ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਦੇ ਹੀ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਜੁਕ ਸਰੀਰ ਤੁਰੰਤ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਵੀ ਧੋਏ ਗਏ। ਜਿਸ ਵੇਲੇ ਇਹ ਹੋਇਆ, ਸੋਹਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਦੂਤ ਆਏ, ਅਤੇ ਅਸਮਾਨੀ ਰਥ, ਜੋ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਨੰਦ-ਭੋਗ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਣ ਆਏ। ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਤੁਲਸੀ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਲੋਕ ਅਸਮਾਨੀ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਨਗਰ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਏ। ਕੁਝ ਸਮਾਂ, ਰਾਜਾ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਰਹੇ, ਜੋ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਜਨਮ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਨਾਲ, ਉਹ ਇੰਦਰ ਦੇ ਨਗਰ ਚਲੇ ਗਏ। ਉਥੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਹ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਵਿਰਲੇ ਹਨ; ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਉਥੇ ਰਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਦੁਬਾਰਾ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ ਆਨੰਦ ਮਨਾਇਆ। ਇਸ ਵਾਰੀ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਜਦੋਂ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਤਿਆਗਿਆ, ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਗਏ। ਪਰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਆਨੰਦ ਲਈ, ਉਹ ਦੁਬਾਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਬਣਕੇ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਪੋਤਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲਿਆ। ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਮਰਨ, ਜੋ ਯੋਗੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ, ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਦੋਵੇਂ, ਰਾਜਾ, ਨਾਰਾਇਣ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੀ ਕਥਾ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਰਹਾ ਹਾਂ, ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ। ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਮਰਨ ਪਾ ਕੇ, ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਇਸ ਅਵਸਥਾ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ; ਅਸੀਂ ਜੋ ਮੰਦਕਰਮਾ ਹਾਂ, ਸਾਨੂੰ ਕੌਣ ਤਰਵੇਗਾ? ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਅਣਦੇਖੀ ਨਰਕ ਦੇ ਦੁਖ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ; ਰਾਜਾ, ਮੈਂ ਖੁਦ ਇਹ ਵੇਖਿਆ ਹੈ, ਸਿਰਫ਼ ਇਹੀ। ਪਿਤਾ ਲਈ ਭਕਤੀ, ਦੋਵੇਂ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਇੱਥੇ ਅਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਦੁਖ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ; ਇੱਥੇ ਧਨ ਦੀ ਹਾਨੀ, ਅਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਨਰਕ। ਮੈਂ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ, ਰਾਜਾ, ਕਿ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਹੱਤਿਆ ਆਦਿ ਪਾਪ ਵੀ ਇਸ ਨਾਲੋਂ ਚੰਗਾ ਹੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦਾ ਪ੍ਰਾਇਸ਼ਚਿੱਤ ਹੋ ਸਕਦਾ, ਪਰ ਪਿਤਾ ਦੀ ਅਣਦੇਖੀ ਦਾ ਪਾਪ ਸਦਾ ਲਈ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਪੁੰਨ ਦਾ ਰੁੱਖ, ਕਠਿਨਾਈ ਨਾਲ ਉਗਿਆ, ਸਾਰੇ ਦੁਖ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਪਿਤਾ ਦੀ ਅਣਦੇਖੀ ਦੇ ਕੁਰਹਾਡ ਨਾਲ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਕੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੁਝ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਰਾਜਾ, ਤੁਸੀਂ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਖੁਦ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਹਰੀ ਪਿਤਰਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਜੀਵਤ ਦੇਵਤਾ ਹਨ, ਦਿਨ-ਰਾਤ, ਉਹ ਲੋਕ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਲਈ ਭਕਤੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹਜ਼ਾਰ ਯੁਗਾਂ ਲਈ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਵੱਡਾ ਦੁਖ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਆ ਗਿਆ; ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਕਿ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਕਦੋਂ ਮੁਕਤੀ ਪਾਵਾਂਗਾ। ਵਿਅਾਸ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਰਾਜਾ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਹੈਰਾਨ ਹੋਇਆ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਗੱਲਾਂ, ਓ ਗਿੱਧ, ਤੇਰੇ ਮੂੰਹੋਂ ਸੁਣੀਆਂ, ਅਸਾਧਾਰਣ ਹਨ; ਨਾ ਮੈਂ, ਨਾ ਹੋਰ ਕੋਈ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਪੂਰਨ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪਾਉਂਦੇ ਹਾਂ। ਫਿਰ, ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਾਜ਼ ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ, ਸਰਵੋਤਮ ਰਾਜਾ: "ਸੱਚ, ਸੱਚ, ਸੱਚ ਹੈ ਇਹ; ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।" ਫਿਰ ਉਹ ਪੰਛੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ, ਗੰਗਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਡੋਲ ਵੱਜੇ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਨੇ ਗੀਤ ਗਾਏ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨੇ ਨਾਚ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ। ਇੱਕ ਅਸਮਾਨੀ ਰਥ ਆਇਆ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਭਰਿਆ; ਕੈਤਭ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਵਲੋਂ ਭੇਜੇ ਦੂਤਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਆਏ। ਫਿਰ ਉਹ, ਹਰ ਥਾਂ ਵਿਅਪਕ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਆਪਣੀ ਪ੍ਰੇਮ ਭਰੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ, ਤੁਰੰਤ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਹਰੀ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ। ਇਹ ਅਸਾਧਾਰਣ ਕਥਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ, ਦੋਵੇਂ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ, ਗੰਗਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲਗਨ ਵਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਗੀਰਥੀ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਤੀਰਥ ਨਹੀਂ; ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਲੈਣ ਨਾਲ ਹੀ, ਕੋਈ ਵੀ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਗੰਗਾਦਵਾਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ, ਦੋਵੇਂ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ; ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਹੋਰ ਕੀ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ? ਜੋ ਲੋਕ ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜੋ ਦੋਵੇਂ ਜਨਮਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ ਸੁਣਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਤੁਰੰਤ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਵਿਆਸ ਨੇ ਆਖਿਆ: ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਫਿਰ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਗੰਗਾ ਦੀ ਮਹਾਨ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣਾਵਾਂਗਾ; ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮੁਕਤੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਗੰਗਾ ਦੀ ਕਥਾ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀਓ। ਉਸ ਦੇ ਦੁਆਰਾ, ਸਾਰੀਆਂ ਦਾਨ-ਧਰਮਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਸਾਰੇ ਯਗ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਭੀਸ਼ਮ, ਜਿਵੇਂ ਮਾਤਾ ਦੀ ਭਕਤੀ ਨਾਲ। ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਧਰਮ-ਕਰਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੈਮਿਨੀ—ਉਹ ਸਦਾ ਲਈ ਅਖੂਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੋਈ ਗੰਗਾ ਦੇ ਵਹਿੰਦੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਛੂਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਐਸਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਹਜ਼ਾਰ ਅਸ਼ਵ-ਮੇਧ ਯਗ ਕਰਦਾ। ਜੋ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਖੜਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਜੈਮਿਨੀ, ਉਸ ਲਈ ਸਦਾ ਲਈ ਪਸ਼ੂ ਜਨਮ ਹੈ, ਜਨਮ-ਜਨਮ। ਜੋ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ, ਉਸ ਦੇ ਦਸ ਮਿਲੀਅਨ ਜਨਮਾਂ ਦਾ ਪੁੰਨ ਤੁਰੰਤ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਰੋਕਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚੰਗੀ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ ਵੀ ਰੌਰਵ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਪਿਸ਼ਾਬ ਜਾਂ ਪਖਾਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਸੌ ਮਿਲੀਅਨ ਯੁਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਾਇਸ਼ਚਿੱਤ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉਲਟੀ, ਲਾਰ, ਮੈਲ, ਰੋਣ ਜਾਂ ਪਖਾਨਾ ਸੁੱਟਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਰਕ ਵਾਸੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਬਚੀ ਖੁਰਾਕ ਜਾਂ ਉਲਟੀ ਸੁੱਟਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਦਾ ਪਾਪ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮੂਰਖ ਮਨੁੱਖ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਪਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਪਾਪ ਸਦਾ ਲਈ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਤੀਰਥ 'ਤੇ ਨਸ਼ਟ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗੰਗਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ, ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਰਸ, ਸਦਾ ਲਈ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਹੈ।