ਇਕ ਭਗਤ ਆਪਣੇ ਦੋਖਾਂ ਅਤੇ ਅਪਰਾਧਾਂ ਦੀ ਪਤਿਆਈ ਵਿੱਚ, ਹਰੀ ਦੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਹਾਜ਼ਰੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਮੇਰੇ ਹੱਥ ਕਦੇ ਦਾਨ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ, ਮੇਰਾ ਮੂੰਹ ਝੂਠ ਬੋਲਦਾ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਕੰਨ ਮੰਦੇ ਸੁਣਨ ਲਈ ਸਦਾ ਉਤਸੁਕ ਹਨ। ਹੇ ਹਰੀ! ਆਪਣੇ ਦਾਸ ਦੇ ਇਹ ਦੋਖ ਦੂਰ ਕਰ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਉਹੋ ਜੋ ਆਪਣੇ ਸ਼ਰਨ ਆਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਪਾਪ ਮਿਟਾ ਦਿੰਦੇ ਹੋ।" ਉਹ ਭਗਤ, ਨਰਕਾਸੁਰ ਦੇ ਸੰਘਾਰਕ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, "ਇਸ ਭਿਆਨਕ ਸੰਸਾਰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ, ਭਾਵੇਂ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਭਗਤੀ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਨੌਕਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਮੈਂ ਮੰਦ-ਚਿੱਤ ਅਤੇ ਕਰਮ-ਫਲ ਦੇ ਅਧੀਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਮੇਰਾ ਸਮਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਲੰਘਦਾ ਹੈ।" ਉਹ ਪੁਛਦਾ ਹੈ, "ਕੀ ਕੋਈ ਚਮਕਦਾਰ ਰਸਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਸੰਸਾਰ-ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਦੁਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਦਇਆਲੂ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੋਵੇ? ਮੇਰੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਮੋਹ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਅੰਨ੍ਹੀ ਹੋਈ, ਇੱਥੇ ਤੇਰੇ ਵੱਲ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਮੁੜਦੀ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਨੂ।" "ਭਾਵੇਂ ਮੈਂ ਪਾਪੀ ਹਾਂ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਵਿਗੜਿਆ, ਨਸ਼ਟ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੀ ਮਾਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਿਆ, ਪਰ ਅੱਜ, ਹੇ ਕੇਸ਼ੀ ਦੇ ਸੰਘਾਰਕ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੇਖਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਵਲ-ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਵੀ ਸਪਨੇ ਵਿੱਚ ਪੂਜਦੇ ਹਨ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਭਗਤ ਨੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸਤਕਾਰ ਕਰੀ। ਫਿਰ, ਵਿਆਸ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਉਸ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਸੁਣ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮੀ-ਪਤੀ, ਬੋਲਣ ਦੇ ਗਿਆਨੀ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ-ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਨੇ ਇਹ ਬਚਨ ਆਖੇ।" ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੇਰੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਮੈਂ ਸਦਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ; ਇਸ ਲਈ, ਜਲਦੀ ਹੀ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਆਵੇਗੀ।" "ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਾਪ ਤੋਂ ਬਚਾਇਆ ਸੀ; ਹੁਣ ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਭਗਤ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ—ਕੋਈ ਅਸੁਭ ਭਾਗ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਨਹੀਂ ਆਵੇਗੀ।" ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਕੌਣ ਸੀ? ਮੈਂ ਕਿਹੜਾ ਪਾਪ ਕੀਤਾ? ਤੇਰੇ ਪਿਛਲੇ ਬਚਾਏ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਕੀ ਹੈ?" "ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਕਿਵੇਂ ਜਨਮਿਆ, ਤੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਉਤਪੰਨ ਕੀਤਾ? ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇਹ ਸਭ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਸਦਾ ਦਇਆਲੂ ਹੈ।" ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਇਹ ਗੁਪਤ ਹੈ, ਦੱਸਣਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਤੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਸਨੇਹ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ—ਸੁਣ।" "ਪਹਿਲਾਂ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਧੀਆ, ਤੂੰ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮਿਆ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਵਜੋਂ ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਇਆ।" "ਸਦਾ ਭੁੱਖ ਜਾਂ ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਤੂੰ ਧਰਤੀ ਤੇ ਫਿਰਦਾ, ਕੀੜਿਆਂ ਨੂੰ ਖਾਂਦਾ, ਤੇ ਗਰਮ ਝਰਣਿਆਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪੀਂਦਾ।" "ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪੀੜਾਵਾਂ ਸਹਿ ਕੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੰਛੀ ਵਜੋਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ, ਤੂੰ ਚਾਰ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਧਰਤੀ ਤੇ ਰਹਿਆ।" "ਇਕ ਵਾਰੀ, ਕੁਲਭਦ੍ਰ ਨਾਮਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਸਤਿਆਂ ਦਾ ਗਿਆਨੀ ਸੀ, ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਤੇ ਦਾਨ ਕਰ ਕੇ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।" "ਉਸ ਨੇ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਚੜ੍ਹਾਇਆ ਚਾਵਲ ਉਥੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਗਿਆ।" "ਫਿਰ, ਤੂੰ, ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਉਤਸੁਕ, ਰੁੱਖ ਤੋਂ ਆਇਆ, ਪੰਛੀ ਵਜੋਂ, ਤੇ ਉਹ ਸਾਰਾ ਚਾਵਲ ਖਾ ਗਿਆ ਜੋ ਮੇਰੇ ਚੜ੍ਹਾਏ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸੀ।" "ਉਸ ਚਾਵਲ ਨੂੰ ਖਾਣ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਭਿਆਨਕ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ; ਤੇ ਜਦ ਤੇਰਾ ਸਮਾਂ ਆਇਆ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੂੰ ਮੌਤ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਗਿਆ।" "ਤੈਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਉਣ ਲਈ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਦੂਤ ਹਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਭੇਜੇ; ਤੇ, ਤੈਨੂੰ, ਪਾਪ ਤੋਂ ਸ਼ੁਧ ਹੋ ਕੇ, ਰਥ ਤੇ ਬਠਾ ਕੇ," "ਸਾਰੇ ਦੂਤ ਤੈਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਉੱਚਤ ਧਾਮ ਵਿੱਚ ਲੈ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਤੂੰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਯੁਗ ਮੇਰੇ ਦਰਬਾਰ ਵਿੱਚ ਰਿਹਾ।" "ਸਾਰੇ ਸੁਖ ਭੋਗੇ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹਨ, ਤੇ ਫਿਰ ਤੂੰ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਧੀਆ, ਪਵਿੱਤਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਿਆ।" "ਉਥੇ ਵੀ, ਤੇਰੀ ਮੇਰੇ ਲਈ ਭਗਤੀ ਫਿਰ ਬਹੁਤ ਪੱਕੀ ਹੋ ਗਈ; ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਤੂੰ ਸਦਾ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮੇ।" "ਜੀਵਨ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਧਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਗਾ; ਜਦ ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵਾਂ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਪਾਪੀ ਵੀ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।" "ਪਰ ਜੇ ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਉੱਤੇ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋਵਾਂ, ਤਾਂ ਚੰਗਾ ਜੀਵ ਵੀ ਪਾਪੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ; ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਚੰਗੀ ਭਾਗ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਭਗਤ ਹੈ ਤੇ ਨਿਸ਼ਠਾ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਹੈ।" "ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਉੱਚਾ ਸਥਾਨ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਅਪਹੁੰਚ ਹੈ।" ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਪਿਛਲੀ ਜਨਮ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣੀ।" "ਹੁਣ ਮੈਂ ਹੋਰ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ—ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਦੱਸੋ, ਤੁਸੀਂ ਕਿਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ, ਤੇ ਕਿਸ ਨਾਲ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੋ?" "ਵੱਡੀ ਦਇਆ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਸਭ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।" ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਧੀਆ, ਕਿਸ ਕਰਮ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ—" "ਹੇ ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮੇ, ਮੈਂ ਗੁੱਸੇ ਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸਾਰੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ: ਜੋ ਸਾਰਿਆਂ ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਸਦਾ ਦਇਆਲੂ ਹੈ—" "ਤੇ ਜੋ ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ—ਮੈਂ ਉਸ ਉੱਤੇ ਸਦਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ; ਜੋ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕਰਮ ਕਰਦਾ, ਧਰਮ-ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਯੁਕਤ—" "ਤੇ ਜੋ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਦਾ ਸ਼ਾਂਤੀਪੂਰਕ ਬੋਲਦਾ—ਮੈਂ ਉਸ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ; ਜੋ ਮਨਚਾਹੀ ਵਸਤੂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਕੇ ਮੈਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰਦਾ—" "ਤੇ ਜੋ ਆਦਰ-ਅਨਾਦਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਰਹਿੰਦਾ—ਮੈਂ ਉਸ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ; ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਜਾਣਦਾ—" "ਤੇ ਜੋ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ—ਮੈਂ ਉਸ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ; ਜੋ ਕਰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚਦਾ—" "ਤੇ ਜੋ ਗਾਂਵਾਂ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦਾ—ਮੈਂ ਉਸ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ; ਜੋ ਆਪਣੇ ਬਚਨ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਂਦਾ—" "ਤੇ ਜੋ ਆਸਰੇ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਸੱਚੀ ਨਿਸ਼ਠਾ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ—ਮੈਂ ਉਸ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ; ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਦਿੰਦਾ ਜੋ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦੇ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਧੀਆ—" "ਤੇ ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਸਦਾ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ—ਮੈਂ ਉਸ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਕਰਮ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।" "ਹੁਣ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਹ ਕਰਮ ਸੁਣ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮੈਂ ਨਾਰਾਜ਼ ਹੁੰਦਾ ਹਾਂ: ਜੋ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਲੈਂਦਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਕਰੂੜ ਹੈ—" "ਮੈਂ ਉਸ ਉੱਤੇ ਸਦਾ ਨਾਰਾਜ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੈਰੀ ਮੰਨਦਾ; ਜੋ ਝੂਠ ਬੋਲਦਾ, ਕਰੂੜ ਹੈ, ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਾ—" "ਜੋ ਕਵੀਆਂ ਦੇ ਕੰਮ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ—ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵੈਰੀ ਮੰਨਦਾ; ਤੇ ਜੋ ਬਿਨਾ ਕਾਰਨ, ਆਪਣੇ ਮਾਪੇ, ਪਤਨੀ, ਭਰਾ ਜਾਂ ਭੈਣ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ—" "ਮੂਰਖ ਜੋ ਮੋਹ ਵਿਚੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ—ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵੈਰੀ ਮੰਨਦਾ; ਤੇ ਮੂਰਖ ਜੋ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਨੂੰ ਡਾਂਟਦਾ—" "ਤੇ ਜੋ ਆਪਣੇ ਅਧਿਆਪਕ ਨੂੰ ਅਦਬ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ—ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵੈਰੀ ਮੰਨਦਾ; ਜੋ ਬਾਗਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟਦੇ ਜਾਂ ਝੀਲਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੇ—" "ਤੇ ਜੋ ਪਿੰਡਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੇ—ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੈਰੀ ਮੰਨਦਾ; ਤੇ ਜੋ, ਹੋਰ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਮਾਇਆ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦੇ—" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ, ਭਗਤ ਨੂੰ ਸੱਚੀ ਰਸਤਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ।