ਇੱਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਰੂਪਸੁੰਦਰੀ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਭਗਤ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਸ਼ੁਭ ਲਕੜਾਂ ਵਾਲੀ, ਗੁਣਵਤੀ ਅਤੇ ਸਭ ਔਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭਾਗ ਵਾਲੀ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕਈ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਜਨਮੀਆਂ। ਇਹ ਜੋੜਾ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਆਪਣੇ ਦਿਨ ਗੁਜ਼ਾਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇੱਕ ਦਿਨ ਕਾਰਤਿਕ ਮਾਸ ਆ ਗਿਆ—ਇਹ ਉਹ ਮਹੀਨਾ ਹੈ ਜੋ ਹਰੀ ਦੇ ਨੇਤਰਾਂ ਨੂੰ ਜਾਗਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਾਰਤਿਕ ਵਿੱਚ, ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਭਗਤ ਘਰ-ਘਰ ਦੀਆਂ ਦੀਆਂ ਜਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਚ੍ਰਾ, ਚਾਂਦ੍ਰਾਯਣ ਵਗੈਰਾ ਵਰਤ ਅਤੇ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇ ਭਗਤ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਭਯ ਤੋਂ ਡਰਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਪ੍ਰਬੋਧਿਨੀ ਆਈ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: “ਹੇ ਭਾਗਵਤੀ, ਅੱਜ ਪਵਿੱਤਰ ਪ੍ਰਬੋਧਿਨੀ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇ ਕਮਲ-ਨਾਭੀ ਤੋਂ ਉਪਜੀ। ਅੱਜ ਮੈਂ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਯਮ ਕਰਕੇ, ਪੂਜਾ ਕਰਾਂਗਾ।” ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਪਵਿੱਤਰ ਪੁਸ਼ਕਰ ਵਿਖੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਕਮਲ-ਨੇਤਰ, ਅਵਿਨਾਸੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਜਨਾਰਦਨ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਾਂਗਾ।” ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਸੁਣਕੇ, ਰੂਪਸੁੰਦਰੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਸੁੰਦਰ ਮੁਸਕਾਨ ਨਾਲ ਗੁਪਤ ਬੋਲ ਬੋਲੇ: “ਮੈਂ ਵੀ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਇੱਛਾ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੀ ਹਾਂ। ਸੁੰਦਰਤਾ ਅਤੇ ਆਕਰਸ਼ਣ ਦੀ ਲਾਲਸਾ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਹੈ। ਮੈਂ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਪੁਸ਼ਕਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤੀਰਥ, ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ।” ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਰੂਪਸੁੰਦਰੀ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ ਪੁਸ਼ਕਰ ਗਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ, ਰਥ ਅਤੇ ਪੰਡਿਤਾਂ ਦੀ ਸਵਾਰੀ ਸੀ। ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਧਿਆਨ ਲਗਾਇਆ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤਿਲ-ਤਰਪਣ ਦਿੱਤਾ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਹਰ ਥਾਂ ਸੁੰਦਰ ਦੀਆਂ ਦੀਆਂ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਉਸ ਸਥਾਨ 'ਤੇ, ਕਮਲ-ਨੇਤਰ, ਅਵਿਨਾਸੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਇੱਕ ਬਿੱਲੀ ਦੀ ਚਿੱਤਰਕਾਰੀ ਵੇਖੀ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਪਿਛਲਾ ਆਮ ਜਨਮ ਯਾਦ ਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਦੀ ਕਮਲ-ਜਿਹੀ ਸੁਰਤ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਹੱਸ ਪਿਆ। ਰੂਪਸੁੰਦਰੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਪਤੀ ਜੀ, ਮੇਰਾ ਚਿਹਰਾ ਵੇਖ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਕਿਉਂ ਹੱਸ ਰਹੇ ਹੋ?” ਰਾਜਾ ਨੇ, ਮਨ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਪਿਛਲੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਦੱਸਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ: “ਹੇ ਦੇਵੀ, ਇੱਕ ਵਾਰ ਮੈਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਿੱਲੀ ਸੀ। ਮੈਂ ਉੱਥੇ ਲੱਖਾਂ ਚੂਹਿਆਂ ਨੂੰ ਖਾ ਗਿਆ। ਪਰ, ਮੈਂ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੀ ਦੀ ਦੀ ਰੱਖੀ—ਭਾਵੇਂ ਝੂਠੀ ਹੀ—ਇਸ ਕਰਮ ਦੇ ਫਲ ਵਜੋਂ, ਮੈਂ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦਾ ਲੋਕ ਪਾਇਆ ਅਤੇ ਹੁਣ ਰਾਜ ਮਿਲਿਆ।” ਰੂਪਸੁੰਦਰੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਮੈਂ ਵੀ ਆਪਣਾ ਪਿਛਲਾ ਆਮ ਜਨਮ ਯਾਦ ਕਰਦੀ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਚੁਹੀ ਸੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ। ਕਾਰਤਿਕ ਦੇ ਪ੍ਰਬੋਧਿਨੀ ਨੂੰ, ਜਦ ਦੀ ਦੀ ਦੀ ਮਲਕੀ ਹੋ ਗਈ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਬਿੱਲ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ, ਦੀ ਦੀ ਦੀ ਨੋਕ ਲੈਣ ਆਈ। ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੁੱਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਮੈਂ ਨੋਕ ਖਿੱਚੀ।” “ਤੁਸੀਂ ਉੱਠ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਫੜਨ ਆਏ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੇਖਕੇ ਆਪਣੇ ਬਿੱਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵੜ ਗਈ। ਜਦ ਮੈਂ ਅੰਦਰ ਗਈ, ਮੇਰਾ ਪੈਰ ਦੀ ਦੀ ਨੋਕ ਨੂੰ ਲੱਗਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦੀ ਦੀ ਭੜਕ ਉਠੀ ਅਤੇ ਤੇਲ ਦੀ ਪਤਲੀ ਢੁੱਲ ਗਈ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਭਾਗਵਤੀ ਬਣ ਗਈ।” “ਮੈਂ, ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਦੀ ਦੀ ਨੂੰ ਜਗਾਇਆ, ਇਸ ਕਰਮ ਨਾਲ ਮੈਂ ਅਤਿ ਸੁੰਦਰਤਾ ਅਤੇ ਆਕਰਸ਼ਣ ਪਾਈ। ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਪਤੀ ਬਣੇ, ਰਾਜ, ਪੁੱਤਰ, ਅਤੇ ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੁਖ, ਅਤੇ ਵਿਰਲ ਗਿਆਨ—all ਇਹ, ਦੀ ਦੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਦੇ ਫਲ ਵਜੋਂ ਮਿਲਿਆ। ਇਸ ਲਈ, ਸਾਰਾ ਯਤਨ ਕਰਕੇ, ਸਰਵੋਤਮ ਦੀ ਦੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਭਗਤੀ ਨਾਲ।” “ਇਸ ਕਰਮ ਨਾਲ ਰਾਜ, ਵੈਭਵ, ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਦੀ ਯਾਦ ਅਤੇ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਮਿਲਿਆ। ਇਸ ਲਈ, ਪੂਰੇ ਯਤਨ ਨਾਲ, ਵਿਧੀ ਅਤੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਦੀ ਦੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਦਾ ਫਲ ਚੰਦ, ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਵਾਂਗ ਸਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਨਾਲ, ਪੂਰੇ ਭਾਵ ਤੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਦੀ ਦੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ। ਪੁਸ਼ਕਰ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ 'ਤੇ, ਦੋਹਾਂ ਨੇ ਦੀ ਦੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਪਾਈ, ਜੋ ਦੇਵ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਲਈ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਹੈ। ਜੋ ਲੋਕ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਇਸ ਦੀ ਦੀ ਦੀ ਮਹਾਤਮ ਸੁਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਹਰੀ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਜਾਂ ਔਰਤ ਇਸ ਉਪਾਸਨਾ ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟ ਕੇ, ਸਦਾ ਲਈ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅੱਖਾਂ ਦੀਆਂ ਬਿਮਾਰੀਆਂ, ਜੋ ਪਾਪ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਸਾਰੀਆਂ ਪੀੜਾਂ ਤੇ ਰੋਗ ਤੁਰੰਤ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਘਰ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਗਰੀਬੀ, ਦੁੱਖ, ਮੋਹ ਜਾਂ ਭਰਮ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ; ਲਕਸ਼ਮੀ ਹਰ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵਸਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਮਹਾਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਸ਼ਤਕ੍ਰਤੁ ਨੇ ਦਾਨ ਤੇ ਦੱਖਣਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰ ਲਈਆਂ, ਮਘਵਾਨ ਨੇ ਮਨ ਵਿਚ ਨਿਸ਼ਚਾ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ: “ਹੇ ਪੁਜਨੀਯ, ਕਿਸ ਦਾਨ ਨਾਲ ਹਰ ਥਾਂ ਅਣਖਤਮ ਤੇ ਅਤਿ ਕੀਮਤੀ ਸੁਖ ਮਿਲਦਾ ਹੈ? ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।” ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਸਵਾਲ 'ਤੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਗੁਰੂ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ, ਸਮਝਦਾਰ, ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਆਖਿਆ: “ਹੇ ਵਾਸਵ, ਸੋਨੇ, ਗਾਂ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਦਾਨ—ਜੋ ਇਹ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਜ਼ਮੀਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੋਨਾ, ਚਾਂਦੀ, ਕਪੜੇ, ਮਾਣਕ, ਰਤਨ—all ਇਹ ਵੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।” “ਜੋ ਜ਼ਮੀਨ ਜੋਤੀ ਹੋਈ, ਬੀਜੀ ਹੋਈ, ਫਸਲ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਸੂਰਜ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਉਤਨਾ ਚਿਰ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਸਤਿਕਾਰ ਪਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਜੀਵਨ ਦੀ ਲੋੜ ਵਿੱਚ ਜੋ ਪਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਗਾਂ ਦੀ ਚਮੜੀ ਜਿੰਨੀ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇਣ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਵਿੱਤਰ ਵਾਚਨ ਅਤੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਮਹਾਤਮ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਰਾਜਾ-ਰਾਣੀ ਨੇ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਜੋ ਇਹ ਸੁਣਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।