ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਹਿਮਾਨ ਠੰਢ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋਇਆ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਗੋਪਾਲਕ ਨੇ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਆਦਰ ਨਾਲ ਅੱਗਵਾਈ ਕੀਤੀ। ਉਸਨੂੰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਕੁਸ਼ ਦੀ ਬਿਛਾਉਣੀ ਦਿੱਤੀ, ਪੈਰ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਆਦਰ-ਸਨਮਾਨ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ। ਫਿਰ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਮਹਿਮਾਨ ਦੇ ਕੋਲ ਬੈਠ ਗਿਆ ਅਤੇ ਸੁਚੱਜੀ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਉਹ ਅਤੇ ਗੋਪਾਲਕ ਨੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਤਾਜ਼ਾ ਤੋਰੀ ਦੀ ਸਬਜ਼ੀ ਪਕਾਈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਤਿਆਰ ਹੋਈ, ਉਹ ਧਰਮਪਤਨੀ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੰਡਿਆ ਅਤੇ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਹਿੱਸਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਗੋਪਾਲਕ, ਜੋ ਵੀਹ ਦਿਨ ਤੋਂ ਉਪਵਾਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਮਹਿਮਾਨ ਨੇ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਉਹ ਧਰਮਪਤਨੀ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ, ਆਪਣਾ ਹਿੱਸਾ ਵੀ ਮਹਿਮਾਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਨਾਲ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਦੋ ਉੱਚ-ਹਿਰਦੇ ਵਾਲੇ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਮਹਿਮਾਨ—ਤਿੰਨਾਂ ਵਿਚਕਾਰ—ਦੋ ਹਿੱਸੇ ਖਾਧੇ ਗਏ। ਉਹ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮਹਿਮਾਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਵਾਂਗ ਅਟੁੱਟ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ। ਉਹ ਰਾਤ ਉਥੇ ਟਿਕਿਆ, ਤੇ ਸਵੇਰੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਚਲਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਪਵਾਸ ਕਰਦਿਆਂ ਇਕੀ ਦਿਨ ਲੰਘ ਗਏ। ਫਿਰ ਉਹ ਦੋ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ, ਪਤੀ-ਪਤਨੀ, ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਹੋ ਗਏ। ਆਪਣੇ ਪੁੰਨ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ, ਉਹ ਸੋਭਾਵਾਨ ਦੰਪਤੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਗਏ, ਜੋ ਕਿ ਯੋਗੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ। ਮਹਿਮਾਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਪੁੰਨ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਉਸ ਰਾਜ ਵਿਚੋਂ ਅਕਾਲ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਲੋਕ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ, ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਰੋਗ ਮੁਕ ਗਏ। ਲੋਕ ਧਨ, ਅਨਾਜ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੌਲਤ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਗਏ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲੇ ਬਣੇ। ਉਥੇ ਡਾਕੂਆਂ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਲੋਕ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਕਰਤੱਬਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨ ਰਹਿਣ ਲੱਗ ਪਏ; ਬੱਦਲ ਚਾਹੀਦੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਸਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪੁਰਖੇ ਅਤੇ ਵੰਸ਼ਜ ਵੀ, ਉਸੀ ਕਰਮ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਏ, ਧਨ-ਦੌਲਤ ਨਾਲ ਪਰਿਪੂਰਨ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਆਦਰਿਤ ਹੋਏ। ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਰੋਗ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ਬੇਲੀ ਫੁੱਲੀ-ਫਲੀ। ਲੋਮਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਹਿਮਾਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਇਹ ਕਥਾ ਸੁਣਾਈ। ਦੋਵੇਂ ਆਨੰਦਤ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਹੁਣ ਹੋਰ ਕੀ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ? ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਦ ਲੋਮਸ਼, ਜੋ ਤਪੱਸਿਆ ਦਾ ਖਜ਼ਾਨਾ ਸੀ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਿਆਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਦ ਇੱਕ ਕਾਲ-ਪਕੜੀ ਕਾਲੀ ਚੂਹਾ ਆਪਣੇ ਬਿਲ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਉੱਪਰ ਆਇਆ। ਉਹ ਕਾਲਾ ਚੂਹਾ, ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉੱਪਰ ਉੱਠ ਗਿਆ ਅਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਵਾਜ਼ ਮਾਰ ਕੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ: "ਇਹ ਚੂਹਾ, ਮੰਦ-ਮਨ, ਬੁਰਾ ਹੈ; ਇਹ ਰਾਤ ਨੂੰ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਖੁਦਾਈ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਤੇਜ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਘਰੇਲੂ ਸਮਾਨ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ।" ਕਿਰਪਾ ਸਾਰੇ ਵਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਮੰਨੀ ਗਈ ਹੈ, ਪਰ ਦੁਸਟ ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਤੇਜ਼ ਭਾਲ ਨਾਲ ਉਸ ਚੂਹੇ ਨੂੰ ਵਾਰਿਆ ਅਤੇ ਠੀਕ ਸਮੇਂ ਤੇ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਚੂਹਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਿੱਜ ਗਿਆ ਸੀ, ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਉਸਦੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦਰਦ ਨਾਲ ਮੰਦ ਹੋ ਗਏ। ਜਦ ਚੂਹਾ ਡਿੱਗ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਦਿਆਲੁ, ਉੱਚਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਦੁੱਖ ਭਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਕੱਢੀ ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਉੱਠ ਕੇ ਆਪਣੇ ਕੰਨ ਤੋਂ ਸੁੰਦਰ ਤੁਲਸੀ ਦਾ ਪੱਤਾ ਲਿਆ। ਉਸਨੇ ਉਹ ਪੱਤਾ ਚੂਹੇ ਦੇ ਮੂੰਹ, ਸਿਰ ਅਤੇ ਕੰਨਾਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ: "ਹੇ ਮਾਤਾ ਤੁਲਸੀ, ਗੋਵਿੰਦਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ, ਇਸ ਪਾਪੀ ਚੂਹੇ ਨੂੰ ਉੱਚਤਮ ਅਵਸਥਾ ਦਿਉ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਹਿਤੈਸ਼ੀ ਸੀ, ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ "ਹਰੀ, ਨਾਰਾਇਣ, ਅਨੰਤ" ਦੇ ਨਾਮ ਉਚਾਰੇ। ਤੁਲਸੀ ਪੱਤੇ ਦੇ ਸਪਰਸ਼ ਨਾਲ, ਚੂਹਾ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਹਰੀ ਦੇ ਨਾਮ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਜਨਮ-ਮਰਨ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਦੂਤ, ਸਭ ਸ਼ੁਭ ਲਕੜੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਜਲਦੀ ਆਏ ਅਤੇ ਉਸ ਚੂਹੇ ਨੂੰ, ਜਿਸਦੇ ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਲੈ ਜਾਣ ਲਈ ਦਿਵ੍ਯ ਰਥ ਲੈ ਕੇ ਪਹੁੰਚੇ। ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਉੱਚਤਮ ਧਾਮ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਖਾਂ-ਕਰੋੜਾਂ ਯੁੱਗ ਰਹਿ ਚੁੱਕਾ ਸੀ। ਉਥੇ ਹੀ, ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਚੂਹੇ ਨੇ ਮੁਕਤੀ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਈ। ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਮਹਾਤਮ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਹੁਣ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਭਾਗ ਵਾਲੇ, ਦੱਸੋ ਤੁਸੀਂ ਹੋਰ ਕੀ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ। ਸ੍ਰੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਜੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ, ਜੋ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਾਂਗ ਚਿੱਟਾ ਹੈ, ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਮਕਰਾਂ ਦੀ ਹਲਚਲ ਨਾਲ ਫੇਨ ਉੱਠਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਵ੍ਰਤ ਅਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਵਾਲੇ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੇਵਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਗੁਰੂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਇਆ, ਸੋਭਾ ਅਤੇ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਅਸ਼ੁਭਤਾ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ—ਉਹ ਪੁਸ਼ਕਰ ਦਾ ਪਾਣੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰੇ। ਵਿਆਸ ਦਾ ਗਿਆਨਵਾਨ ਸ਼ਿਸ਼, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਲੋਮਹਰਸ਼ਣ ਜਾਂ ਉਗ੍ਰਸ਼੍ਰਵਾਸ ਸੀ, ਵੱਖਰੇ ਬੈਠਾ ਸੀ, ਸੁਤ ਵਜੋਂ। ਉਹ ਸਾਧੂਆਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਵਿਚ ਗਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਧਰਮ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, ਅਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਸੁਣਿਆ, ਉਹ ਪੂਰਾ ਬਿਆਨ ਕਰ। ਬੇਟਾ, ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਸਾਰੇ ਪੁਰਾਣ ਅਤੇ ਵਿਆਸ ਜੀ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਹਨ; ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸਾਧੂਆਂ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਦੱਸ। ਪ੍ਰਯਾਗ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਉੱਤਮ ਸਾਧੂਆਂ ਨੇ ਖੁਦ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਮਿਲਿਆ, ਉਹ ਸਾਧੂ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਪਵਿੱਤਰ ਭੂਮੀ ਲੱਭਦੇ ਹੋਏ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੁਆਰਾ ਸੁਨਾਭਾ ਨਾਮਕ ਥਾਂ ਤੇ ਲਿਜਾਏ ਗਏ, ਜੋ ਦਿਵ੍ਯ, ਸੱਚਾ ਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਅਦੁੱਤੀਯ ਚੱਕਰ, ਜੋ ਰੁਕਦਾ ਨਹੀਂ, ਤੁਸੀਂ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪਿੱਛਾ ਕਰੋ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੀਦਾ ਸੁਖ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੋਗੇ। ਜਿੱਥੇ ਧਰਮ ਦਾ ਚੱਕਰ, ਘੁੰਮਦਾ ਹੋਇਆ, ਆਪਣਾ ਕਿਨਾਰਾ ਨਾ ਤੋੜੇ, ਉਹ ਥਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨੋ—ਇਹ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਪ ਕਿਹਾ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਸਾਧੂਆਂ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਫਿਰ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਚੱਕਰ ਦਾ ਕਿਨਾਰਾ ਓਥੇ ਟੁੱਟਿਆ ਜਿੱਥੇ ਗੰਗਾ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਸਨ।