ਇਕ ਵਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਵਿਸ਼ਣੂ ਲਈ ਦੀਵਾ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਦਭੁਤ ਚਮਕ, ਅਖੂਤ ਧਨ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਪਰਮ ਸੁਖ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦੀਵਾ ਦੇ ਦਾਨ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਅਸੀਮ ਵਿਦਿਆ, ਵਧੀਆ ਸਿਹਤ ਤੇ ਉੱਚੀ ਤਰੱਕੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਦਾਨ ਨਾਲ, ਦਾਨੀ ਨੂੰ ਸੁਭਾਗੀ ਪਤਨੀ, ਪੁੱਤਰ, ਪੋਤੇ, ਪਰਪੋਤੇ ਤੇ ਅਟੁੱਟ ਵੰਸ਼ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਵਾ ਦਾਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਜਿਹੀ ਹੈ ਕਿ—ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਪਰਮ ਗਿਆਨ, ਕਸ਼ਤਰੀ ਨੂੰ ਸਰਵੋਚ ਰਾਜ, ਵੈਸ਼ ਨੂੰ ਸਾਰਾ ਧਨ-ਔਰ ਗਾਂਵਾਂ, ਅਤੇ ਸ਼ੂਦਰ ਨੂੰ ਆਨੰਦ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਵੀ, ਇਸ ਕਾਰਨ, ਸੁਭਾਗੀ ਪਤੀ, ਲੰਮੀ ਉਮਰ, ਤੇ ਬਹੁਤ ਪੁੱਤਰ-ਪੋਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਨੌਜਵਾਨ ਮਹਿਲਾ ਦੀਵਾ ਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵਿਧਵਾ ਹੋਣ ਦਾ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ ਹੋਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਵਿੱਛੋੜਾ ਆਉਂਦਾ। ਦੀਵਾ ਦੀ ਅਰਪਣੀ ਨਾਲ, ਰੋਗ ਜਾਂ ਦੁਖ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ; ਜੋ ਡਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਡਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ; ਜੋ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਛੁਟ ਜਾਂਦਾ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਦੀਵਾ ਦੀ ਅਰਪਣੀ ਦਾ ਵ੍ਰਤ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹਤਿਆ ਵਰਗੇ ਮਹਾ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਵਿਸ਼ਣੂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੱਕ ਦੀਵਾ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਚਾਂਦ੍ਰਾਯਣ ਤੇ ਕ੍ਰਿਚ੍ਹਰ ਵਰਗੇ ਵ੍ਰਤਾਂ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਹਰਿ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੱਕ ਦੀਵਾ ਜਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਤੇ ਧਨਵੰਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ ਦਾ ਪਰਮ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਿਰਫ਼ ਦੀਵੇ ਦੀ ਬੱਤੀ ਬਣਦੇ ਵੇਲੇ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਪਰਮ ਪਦ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਦੁਰਲਭ ਹੈ। ਜੋ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਤੇਲ ਤੇ ਬੱਤੀਆਂ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਹਾਸਲ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਦੀਵਾ ਬੁਝਣ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਦੁਬਾਰਾ ਜਗਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ; ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਆਏ ਲੋਕ ਵੀ, ਇਹ ਨਜ਼ਾਰਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ, ਥੋੜ੍ਹਾ-ਥੋੜ੍ਹਾ ਤੇਲ ਮੰਗ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਲਈ ਦੀਵਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਨੀਚ ਮਨੁੱਖ ਵੀ, ਜਦੋਂ ਵਿਸ਼ਣੂ ਲਈ ਦੀਵਾ ਜਗਦੇ ਵੇਖਦਾ ਹੈ, ਜੋੜੀਆਂ ਹਥਾਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਆਪਣੇ ਕਰਤਵ ਨਾਲ ਜਾਂ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ, ਦੀਵਾ ਜਗਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀਵਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਪੁਰਾਣੀ ਕਥਾ ਵੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਵੀ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਰਸਵਤੀ ਨਦੀ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਕਿਨਾਰੇ ਇੱਕ ਆਸ਼ਰਮ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਸੀ सिद्धਾਆਸ਼ਰਮ। ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕਪਿਲਾ ਵੱਸਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਵ੍ਰਤ ਤੇ ਉਪਵਾਸ ਕਰਦਾ, ਗਰੀਬ ਸੀ, ਤੇ ਸ਼੍ਰੋਤਰੀਆ ਸੀ; ਆਪਣੀ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਭਿਖ ਮੰਗ ਕੇ ਪਾਲਦਾ ਸੀ। ਕਪਿਲਾ, ਵ੍ਰਤ ਤੇ ਉਪਵਾਸ ਨਾਲ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੀ ਠੀਕ ਰੀਤ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ, ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੀਵਾ ਜਗਾਉਂਦਾ। ਉਹ ਤੇਲ ਲਿਆ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਕੇਸ਼ਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ, ਤੇ ਪਰਮ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਹਰਿ ਦੀ ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ ਲਈ ਦੀਵਾ ਜਗਾਉਂਦਾ। ਜਿਵੇਂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਕਪਿਲਾ ਇਹ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ, ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਿੱਲੀ, ਤੇਜ਼ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲੀ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੂਹਿਆਂ ਨੂੰ ਖਾਂਦੀ ਸੀ। ਉਹ ਬਿੱਲੀ, ਭੋਜਨ ਦੀ ਲਾਲਚ ਵਿੱਚ, ਦਿਨ-ਰਾਤ ਚੂਹਿਆਂ ਲਈ ਆਉਂਦੀ, ਤੇ ਭੋਜਨ ਦੀ ਲੋੜ ਵਿੱਚ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬੈਠੀ ਰਹਿੰਦੀ। ਕਪਿਲਾ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਬਿੱਲੀ ਨੇ ਬਹੁਤ ਚੂਹੇ ਖਾਏ—ਜੋ ਤੇਲ ਲੈਣ ਜਾਂ ਬੱਤੀ ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਆਉਂਦੇ। ਬਿੱਲੀ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਰਹਿੰਦੀ, ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਚੂਹਿਆਂ ਨੂੰ ਖਾਂਦੀ ਰਹਿੰਦੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਬੀਤ ਗਿਆ। ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਦਿਨ, ਉਹ ਪੀਲੀਆਂ ਰੰਗ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਉਪਵਾਸ ਕਰਦਾ, ਤੇ ਅਚੂਤ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ। ਫਿਰ, ਉਹ ਜਾਗਰਣ ਕਰਦਾ, ਭਜਨ ਗਾਉਂਦਾ ਤੇ ਨੱਚਦਾ। ਪਰ ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਆਉਣ 'ਤੇ, ਉਹ ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲਿਆ ਮਨੁੱਖ ਨੀਂਦ ਤੇ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਿਆ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਇੱਕ ਬਿੱਲੀ, ਤੇਜ਼ ਦੰਦਾਂ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲੀ, ਘਰ ਦੇ ਕੋਨੇ ਵਿੱਚ ਆਈ, ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੜ੍ਹਦੇ ਦੀਵੇ ਨੂੰ ਵੇਖਦੀ ਰਹੀ। ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਛੋਟਾ ਚੂਹਾ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਤੇਲ ਪੀਣ ਆਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਬੱਤੀ ਚੋਰੀ ਕਰਣ ਦੀ ਆਦਤ ਸੀ। ਚੂਹਾ ਉੱਚਲਿਆ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਬਿਲ ਵਿੱਚ ਵੜ ਗਿਆ; ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਲੱਤ ਨਾਲ ਬੱਤੀ ਨੂੰ ਹਿਲਾਇਆ, ਤੇ ਦੀਵਾ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਤੇਲ ਦੀ ਕੂਹੀ ਢੁੱਕ ਗਈ, ਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੇਜ਼ ਰੋਸ਼ਨੀ ਹੋਈ; ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੀ ਜਾਗ ਗਿਆ, ਨੀਂਦ ਤੇ ਮੋਹ ਛੱਡ ਕੇ। ਬਿੱਲੀ ਵੀ, ਉਸ ਰਾਤ ਜਾਗਦੀ ਰਹੀ, ਚੂਹਿਆਂ ਨੂੰ ਖਾਣ ਦੀ ਲਾਲਚ ਵਿੱਚ; ਫਿਰ, ਸਵੇਰ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਰੀਤ ਨਿਭਾਈ। ਫਿਰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਉਪਵਾਸ ਤੋੜਿਆ। ਜਿਵੇਂ ਮਹਾਨ ਕਪਿਲਾ ਇਹ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ, ਪੋਤੇ, ਅਤੁੱਟ ਧਨ ਤੇ ਅਨਾਜ ਮਿਲਿਆ; ਉਸ ਨੇ ਪੂਰਨ ਸਿਹਤ, ਪਰਮ ਤਰੱਕੀ, ਤੇ ਵਧੀਆ ਕਿਸਮਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ। ਦੀਵਾ ਦੇ ਵ੍ਰਤ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਕਪਿਲਾ ਨੇ ਮੁਕਤੀ ਪਾਈ; ਉਹ ਸੂਰਜ ਤੇ ਚੰਦ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰ ਕੇ, ਪਰਮ ਆਤਮਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਦੀਵੇ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਾਂਗ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਚੂਹਾ ਵੀ ਆਪਣੇ ਬਿਲ ਵਿੱਚ ਮਰ ਗਿਆ। ਕਪਿਲਾ, ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਦਿਵਯ ਰਥ 'ਤੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਤੇ ਵਿਦਿਆਧਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਉੱਚੀ ਉਚਾਰੀਆਂ ਜੈ-ਜੈਕਾਰਾਂ ਤੇ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦਾਂ ਨਾਲ, ਨਾਗਾਂ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਿਤ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਗਿਆ। ਉਹ ਉਥੇ ਲੱਖਾਂ-ਕਰੋੜਾਂ ਯੁਗਾਂ ਤੱਕ, ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਲੱਖਾਂ-ਕਰੋੜਾਂ ਸਮੇਂ, ਅਤਿ ਆਨੰਦ ਤੇ ਸੁਖ-ਸਮਪਤੀ ਦਾ ਰਸ ਲਿਆ। ਫਿਰ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਵਜੋਂ ਜਨਮ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸੀ ਸੁਧਰਮਾ—ਧਰਮਾਤਮਾ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸੁੰਦਰ, ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਮਹਾ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਬਲ ਦਾ ਧਨੀ।