ਲੋਮਸ਼ ਜੀ ਨੇ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ, “ਜੋ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਵਨਵਾਸੀ, ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਅਤੇ ਭਿਖਮੰਗੇ ਦੀ ਆਦਰ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਘਰ ਚਾਰੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚਾਰੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਗ੍ਰਿਹਸਥੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮੁੱਖ ਮੰਨੇ ਗਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਇਹ ਕ਼ਰਜ਼ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਅਤਿਥੀਆਂ ਦੀ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਸੇਵਾ ਕਰਣ। ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਕਰਤਵ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਅਤਿਥੀ ਦੀ ਆਦਰ-ਸਤਿਕਾਰ ਕਰੇ; ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਆਪਣੇ ਆਚਰਨ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਉਹ ਅਤਿਥੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਅਲਸ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਹੋਰ ਸਭ ਪੁੰਨ ਦਾਨ ਕਿਸ ਕੰਮ ਦੇ? ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਨਾਂ, ਵੰਸ਼ ਜਾਂ ਨਿਵਾਸ ਥਾਂ ਜਾਣੀ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀ, ਜੋ ਅਚਾਨਕ ਘਰ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਗਿਆਨੀ ਅਤਿਥੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਵੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਸ਼ਤਰੀ, ਵੈਸ਼ ਜਾਂ ਸ਼ੂਦਰ ਵੀ ਘਰ ਆਉਣ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਸੱਚੀ ਦਰਸ਼ਟੀ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਸਮਾਨ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਚੰਡਾਲ ਆਦਿ ਨੀਚ ਜਾਤੀਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵੀ, ਜਦੋਂ ਘਰ ਆਉਣ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਵਾਂਗ, ਪੈਰ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ, ਅਰਘ ਅਤੇ ਵਧੀਆ ਭੋਜਨ ਦੇ ਕੇ ਆਦਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਅਤਿਥੀ ਆਉਣ ਸਮੇਂ ਗ੍ਰਿਹਸਥੀ ਰਵਾਨਾ ਹੋਣ ਲੱਗਾ ਹੋਵੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਪੈਰ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ, ਅਰਘ ਆਦਿ ਦੇਵੇ। ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੈਰੀਅਤ ਪੁੱਛੇ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਜਾਂ ਕੀਮਤੀ ਤੋਹਫੇ ਦੇਵੇ। ਘਰ ਵਿਚ ਸੁਖਦਾਇਕ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਮਿਹਮਾਨ ਲਈ ਵਿਛੋਣਾ ਤਿਆਰ ਕਰੇ; ਜੇ ਮਿਹਮਾਨ ਸਵੇਰੇ ਜਾਣਾ ਚਾਹੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾ ਕਰੇ। ਜੇ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਕਰਕੇ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਦੇ ਕੋਲ ਧਨ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਅਤਿਥੀ ਦਾ ਆਦਰ-ਸਤਿਕਾਰ ਕਰੇ। ਜਦੋਂ ਅਤਿਥੀ ਆਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਘਾਹ ਆਦਿ ਭਾਵ ਨਾਲ ਦੇਵੇ; ਜੇ ਘਾਹ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਆਦਰ ਨਾਲ ਕਹੇ, “ਧਰਤੀ ਤੇ ਬੈਠ ਜਾਓ ਜੀ।” ਪੈਰ ਧੋਣ ਲਈ ਵਧੀਆ ਪਾਣੀ ਦੇਵੇ, ਫਿਰ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੈਰੀਅਤ ਪੁੱਛੇ। ਫਿਰ ਭੋਜਨ ਲਈ ਫਲ ਆਦਿ ਭਾਵ ਨਾਲ ਦੇਵੇ; ਜੇ ਇਹ ਵੀ ਨਾ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਗਿਆਨਵਾਨ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦੇਵੇ। ਉਹ ਕਹੇ, “ਮੈਂ ਪਾਪੀ, ਗਰੀਬ ਹਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਉੱਚ ਅਤਿਥੀ ਹੋ; ਮੈਂ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਮੈਤਰੀ ਕਰਮਾਂ ਕਰਕੇ ਅਸਮਰੱਥ ਹਾਂ।” ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਗਰੀਬ ਵੀ ਅਤਿਥੀ ਦਾ ਸੱਚੇ ਦਿਲੋਂ ਆਦਰ ਕਰ ਲਵੇ, ਤਾਂ ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਆਚਰਨ ਤੋਂ ਡਿੱਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਨਤੀਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਅਤਿਥੀ ਆਦਰ ਨਾ ਮਿਲਣ ਤੇ ਘਰ ਛੱਡ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਨੇ ਲੱਖਾਂ ਜਨਮਾਂ ਚ ਕਮਾਇਆ ਪੁੰਨ ਘਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਇਕ ਵੀ ਅਤਿਥੀ ਨੂੰ ਭਾਵ ਨਾਲ ਆਦਰ ਮਿਲ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਹਰਿ ਲੱਖਾਂ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਤੁਰੰਤ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ, ਲਾਭਕਾਰੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਤਾ ਨਾਲ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਗ੍ਰਿਹਸਥਾਂ ਲਈ ਅਤਿਥੀ ਸੇਵਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਮਾਰਗ ਨਹੀਂ। ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ, ਜੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਅਤਿਥੀ ਦਾ ਆਦਰ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਗ੍ਰਿਹਸਥਾਂ ਲਈ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ। ਦਵਾਪਰ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਨੁੱਖ ਸੀ ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਗਿਆਤਿਧਰਮ ਸੀ, ਜੋ ਧਰਮ-ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਤੇ ਸਭ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਸੀ; ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਨਾਂ ਸੀ ਸ਼੍ਰੀਵੱਲਭਾ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਕਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ, ਸਭ ਕਰਤਵ ਨਿਭਾਉਂਦਾ, ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਸੌਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਉੱਥੇ ਮੰਦ ਗ੍ਰਹਿ ਦੀ ਚਾਲ ਕਰਕੇ ਇੰਦਰ ਨੇ ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਸਾਲ ਤੱਕ ਮੀਂਹ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਭਾਰੀ ਅਕਾਲ ਪੈ ਗਿਆ। ਉਸ ਭਾਰੀ ਅਕਾਲ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਚਰਨ ਨੂੰ ਵੀ ਛੱਡ ਬੈਠੇ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਦਾ ਮਹਾਨ ਯੋਗੀ ਗਿਆਨਭਦ੍ਰ, ਜਿਸ ਕੋਲੋਂ ਅਕਾਲ ਕਰਕੇ ਸਾਰਾ ਧਨ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ, ਬਹੁਤ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ। ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਤੜਪਦੇ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਪਹਾੜੀ ਦੀ ਢਲਾਨ ਤੇ ਫਲ-ਮੂਲ ਲੱਭਣ ਨਿਕਲ ਗਿਆ। ਉਸ ਪਹਾੜੀ ਦੇ ਕੋਨੇ ਤੇ, ਉਹ ਲੰਬੀ ਉਮਰ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਭੁੱਖਾ ਗਿਆਨਭਦ੍ਰ, ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਇਕ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਇਕ ਕੱਦੂ ਦਾ ਫਲ ਲੱਭ ਲਿਆ। ਉਹ ਫਲ ਲੈ ਕੇ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਗਿਆਨਭਦ੍ਰ ਜਲਦੀ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਆਕਾਸ਼ ਨੀਲੇ ਕੰਵਲ ਵਾਂਗ ਬੱਦਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕ ਗਿਆ ਅਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੀ ਮੀਂਹ ਪੈਣ ਲੱਗ ਪਈ। ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਆਪਣੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਭਿੱਜਾ ਕੇ ਘਰ ਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਵਨਵਾਸੀ ਵੀ ਠੰਢ ਨਾਲ ਕੰਬਦਾ ਹੋਇਆ ਉੱਥੇ ਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਮਹਿਮਾਨ ਨੂੰ ਠੰਢ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਦੇਖ, ਗਿਆਨਭਦ੍ਰ ਨੇ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਆਦਰ ਕੀਤਾ, ਭਾਵ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਘਾਹ ਦੀ ਬਿਛਾਤੀ ਤੇ ਬੈਠਾਇਆ, ਪੈਰ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ ਤੇ ਹੋਰ ਆਦਰ-ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਬੈਠ ਗਿਆ ਅਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਗੱਲਾਂ ਕਰ ਕੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕੀਤਾ। ਗਿਆਨਭਦ੍ਰ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਗਵਾਲੇ ਸਮੇਤ, ਉਹ ਤਾਜ਼ਾ ਕੱਦੂ-ਫਲ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਪਕਾਇਆ। ਉਹ ਫਲ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਉਸ ਦੀ ਧਰਮੀ ਪਤਨੀ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੰਡਿਆ ਅਤੇ ਉਹ ਕਮਜ਼ੋਰ ਗਵਾਲਾ, ਜੋ ਵੀਹ ਦਿਨ ਤੋਂ ਉਪਵਾਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਹਿੱਸਾ ਮਿਲਿਆ। ਉਹ ਆਦਰਯੋਗ ਮਹਿਮਾਨ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਉਹ ਧਰਮੀ ਪਤਨੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲਗੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਹਿੱਸੇ ਦਾ ਫਲ ਵੀ ਮਹਿਮਾਨ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਦੋਵਾਂ ਉੱਚ-ਚਿੱਤ ਵਾਲੇ ਦੰਪਤੀ ਅਤੇ ਮਹਿਮਾਨ ਨੇ, ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਖਾ ਕੇ, ਉਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮਹਿਮਾਨ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਹੋਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਵਾਂਗ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਮਹਿਮਾਨ ਰਾਤ ਉੱਥੇ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਕਰਕੇ, ਸਵੇਰੇ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਪਵਾਸ ਕਰਦੇ ਕਰਦੇ, ਇਕੱਵੀ ਦਿਨ ਲੰਘ ਗਏ। ਉਹ ਦੋਵਾਂ ਉੱਚ-ਚਿੱਤ ਵਾਲੇ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਚਲੇ ਗਏ। ਆਪਣੇ ਪੁੰਨ ਦੇ ਬਲ ਤੇ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮਹਿਲਾ-ਪੁਰਖ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨਾਲ ਐਸਾ ਮਿਲਾਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਗਏ, ਜੋ ਯੋਗੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਦੁਸ਼ਵਾਰ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਤਿਥੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਤੇ ਆਦਰ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।