ਇਹ ਕਥਾ ਵਿਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਕੁਝ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਸੁਖ ਲਈ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਤਕਲੀਫ਼ ਦੇ ਕੇ, ਵੱਡੀ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜਿਹੜੇ ਵਿਅਕਤੀ ਸਿਆਣੇ ਹਨ, ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਿਰਿਆ-ਕਲਾਪਾਂ ਨਾਲ ਨਾ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ, ਨਾ ਹੋਰਨਾਂ ਨੂੰ ਅਸਲ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੇ। ਮਨ ਵਿਚ ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ "ਮੈਂ ਵੀ ਵਿੱਸ਼ਣੂ ਹਾਂ, ਉਹ ਵੀ ਵਿੱਸ਼ਣੂ ਹੈ।" ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਦੂਜੇ ਦੀ ਪੀੜਾ ਵੇਖ ਕੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਵੇਖ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਹਰੀ ਦਾ ਹੀ ਰੂਪ ਹੈ। ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਅਗਿਆਨਤਾ ਨਾਲ ਭਟਕਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਨਿੰਦਿਆ ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਸੁਖ ਦੂਜਿਆਂ ਨੂੰ ਦੁਖ ਦੇ ਕੇ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਦੁਖ ਜਾਂ ਸੁਖ ਦੇਣ ਨਾਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਜਲਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਹਿੰਸਾ ਛੱਡ ਕੇ, ਅਸਲ ਸੁਖ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਰੋ। ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ, ਅਸੀਂ ਇਹ ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਲਵਾਂਗੇ। ਫਿਰ ਸੱਪ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਜੇ ਮੈਨੂੰ ਦੂਜਿਆਂ ਉੱਤੇ ਹਿੰਸਾ ਕਰਨੀ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਫਿਰ ਰਚਨਹਾਰ ਨੇ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਖਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਇਆ?" ਤੂੰ ਠੀਕ ਆਖਿਆ ਕਿ ਦੂਜਿਆਂ ਉੱਤੇ ਹਿੰਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਪਰ ਖਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿਚ ਸਦਾ ਹਿੰਸਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ। ਨਾਰਾਇਣ ਹਰੇਕ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਇਹ ਅਟੱਲ ਸੱਚ ਹੈ। ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਖਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਆਪ ਹੀ ਰਚਦਾ ਤੇ ਆਪ ਹੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਆਪ ਨੂੰ ਖਾਂਦਾ ਹੈ—ਹਰੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਅਜਿਹੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਸਭ ਕੁਝ ਵਕਤ ਅਤੇ ਲੀਲਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈ। ਹੁਣ ਤਾਂ ਹਰੀ ਨੇ ਆਪ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ ਭੇਜਿਆ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬਣਾਇਆ, ਉਹੀ ਤੁਹਾਡੀ ਸਦਾ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਉਹੀ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਕਾਰਨ ਬਣਾਈ, ਤੁਹਾਡਾ ਅੰਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਵਿਆਸ ਜੀ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸੱਪ ਨੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਪਤੀ-ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਖਾ ਲਿਆ। ਉਹ ਭਾਰੀ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ "ਗੰਗਾ! ਗੰਗਾ!" ਚੀਕਦੇ ਹੋਏ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹੇ। ਜਦ ਉਹ ਜਾਹਨਵੀ ਦੇ ਤਟ ਤੇ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਸ਼੍ਵਮੇਧ ਯੱਗ ਵਰਗਾ ਮਹਾਨ ਫਲ ਮਿਲਿਆ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਨੇ ਕਈ ਅਸ਼੍ਵਮੇਧ ਯੱਗ ਕੀਤੇ। ਕੋਈ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਆਪ ਇੰਦਰ ਹਾਂ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਕੀਤੀ। ਹੱਥਾਂ ਵਿਚ ਅਰਘ ਦੇ ਕੇ, ਪੈਦਲ ਚਲ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਪਹੁੰਚੇ। ਫਿਰ ਰੰਭਾ, ਉਰਵਸ਼ੀ ਤੇ ਹੋਰ ਸੋਹਣੀਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਨਾਰੀਆਂ ਆਪਸ ਵਿਚ ਗੱਲਾਂ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈਆਂ, ਆਪਣੇ ਜਵਾਨੀ 'ਤੇ ਮਾਣ ਕਰਦੀਆਂ। "ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਧਰਮੀ ਹੈ, ਸੁਖਾਂ ਦਾ ਰਸਿਕ ਤੇ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣਾ ਹੈ।" "ਇਹ ਆ ਗਿਆ, ਮੈਂ ਆਪਣੀਆਂ ਕਲਾਵਾਂ ਤੇ ਸਹਾਇਕਾਂ ਨਾਲ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣਾ ਬਣਾ ਲਵਾਂਗੀ।" ਦੂਜੀ ਆਖਦੀ, "ਮੈਂ ਹਰ ਕਲਾ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਾਂ।" "ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਇਸ ਰਾਜੇ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਬਣਾਂਗੀ। ਉਹ ਚਾਹੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਚੁਣੇ, ਇੰਦਰ ਵੀ ਮੇਰੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।" "ਇਸ ਵਿਚ ਕੀ ਵੱਡੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ ਰਾਜਾ ਮੇਰੇ ਵਸ਼ ਹੋ ਜਾਵੇ?" "ਇਹ ਮੇਰਾ ਪਤੀ, ਮੇਰਾ ਸਵਾਮੀ, ਮੇਰਾ ਮਾਲਕ, ਮੇਰਾ ਰੱਖਿਆਕ ਹੈ,"—ਇਹ ਸਭ ਉੱਚ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਨਾਰੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਆਖਦੀਆਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਇਕ ਧਰਮੀ ਤੇ ਸਿਆਣੀ ਨਾਰੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਤਾਂ ਸੌਦਾਸਿਆ ਹੀ ਪਸੰਦ ਹੈ, ਫਿਰ ਅਸੀਂ ਔਰਤਾਂ ਕਿਉਂ ਝਗੜੀਏ?" ਫਿਰ ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਝਗੜਾ ਛੱਡ ਕੇ, ਮਨ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜ ਕੇ, ਆ ਗਈਆਂ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ, ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਾਜੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਪਾਣੀ ਆਦਿ ਨਾਲ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਪੁਰੰਦਰ ਨੇ ਬੋਲਿਆ। ਉਸਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ, ਔਰਤਾਂ ਸਮੇਤ, ਪੁਸ਼ਪਕ ਵਿਮਾਨ 'ਤੇ ਬਿਠਾਇਆ। ਤਬੋਲਿਆਂ, ਨਗਾੜਿਆਂ ਤੇ ਡਿੰਡਿਮਾ ਦੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਧੁਨਾਂ ਵੱਜਣ ਲੱਗੀਆਂ। ਝੰਜਰਾਂ ਦੀ ਝੰਕਾਰ, ਹੱਥੀਂ ਤਾਲੀਆਂ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਜੈ-ਜੈਕਾਰ ਨਾਲ ਅਕਾਸ਼ ਗੂੰਜ ਉਠਿਆ। ਸੋਹਣੀਆਂ ਦਿਵ੍ਯ ਨਾਰੀਆਂ ਆਪਣੇ ਚਿੱਟੇ ਚੰਵਰਾਂ ਨਾਲ ਹਵਾ ਕਰਦੀਆਂ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤਨੀਆਂ ਸਮੇਤ ਰਥ ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ। ਇੰਦਰ ਨੇ, ਆਪਣੇ ਸਥਾਨ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਆਪਣੀ ਅੱਧੀ ਗੱਦੀ ਉਸ ਧਰਮੀ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ। ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਦੇ ਨਾਲ ਇਕੋ ਆਸਨ 'ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਕੇਸ਼ਵ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਦਾ ਦਰਜਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੱਖਾਂ ਯੁੱਗਾਂ ਤੱਕ ਸਾਰੇ ਸੁਖ ਭੋਗ ਕੇ, ਉਹ ਰਥ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਵੈਕੁੰਠ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ। ਉੱਥੇ, ਮਨਵੰਤਰੀ ਦੇ ਸੁਖ ਭੋਗ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਪਰਮ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਸਮੇਤ ਮੁਕਤੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਜਾਹਨਵੀ ਦੇ ਤਟ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਵਿਚ ਦੇਹ ਤਿਆਗ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਗੰਗਾ ਦੇ ਤਟ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਕੋਈ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸਮਾਂ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਸੱਚ ਦੇਖਣ ਵਾਲੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਨਾਰਦ ਆਦਿ ਨੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ। ਜਦ ਵੀ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ, ਗੰਗਾ ਵਿਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਅਖੁੱਟ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ ਕਿ ਗੰਗਾ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪਾਪ ਕਰਦਾ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਗੰਗਾ ਉਸਦਾ ਸ਼ੁਧਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ। ਪਾਪੀ ਮਨ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਸਰਵ-ਸুখਦਾਈ ਮਾਂ ਗੰਗਾ ਵਿਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੋ, ਤਾਂ ਪਰਮ ਮੰਗਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇਗਾ। ਜਿਹੜਾ ਪੁੰਨ ਮਨੁੱਖ ਗੰਗਾ ਵਿਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਸ਼ਵਾਰ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮੀਂਹ ਦੀਆਂ ਬੂੰਦਾਂ ਜਾਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰੇਤਕਣੇ ਗਿਣੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਭਾਗੀਰਥੀ ਗੰਗਾ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ। ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿਚਾਰ ਕੇ ਮੈਂ ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਗੰਗਾ ਵਿਚ ਇਕ ਵਾਰੀ ਵੀ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਕੂਏਂ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇ, ਪਰ ਮਨ ਵਿਚ ਗੰਗਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੇ—ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਰਾਣੀ, ਸਾਰੇ ਦੁੱਖ, ਸੋਗ ਤੇ ਡਰ ਦਾ ਨਾਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ—ਉਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਗੋ-ਹੱਤਿਆ ਜਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਵਰਗੇ ਮਹਾਂ ਪਾਪ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਣ। ਗੰਗਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿੱਸ਼ਣੂ ਦੇ ਧਾਮ, ਜੋ ਸਭ ਸੁਖਾਂ ਦਾ ਦਾਤਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।