ਭੀਸ਼ਮ ਜੀ, ਗੰਗਾ ਮਾਤਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਬੇਹੱਦ ਉੱਚੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੀ ਦਾਨ-ਪੁੰਨ, ਯਜ੍ਯ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਪੁਣੀਤ ਕਰਮ ਸਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਮਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਵਿਣੂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੰਗਾ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਧਾਰਮਿਕ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੁੰਨ ਕਦੇ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਗੰਗਾ ਦੇ ਵਗਦੇ ਜਲ ਨੂੰ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਵੇਖ ਕੇ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਐਸਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਉਸ ਨੇ ਹਜ਼ਾਰ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜ੍ਯ ਕਰ ਲਏ ਹੋਣ। ਪਰ, ਜੇ ਕੋਈ ਗੰਗਾ ਦੇ ਜਲ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ ਭਾਵਨਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਜਨਮ ਜਨਮਾਂਤਰੀਂ ਨਰਕ ਯਾਤਨਾ ਮਿਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਗੰਗਾ ਦੇ ਜਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ, ਉਸ ਦੇ ਦਸ ਮਿਲੀਅਨ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਪੁੰਨ ਤੁਰੰਤ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਕੋਈ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਗੰਗਾ ਦੇ ਤਟ ਤੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚਾਹੇ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦਾ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਰੌਰਵ ਨਰਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਪਿਸ਼ਾਬ ਜਾਂ ਪਖਾਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਪਾਪ ਕਦੇ ਵੀ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਭਾਵੇਂ ਕ੍ਰੋੜਾਂ ਯੁੱਗ ਲੰਘ ਜਾਣ। ਜਿਹੜਾ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਕਫ, ਥੂਕ, ਮੈਲ, ਹੰਝੂ ਜਾਂ ਗੰਦ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੀ ਨਰਕ ਵਾਸੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਗੰਗਾ ਦੇ ਜਲ ਵਿੱਚ ਜੂਠ ਜਾਂ ਕਫ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਭੈਅਨਕ ਨਰਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਵਰਗਾ ਪਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਜੇ ਕੋਈ ਮੂਰਖ ਪਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਪ ਕਦੇ ਮਿਟਦਾ ਨਹੀਂ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਤੀਰਥ ਉੱਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਹੋਰ ਤੀਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਕੀਤਾ ਪਾਪ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਪਾਪ ਕਿਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਮਿਟਦਾ। ਇਸ ਲਈ, ਸ਼ਾਸਤਰ ਜਾਣਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਪਾਪ ਨਾ ਕਰਨ, ਅਤੇ ਕਰਮ, ਮਨ ਤੇ ਬੋਲ ਨਾਲ ਸਦਾ ਧਰਮ ਦੀ ਹੀ ਕਮਾਈ ਕਰਨ। ਗੰਗਾ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਨਾਲ, ਧਰਤੀ, ਪਹਾੜ ਜਾਂ ਜੰਗਲ ਕੋਈ ਵੀ ਹੋਣ, ਉਥੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੈਮਿਨੀ, ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਕਦੇ ਵੀ ਹੋਰ ਥਾਂ ਨਾ ਰਹੋ, ਭਾਵੇਂ ਸੌ ਕੰਮ ਹੋਣ। ਭੀਖ ਮੰਗ ਕੇ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਵੀ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਹੀ ਵੱਸੇ, ਭਾਵੇਂ ਰਾਜਾ ਬਣ ਜਾਵੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਹੋਰ ਥਾਂ ਨਾ ਜਾਵੇ। ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਾ ਵੀ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਕਿਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜ੍ਯ ਕਰ ਕੇ ਵੀ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਵੱਸ ਕੇ ਹਰੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਕਿਸੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਹਰੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਨਾ ਕੀਤੀ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਜੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਗੰਗਾ ਮਾਤਾ ਵੱਲ ਭਾਵਨਾ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਗ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਮਨੁੱਖ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਮੌਤ ਵੇਲੇ ‘ਗੰਗਾ, ਗੰਗਾ’ ਉਚਾਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਦੈਵੀ ਯੁੱਗਾਂ ਤੱਕ ਸਵਰਗ ਵਾਸੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਮੌਤ ਵੇਲੇ ਗੰਗਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਣੂ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਦੋਸ਼ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜਾ ਮੌਤ ਵੇਲੇ ‘ਗੰਗਾ’ ਨਾਮ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹਰੀ ਉਸ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਗੰਗਾ ਜਲ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਜਿਹੜਾ ਗੰਗਾ-ਇਸ਼ਨਾਨੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਸਰੀਰ ਤਿਆਗ ਦੇਵੇ, ਉਹ ਚਾਹੇ ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਘਾਟ ਤੇ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਗੰਗਾ ਮਾਤਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਹੀ ਮਰਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਤੱਕ ਹੱਡੀਆਂ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਮਨੁੱਖ ਵਿਣੂ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਯੁੱਗ ਸਨਮਾਨਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਦੇ ਰਾਖ, ਹੱਡੀਆਂ, ਨਖ ਜਾਂ ਵਾਲ ਵੀ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਣੂ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਤੱਕ ਹੱਡੀਆਂ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਜੋ ਕੁਝ ਮਨੁੱਖ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਸਾਰਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਕ ਵਾਰ ਇੰਦ੍ਰ, ਜੋ ਸ਼ਕ੍ਰਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਇਕ ਸੁੰਦਰ ਯੁਵਤੀ ਪਦਮਗੰਧਾ ਨਾਲ ਵਿਹਾਰ ਲਈ ਵਿਹਾਰ-ਗ੍ਰਿਹ ਗਿਆ। ਉਹ ਯੁਵਤੀ ਕਮਲ ਦੀ ਮਹਿਕ ਵਾਲੀ, ਰਸ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਨਵੇਂ ਜਵਾਨੀ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਸਾਂ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ। ਸੁਵਰਨ ਮੰਜੇ ਉੱਤੇ, ਜੋ ਉਸ ਦੀ ਹੋਰ ਪਤਨੀ ਦਾ ਸੀ, ਇੰਦ੍ਰ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਮ੍ਰਿਗ ਜਿਹੀਆਂ ਸੀ। ਫਿਰ, ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ, ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਸੋਨੇ ਦਾ ਡੱਬਾ ਬਣਾਇਆ ਅਤੇ ਉਹ ਉਸ ਯੁਵਤੀ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਉਸੇ ਸਮੇਂ, ਪੌਲੋਮੀ, ਜੋ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਉਸ ਘਰ ਵਿੱਚ ਆ ਗਈ। ਇੰਦ੍ਰ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖ ਕੇ, ਪੌਲੋਮੀ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਹੋਈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਇੰਦ੍ਰ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਦੇਵਤਾ! ਤੂੰ ਕੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ? ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੋ ਕੇ, ਇੱਕ ਨੌਕਰਾਣੀ ਪਦਮਗੰਧਾ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਦਾ ਬੀੜਾ-ਡੱਬਾ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈਂ। ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਤੇਰੇ ਚਰਨ ਛੁਹਦੇ ਹਨ, ਫਿਰ ਤੂੰ ਕਿਵੇਂ ਇੱਕ ਨੌਕਰਾਣੀ ਦੇ ਪੈਰ ਛੁਹ ਰਿਹਾ ਹੈਂ? ਇੱਕ ਮਧੁਮੱਖੀ ਵੀ, ਜੇ ਚਾਹੇ ਤਾਂ ਮਹਿਕਦਾਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਆਪਣੀ ਮਹਿਮਾ ਗਵਾ ਬੈਠਦੀ ਹੈ। ਤੂੰ ਤਾਂ ਅਨੇਕ ਸੁੰਦਰਾਵਾਂ ਦਾ ਪਤੀ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦਾ ਮਾਲਿਕ ਹੈਂ, ਫਿਰ ਤੂੰ ਐਸਾ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਕੰਮ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈਂ? ਇਸ ਨੌਕਰਾਣੀ ਪਦਮਗੰਧਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ, ਜੋ ਕਿ ਗੁਣਹੀਨ ਹੈ। ਤੂੰ ਰਾਣੀ ਹੈਂ, ਮੰਜੇ ਉੱਤੇ, ਅਤੇ ਸ਼ਕ੍ਰਾ ਤੇਰੇ ਪੈਰਾਂ ਉੱਤੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਪੁਣਯਵਾਨ ਪੌਲੋਮੀ ਨੇ ਕਈ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਪਦਮਗੰਧਾ ਨੂੰ ਝਿੜਕਿਆ। ਪਦਮਗੰਧਾ, ਜੋ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੀ ਸੀ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ, "ਮੇਰੇ ਗੁਣ ਤੇ ਦੋਸ਼ ਤਾਂ ਮਾਲਿਕ ਹੀ ਜਾਣਦਾ ਹੈ। ਤੈਨੂੰ ਕੀ ਹੱਕ ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਨਿੰਦਾ ਕਰੇ? ਹੋਰ ਲੋਕ ਵੀ ਦੋ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਗੁਣ ਤੇ ਦੋਸ਼ ਵੇਖ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਖੋਟਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਸੱਚ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦਾ। ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਤਾਂ ਫੈਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਗੁਣ ਨਹੀਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗੰਗਾ ਮਾਤਾ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ, ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰ-ਪੌਲੋਮੀ-ਪਦਮਗੰਧਾ ਦਾ ਇਹ ਸੰਵਾਦ ਸਾਨੂੰ ਸਿੱਖ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਗੰਗਾ ਮਾਤਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਸਦਾ ਸਤਕਾਰੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਰਹੋ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਕਰਮ, ਮਨ ਤੇ ਬੋਲ ਸਾਫ਼ ਰੱਖੋ।