ਇਕ ਵਾਰ, ਧਰਮ ਦੇ ਮਹਾਨ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਘਰਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਸਿੱਧਾਂਤ ਸਪਸ਼ਟ ਕੀਤੇ: ਜੇ ਪਿਛਲੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਨਾਲ ਘਰਵਾਲਾ ਧਨਵਾਨ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਸੇ ਨੂੰ ਗੈਸਟ—ਅਤਿਥੀ—ਦੀ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਸੇਵਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜਦੋ ਅਤਿਥੀ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਭਾਵ ਨਾਲ ਘਾਸ ਜਾਂ ਹੋਰ ਉਪਲਬਧ ਚੀਜ਼ਾਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣ; ਜੇ ਘਾਸ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਕਿਹਾ ਜਾਵੇ, “ਜਮੀਨ ਤੇ ਬੈਠੋ।” ਪੈਰ ਧੋਣ ਲਈ ਵਧੀਆ ਪਾਣੀ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇ, ਅਤੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੇਰੀਅਤ ਜਾਂ ਹੋਰ ਹਾਲ-ਚਾਲ ਪੁੱਛੀ ਜਾਵੇ। ਫਿਰ, ਭਾਵ ਨਾਲ ਫਲ ਜਾਂ ਹੋਰ ਖਾਣ-ਪਾਣ ਦੀ ਚੀਜ਼ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ; ਜੇ ਇਹ ਵੀ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਗਿਆਨਵਾਨ ਘਰਵਾਲਾ ਖੁਸ਼ੀ-ਮਨ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਸਥਿਤੀ ਸਮਝਾਵੇ। ਉਹ ਕਹੇ, “ਮੈਂ ਵੱਡਾ ਪਾਪੀ ਤੇ ਗਰੀਬ ਹਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਮਹਾਨ ਅਤਿਥੀ ਹੋ; ਮੈਂ ਤਨ-ਮਨ-ਧਨ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਕਿਸਮਤ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਹੈ।” ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਜੇਕਰ ਗਰੀਬ ਵੀ ਸੱਚੀ ਨੀਅਤ ਨਾਲ ਅਤਿਥੀ ਦੀ ਆਦਰ ਸੇਵਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਧਰਮ ਦੇ ਫਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—even ਜੇ ਉਹ ਆਚਰਣ ਤੋਂ ਵਿੱਥੜਾ ਹੋਵੇ। ਪਰ ਜੇ ਅਤਿਥੀ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਾ ਮਿਲੇ ਤੇ ਉਹ ਘਰ ਤੋਂ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋ ਕੇ ਚਲਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਘਰਵਾਲੇ ਦੇ ਲੱਖਾਂ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਪੁੰਨ ਵੀ ਘਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜੇ ਇੱਕ ਅਤਿਥੀ ਨੂੰ ਭਾਵ ਨਾਲ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਹਰਿ—ਵਿਸ਼ਨੁ—ਉਸ ਦੇ ਲੱਖਾਂ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਤੁਰੰਤ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ, ਇਹ ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੈ, ਇਹ ਪੱਕਾ ਹੈ: ਘਰਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਅਤਿਥੀ-ਸੇਵਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ। ਮੁੜ-ਮੁੜ ਕਿਹਾ ਗਿਆ: ਜੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਅਤਿਥੀ ਦੀ ਆਦਰ ਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਘਰਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ। ਦਵਾਪਰ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਨੁੱਖ ਸੀ—ਜਨਾਤੀਧਰਮਾ—ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕਰਤਵਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਤੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸ੍ਰੀਵੱਲਭਾ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਗਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲਗਨ ਸ਼ੀਲ ਰਹਿੰਦੇ, ਸਾਰੇ ਕਰਤਵਾਂ ਨਿਭਾਉਂਦੇ, ਤੇ ਸੌਰਾਟ੍ਰ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਸਾ ਲਿਆ। ਪਰ, ਉਥੇ ਮੰਦ-ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਬਾਰ੍ਹਾ ਸਾਲ ਮੀਂਹ ਨਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਵੱਡਾ ਅਕਾਲ ਪੈ ਗਿਆ। ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਅਕਾਲ ਵਿੱਚ, ਉਹਨਾਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕ ਦੁੱਖ-ਕਲੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਏ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਆਚਰਣ-ਰੀਤੀ ਵੀ ਛੱਡ ਬੈਠੇ। ਜਨਾਨਭਦ੍ਰ—ਦਵਾਪਰ ਦੇ ਮਹਾਨ ਯੋਗੀ—ਅਕਾਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਧਨ ਗਵਾ ਬੈਠੇ ਤੇ ਬਹੁਤ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਗਏ। ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਤੇ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਤੜਪਦੇ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਪਹਾੜ ਦੀ ਢਲਾਨ ਉੱਤੇ ਫਲ-ਮੂਲ ਲੱਭਣ ਚਲੇ। ਪਹਾੜ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ, ਉਹ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਵਾਲਾ ਤੇ ਭੁੱਖਾ, ਇਕ ਉਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਇਕ ਘੀਆ-ਫਲ ਲੱਭ ਲਿਆ। ਉਹ ਫਲ ਲੈ ਕੇ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਜਨਾਨਭਦ੍ਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆਏ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਆਕਾਸ਼ ਨੀਲੇ ਕਮਲਾਂ ਵਾਂਗ ਘਣਿਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕ ਗਿਆ ਤੇ ਵੱਡੀ ਮੀਂਹ ਪਈ। ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ, ਮੀਂਹ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਹੋਏ, ਘਰ ਆਏ; ਇਕ ਜੰਗਲੀ ਮਨੁੱਖ ਵੀ, ਠੰਡੀ ਨਾਲ ਕੰਬਦਿਆਂ, ਘਰ ਆਇਆ। ਜਨਾਨਭਦ੍ਰ ਨੇ, ਅਤਿਥੀ ਨੂੰ ਠੰਡੀ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਦੇਖ, ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ, ਘਾਸ ਦੀ ਅਸਨੀ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪੈਰ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਤੇ ਹੋਰ ਰਿਵਾਇਤੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਫਿਰ, ਮਿੱਠੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਉਸ ਅਤਿਥੀ ਨਾਲ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਤੇ ਗਵਾਲਾ, ਦੋਵੇਂ ਮਿਲ ਕੇ, ਨਵੇਂ ਘੀਆ-ਫਲ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪਕਾਇਆ। ਉਸ ਫਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਧਰਮਵਾਨ ਪਤਨੀ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਵੰਡ ਕਰ ਕੇ ਹਿੱਸਾ ਦਿੱਤਾ; ਤੇ ਗਵਾਲਾ, ਜੋ ਵੀਹ ਦਿਨਾਂ ਤੋਂ ਉਪਵਾਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਲੈ ਗਿਆ। ਆਦਰਿਤ ਅਤਿਥੀ ਨੇ, ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ; ਫਿਰ ਧਰਮਵਾਨ ਪਤਨੀ ਨੇ ਆਪਣਾ ਹਿੱਸਾ ਵੀ ਅਤਿਥੀ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਨ-ਹਿਰਦੇ ਵਾਲੇ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਤੇ ਅਤਿਥੀ, ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਰਮ-ਭਾਵ ਸਾਂਝਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਉਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਅਤਿਥੀ, ਦੋ ਹਿੱਸੇ ਖਾ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਿਆ; ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਵਿਸ਼ਨੁ ਵਾਂਗ ਭਾਵ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਅਤਿਥੀ ਉਸ ਰਾਤ ਉਥੇ ਟਿਕਿਆ, ਤੇ ਸਵੇਰੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਚਲਾ ਗਿਆ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਪਵਾਸ ਕਰਦਿਆਂ, ਇਕਾਈ-ਇੱਕ-ਦਿਨ ਹੋ ਚੁੱਕੇ। ਫਿਰ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਨ-ਆਤਮਾ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ, ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਹੋ ਗਏ। ਆਪਣੇ ਪੁੰਨ ਦੇ ਬਲ ਤੇ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੁ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ—ਜੋ ਯੋਗੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਔਖਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਅਤਿਥੀ-ਪੂਜਾ ਦੇ ਪੁੰਨ ਨਾਲ, ਅਕਾਲ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ; ਲੋਕ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਏ, ਦੁੱਖ ਤੇ ਰੋਗ ਤੋਂ ਮੁਕਤ। ਉਹਨਾਂ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਲੋਕ ਧਨ, ਅਨ, ਹੋਰ ਸੰਪਤੀ ਨਾਲ ਪਰਿਪੂਰਨ ਹੋ ਗਏ, ਧਰਮ-ਭਾਵ ਵਿੱਚ ਲਗਨ ਸ਼ੀਲ ਹੋ ਗਏ; ਚੋਰ-ਡਾਕੂ ਖਤਮ ਹੋ ਗਏ, ਤੇ ਰਾਜਾ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਖਵਾਲਾ ਬਣ ਗਿਆ। ਲੋਕ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਕਰਤਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਏ, ਘਣਿਆਂ ਵਾਂਗ ਮੀਂਹ ਪਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੂਰਵਜ ਤੇ ਉਤਰਾਧਿਕਾਰੀ, ਉਸ ਅਤਿਥੀ-ਪੂਜਾ ਦੇ ਕਰਮ ਨਾਲ, ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਮੁਕਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ; ਨਿਰਦੋਸ਼, ਧਨਵਾਨ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੁਆਰਾ ਆਦਰਿਤ ਹੋਏ। ਦੁੱਖ ਤੇ ਰੋਗ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਵਧੀ। ਲੋਮਸ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਅਤਿਥੀ-ਪੂਜਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਦੋ ਪ੍ਰਸੰਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਹੋਰ ਕੀ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ? ਵਿਆਸ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜਦ ਲੋਮਸ਼, ਤਪਸਿਆ ਦੇ ਖਜ਼ਾਨੇ, ਇਹ ਬਾਤਾਂ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਇੱਕ ਕਾਲਾ ਚੂਹਾ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਬਿੱਲ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲ ਆਇਆ; ਉਹ ਕਾਲਾ ਚੂਹਾ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਬਿੱਲੋਂ ਉੱਭਰ ਆਇਆ। ਫਿਰ, ਵਾਰ-ਵਾਰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ: “ਇਹ ਚੂਹਾ, ਮੰਦੇ ਇਰਾਦਿਆਂ ਨਾਲ, ਬੁਰਾ ਹੈ; ਰਾਤ ਨੂੰ ਇਹ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਖੋਦ-ਖੋਦ ਕੇ ਘਰ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੁਕਸਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।” ਦਇਆ, ਸਾਰੇ ਵਰਗਾਂ ਵਿੱਚ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਗੁਣ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਮੰਦ-ਚਰਿਤਰ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਲੋਮਸ਼ ਨੇ ਉਸ ਚੂਹੇ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਬਾਣ ਨਾਲ ਵੱਜ ਦਿੱਤਾ, ਹੇ ਉਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ।