ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ, ਜੋ ਘਰ-ਗ੍ਰਿਹਸਥੀ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰ ਵੀ ਸਨ, ਮਹਾਨ ਮਹਾਨ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲੇ ਮਹਾਨ ਪੁਰਖਾਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ — "ਜੋ ਕੁਝ ਅਸਾਂ ਅਗਿਆਨਤਾ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਪ ਕੀਤੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਨਾਸ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਖੁਦ ਨਾਰਾਇਣ ਹੋ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਅਮਰ ਲੋਕ ਵੀ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਤਾਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮਾਣਵ ਹਾਂ, ਤੁਹਾਡੀ ਪੂਜਾ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ? ਜਿੰਨੀ ਸਾਡੀ ਸਮਰਥਾ ਸੀ, ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਸਾਡੀ ਮਹਿਮਾਨਦਾਰੀ ਕੀਤੀ।" ਫਿਰ ਉਹ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, "ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ, ਇਸ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਹੋਵੋ ਅਤੇ ਸਾਡੇ ਦੋਸ਼ ਮਾਫ਼ ਕਰੋ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਨ ਗ੍ਰਿਹਸਥ, ਜੋ ਮਿੱਤਰ ਵੀ ਸਨ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਲੋਮਸ਼ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਵਿਆਸ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਲੋਮਸ਼, ਜੋ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੀ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਦੇਖ ਕੇ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਆਖਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਨਿਮਰਤਾ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਹੋ, ਉੱਚ ਕੋਟਿ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੋ, ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਠਾਵਾਨ ਹੋ। ਤੁਹਾਡੇ ਨਿਮਰ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਪੂਰਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਦੋਂ ਮਹਿਮਾਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਸ਼ਿਵ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।" "ਤੁਹਾਡੀ ਜਿਹੀ ਭਗਤੀ ਸਦਾ ਮੰਗਲਮਈ ਹੋਵੇ। ਮੈਨੂੰ ਮਹਾਨ ਆਦਰ ਮਿਲਿਆ, ਵਧੀਆ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਮਹਿਮਾਨਦਾਰੀ ਹੋਈ।" ਫਿਰ, ਦੋਵੇਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਉੱਠੇ, ਫਿਰ ਲੋਮਸ਼ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਮਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਮੁਨਿ, ਉਹ ਮਹਿਮਾਨ-ਸੇਵਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸੋ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੁਖੀ ਜੀਵ ਵੀ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਮਹਿਮਾਨ ਕੌਣ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ? ਘਰ-ਵਾਲਾ ਤੇ ਮਹਿਮਾਨ ਦੋਵੇਂ ਆਪਣੀ ਇੱਛਤ ਮੰਜਿਲ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।" ਲੋਮਸ਼ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਜੋ ਜੰਗਲ ਵਾਸੀ, ਬ੍ਰਹਮਚਾਰੀ ਜਾਂ ਭਿਖਸ਼ੂ ਘਰ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਘਰ-ਵਾਸੀ ਦਾ ਘਰ ਚਾਰ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚਾਰ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਗ੍ਰਿਹਸਥੀ ਸਭ ਤੋਂ ਮੂਲ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਘਰ-ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਕਰਤਵ ਹੈ ਮਹਿਮਾਨ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰਤਾ। ਜੇ ਘਰ-ਵਾਲਾ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਤਾਂ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਪੁੰਨ ਕੰਮ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਦੇ ਨਹੀਂ।" "ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ, ਵੰਸ਼ ਜਾਂ ਨਿਵਾਸ ਪਤਾ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਅਚਾਨਕ ਘਰ ਆ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਵਿਦਵਾਨਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਮਹਿਮਾਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚਾਹੇ ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਕਸ਼ਤਰੀ, ਵੈਸ਼, ਜਾਂ ਸ਼ੂਦਰ ਹੋਣ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਘਰ ਆਉਣ ਅਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੋਰ, ਚੰਡਾਲ ਜਾਂ ਨੀਚ ਜਾਤਾਂ ਦੇ ਲੋਕ ਵੀ, ਜਦੋਂ ਘਰ ਆਉਣ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵਿਸ਼ਣੂ ਵਾਂਗ ਪੈਰ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ, ਅਰਘ ਅਤੇ ਵਧੀਆ ਭੋਜਨ ਦੇ ਕੇ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।" "ਜੇ ਘਰ-ਵਾਲਾ ਘਰ ਛੱਡਣ ਲੱਗਾ ਹੋਵੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਜਦੋਂ ਮਹਿਮਾਨ ਆ ਜਾਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਪੈਰ ਧੋਣ ਲਈ ਪਾਣੀ, ਅਰਘ ਆਦਿ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਿਆਰ ਭਰੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਹਾਲ-ਚਾਲ ਪੁੱਛੋ, ਭੋਜਨ ਜਾਂ ਕੀਮਤੀ ਵਸਤੂਆਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਦਿਓ। ਸੁਖਦਾਇਕ ਘਰ ਵਿੱਚ ਮਹਿਮਾਨ ਲਈ ਬਿਸਤਰਾ ਲਗਾਓ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਵੇਰੇ ਜਾਣਾ ਚਾਹੇ, ਰੋਕੋ ਨਾ।" "ਜੇ ਕਿਸੇ ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਘਰ-ਵਾਲਾ ਧਨਵਾਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮਹਿਮਾਨ ਦੀ ਸੇਵਾ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਘਾਸ ਆਦਿ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਆਦਰ ਨਾਲ ਆਖੋ, 'ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਬੈਠੋ।' ਪੈਰ ਧੋਣ ਲਈ ਚੰਗਾ ਪਾਣੀ ਦਿਓ, ਮਿੱਠੇ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਹਾਲ ਪੁੱਛੋ। ਫਿਰ ਫਲ-ਫੂਡ ਆਦਿ ਭੋਜਨ ਲਈ ਦਿਓ, ਜੇ ਇਹ ਵੀ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਸੱਚੇ ਮਨ ਨਾਲ ਮਹਿਮਾਨ ਨੂੰ ਦੱਸੋ।" "ਆਖੋ, 'ਮੈਂ ਪਾਪੀ ਹਾਂ, ਗਰੀਬ ਹਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਮਹਾਨ ਮਹਿਮਾਨ ਹੋ, ਮੈਂ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਸੇਵਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਮੇਰੀ ਕਿਸਮਤ ਰੁਕਾਵਟ ਹੈ।' ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਜੇਕਰ ਘਰ-ਵਾਲਾ ਗਰੀਬ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਸੱਚੀ ਨੀਅਤ ਨਾਲ ਮਹਿਮਾਨ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰਤਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਨਤੀਜਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਮਹਿਮਾਨ ਬਿਨਾ ਆਦਰ ਦੇ ਘਰੋਂ ਚਲਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਘਰ-ਵਾਲੇ ਦੇ ਲੱਖਾਂ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਪੁੰਨ ਘਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜੇ ਇੱਕ ਮਹਿਮਾਨ ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਆਦਰ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਹਰੀ ਲੱਖਾਂ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਤੁਰੰਤ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।" "ਮੈਂ ਸੱਚ ਆਖਦਾ ਹਾਂ, ਹਿਤਕਾਰੀ ਆਖਦਾ ਹਾਂ, ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਤਾ ਨਾਲ ਆਖਦਾ ਹਾਂ—ਮਹਿਮਾਨ ਦੀ ਸੇਵਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾ, ਘਰ-ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਕੋਈ ਹੋਰ ਰਾਹ ਨਹੀਂ। ਵਾਰ ਵਾਰ ਆਖਦਾ ਹਾਂ, ਜੇ ਮਹਿਮਾਨ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰਤਾ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਘਰ-ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ।" "ਦਵਾਪਰ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਮਨੁੱਖ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਗਿਆਨਧਰਮ ਸੀ, ਜੋ ਧਰਮਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਤੇ ਸਭ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਸੀ; ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਨਾਂ ਸੀ ਸ਼੍ਰੀਵੱਲਭਾ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਕਰਤਵ ਨਿਭਾਉਂਦਾ, ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਾ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਸੌਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਵਸ ਗਿਆ।" "ਉਥੇ, ਮੰਦ ਗ੍ਰਹਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਇੰਦਰ ਨੇ ਬਾਰ੍ਹਾਂ ਸਾਲ ਤੱਕ ਮੀਂਹ ਨਹੀਂ ਪਾਇਆ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਵੱਡਾ ਅਕਾਲ ਪੈ ਗਿਆ। ਉਸ ਭਿਆਨਕ ਅਕਾਲ ਵਿੱਚ, ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਆਚਾਰ-ਵਿਵਸਥਾ ਵੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ।" "ਉਸ ਸਮੇਂ, ਗਿਆਨਭਦਰ ਨਾਂ ਦਾ ਮਹਾਨ ਯੋਗੀ, ਆਪਣਾ ਧਨ ਅਕਾਲ ਵਿੱਚ ਗਵਾ ਬੈਠਿਆ ਤੇ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਤੇ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਤੜਪਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਹਾੜ ਦੀ ਢਲਾਨ ਉੱਤੇ ਫਲ ਤੇ ਜੜ੍ਹਾਂ ਲੱਭਣ ਗਿਆ।" "ਉਸ ਪਹਾੜੀ ਢਲਾਨ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ, ਉਹ ਲੰਬੇ ਉਮਰ ਵਾਲਾ ਤੇ ਭੁੱਖਾ ਗਿਆਨਭਦਰ, ਜੋ ਉੱਚ ਕੋਟਿ ਦਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ, ਇੱਕ ਹੀ ਲੌਕੀ ਦਾ ਫਲ ਲੱਭਿਆ। ਉਹ ਫਲ ਲੈ ਕੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ।" "ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਆਕਾਸ਼ ਨੀਲੇ ਕਮਲਾਂ ਵਾਂਗ ਬੱਦਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕ ਗਿਆ ਅਤੇ ਜ਼ੋਰ ਦੀ ਮੀਂਹ ਪੈਣ ਲੱਗ ਪਈ। ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਿੱਜ ਗਿਆ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ ਨਾਲ ਭਿੱਜਿਆ ਹੋਇਆ ਘਰ ਵਾਪਸ ਆਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਜੰਗਲ ਵਾਸੀ ਵੀ ਠੰਢ ਨਾਲ ਕੰਬਦਾ ਘਰ ਆ ਗਿਆ।