭ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਿੱਥੇ ਗੰਗਾ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਉੱਥੇ ਚੱਕਰ ਦਾ ਕਿਨਾਰਾ ਟੁੱਟ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਨੈਮਿਸ਼ਾਰਣ ਵਿੱਚ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਲੰਮਾ ਯਜ્ઞ ਕੀਤਾ। ਉਥੇ ਜਾਣ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਧਰਮ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਦੇਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਹੋਈ। ਉਗ੍ਰਸ਼੍ਰਵਾਸ ਉਥੇ ਗਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਵਿਨਮ੍ਰਤਾ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਉਹ ਸਭ ਰਿਸ਼ੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ। ਸਭ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਯਥੋਚਿਤ ਆਦਰ-ਸੱਤਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਤਦ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਸੂਤ, ਤੁਸੀਂ ਕਿੱਥੋਂ ਆਏ ਹੋ? ਕਿਸ ਧਰਤੀ ਤੋਂ ਇੱਥੇ ਪਹੁੰਚੇ ਹੋ?" ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਅਨੁਸਾਰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਸਾਨੂੰ ਅਨੁਸਾਰ ਦੱਸੋ।" ਸੂਤ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ, ਵਿਆਸ ਦੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਸ਼ਿਸ਼ਯ ਕੋਲੋਂ ਹੁਕਮ ਲਿਆ ਸੀ—ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਕੋਲ ਜਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰ ਅਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਉਹ ਪੁੱਛਣ, ਉਹ ਦੱਸ। ਵਡਿਆਈ ਵਾਲੇ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਜੋ ਕੁਝ ਪੁੱਛੋ, ਮੈਂ ਉਹ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾਵਾਂਗਾ।" ਚਾਹੇ ਉਹ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਥਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਇਤਿਹਾਸ, ਜਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਰਮਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ, ਉਹ ਸਭ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਬੋਲੀ ਸੁਣੀ। ਫਿਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣ ਸੁਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜਾਗੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਲੋਮਹਰਸ਼ਣ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ਵਾਸਯੋਗ ਸੀ। ਉਸ ਸਭਾ ਵਿੱਚ, ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ੌਨਕ ਸੀ, ਜੋ ਗਿਆਨ ਦਾ ਅਧਿਆਪਕ ਸੀ, ਉਹ ਮੌਜੂਦ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ, ਧਰਮ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਲੋਮਹਰਸ਼ਣ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਸੂਤ, ਤੁਸੀਂ ਮਹਾਨ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਬ੍ਰਹਮ ਗਿਆਨ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹੋ। ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ ਤੁਹਾਡੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ, ਪੁਰਾਣਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਸ਼ੁੱਧ ਮਨ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਥਾਵਾਂ ਦਾ ਅਰਥ ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।" "ਹੇ ਗਿਆਨਵਾਨ, ਇੱਥੇ ਸਭ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪੁਰਾਣ ਸੁਣਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ; ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਓ। ਇਹ ਸਭ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵੰਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਆਏ ਹਨ, ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਅੰਸ਼ ਸੁਣਾਓ।" "ਇਸ ਲੰਮੇ ਅਤੇ ਪੂਰਨ ਯਜ੍ਹ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ, ਤੁਸੀਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਸੁਣਾਉ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਗਿਆਨੀ। ਕਿਵੇਂ ਕਮਲ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ, ਕਿਵੇਂ ਉਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਏ? ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਤਪੱਤੀ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਹੋਈ? ਇਹ ਸਭ ਸੱਚੀ ਘਟਨਾ ਦੱਸੋ।" ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਲੋਮਹਰਸ਼ਣ ਨੇ ਮੰਗਲਮਈ ਬੋਲ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। "ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਵਲੋਂ ਆਦਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਪਾ ਕੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਅਰਥ ਵਾਸਤੇ ਮੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕੀਤਾ। ਜੋ ਕੁਝ ਮੈਂ ਸੁਣਿਆ ਅਤੇ ਜੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ; ਇਹ ਸੂਤ ਦੀ ਸਦਾ ਦੀ ਡਿਊਟੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਧਰਮਵਾਨ ਮੰਨਦੇ ਹਨ।" "ਦੇਵਤਿਆਂ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਵੰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕਰਨੀ, ਇਹ ਸਾਡਾ ਕਰਤੱਬ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਬ੍ਰਹਮ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਹਨ, ਉਹ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵੇਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਕਿਉਂਕਿ ਕੋਈ ਵੀ ਸੂਤ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਅਧਿਕਾਰ ਰੱਖਦਾ ਨਹੀਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਵਿੱਤਰ ਆਦਰ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੀ ਮਹਾਨ ਕਥਾ ਉਥੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਈ।