ਰਾਜਨ, ਮੇਰੇ ਆਪਣੇ ਮਾਪੇ ਪਾਪਾਂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਸਖਤ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ, ਦਇਆ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਕੁਸੰਗਤਿ ਦੇ ਲਾਲਚੀ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਕਰਤੂਤਾਂ ਕਰਕੇ ਮੇਰੀ ਮਰਦਾਨਗੀ, ਜੀਵਨ, ਧਨ-ਦੌਲਤ, ਪਰਿਵਾਰ, ਵਿਦਿਆ, ਯਸ਼ ਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਲਾਭ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਗਏ। ਇਹ ਗੱਲ ਮੈਂ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚਦਾ ਰਿਹਾ, ਰਾਜਨ, ਅਤੇ ਤਿਰਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਸੇਵਾ ਸੁਖ-ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਸੀ। ਇਸ ਕਰਤੂਤ ਕਰਕੇ, ਰਾਜਨ, ਮੈਨੂੰ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ, ਯਮ ਦੇ ਦੂਤਾਂ ਨੇ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵੱਡੇ ਪਾਪੀ ਵੀ ਲਿਜਾਏ ਗਏ। ਅਸੀਂ ਤਿੰਨੇ, ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ, ਭਿਆਨਕ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਰਹੇ। ਸੁਣੋ, ਰਾਜਨ, ਅਸੀਂ ਕਿੰਨੇ ਸਮੇਂ ਤਕ ਉੱਥੇ ਰਿਹਾਏ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਰੋੜਾਂ ਯੁੱਗਾਂ ਅਤੇ ਸੈਂਕੜਾਂ ਕਰੋੜਾਂ ਯੁੱਗਾਂ ਤਕ ਅਸੀਂ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਦੁੱਖ ਸਹਿੰਦੇ ਰਹੇ। ਜਦ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਸਾਡਾ ਸਮਾਂ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ, ਤਦ ਮੈਂ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ ਗਿੱਧਾਂ ਦੇ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈ ਲਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਅਸੀਂ ਮਾਸ ਖਾਂਦੇ ਰਹੇ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਪਾਪੀ ਵੀ, ਨਰਕ ਛੱਡ ਕੇ, ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਤਿਤਲੀਆਂ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਏ, ਤਾਂ ਜੋ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਪਾ ਸਕਣ। ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਰਾਜਨ, ਤਿਤਲੀਆਂ ਦੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੇ ਕੀ ਕਰਤੂਤ ਕੀਤੀ; ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਹਰ ਕੋਈ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਜਾਏਗਾ। ਇੱਕ ਵਾਰ, ਰਾਜਨ, ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਹਵਾ ਚੱਲੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵੇਂ ਨੂੰ ਉਠਾ ਕੇ ਪਵਿੱਤਰ ਗੰਗਾ ਦੇ ਜਲ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਜਦ ਉਹ ਗੰਗਾ ਦੇ ਜਲ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਜੁਕ ਸਰੀਰ ਤੁਰੰਤ ਨਾਸ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਧੋਤੇ ਗਏ। ਫਿਰ ਸੁੰਦਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਦੂਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੈਣ ਆਏ ਅਤੇ ਸੁਖ-ਸੁਵਿਧਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਦਿਵ੍ਯ ਰਥ ਵੀ ਆ ਗਏ। ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਹਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਦਿਵ੍ਯ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਨਗਰ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਰਹੇ, ਜੋ ਅਦ੍ਰਸ਼੍ਯ ਜਨਮ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ, ਉਹ ਇੰਦਰ ਦੇ ਨਗਰ ਚਲੇ ਗਏ। ਉੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਹ ਸੁਖ ਭੋਗੇ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਦੁਲਭ ਹਨ। ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਉੱਥੇ ਰਹਿ ਕੇ, ਫਿਰ ਉਹ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੁਖ ਭੋਗਣ ਲੱਗੇ। ਰਾਜਨ, ਜਦ ਉਹ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਛੱਡੇ, ਉਹ ਤੇਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ। ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਪਾ ਕੇ, ਉਹ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਏ। ਫਿਰ ਵੀ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਸੁਖ ਭੋਗਣ ਲਈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਧਰਮੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੁਬਾਰਾ ਜਨਮੇ। ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤਕ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਪੌਤਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸੁਖ ਭੋਗੇ। ਆਖ਼ਰ, ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਪਾ ਕੇ, ਜੋ ਕਿ ਯੋਗੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਦੁਲਭ ਹੈ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਨਾਰਾਇਣ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਗੇ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਪੁਰਾਣੇ ਵਾਕਏ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਪਣੇ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਰਾਹੀਂ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਰਾਜਨ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਇਸ ਉੱਚੇ ਦਰਜੇ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ। ਪਰ ਅਸੀਂ, ਜਿਹੜੇ ਪਾਪੀ ਹਾਂ, ਸਾਨੂੰ ਕੌਣ ਛੁਟਕਾਰਾ ਦਿਵੇਗਾ? ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਉਪੇਖਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਨਰਕ ਦੀ ਯਾਤਨਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ ਹੈ। ਪਿਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਨਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਧਨ ਦੀ ਹਾਨੀ ਅਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿਚ ਨਰਕ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਤਾਂ ਇਹ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਹੱਤਿਆ ਵਰਗਾ ਪਾਪ ਵੀ ਇਸ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕਦੇ-ਕਦੇ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਉਪੇਖਾ ਦਾ ਪਾਪ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਉਪੇਖਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਪੁੰਨ ਦੇ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਕੱਟ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਕੁਝ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿੱਚ ਪਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਆਪ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਹਰੀ ਹੀ ਪਿਤਰਾਂ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਆਪਣੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦੀ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਪਿਤਾ ਦੀ ਭਗਤੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਯੁੱਗਾਂ ਤਕ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਆਇਆ ਹੈ; ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਕਿ ਮੈਂ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਕਦੋਂ ਮੁਕਤੀ ਪਾਵਾਂਗੇ। ਵਿਆਸ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਜਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ, ਤਾਂ ਰਾਜਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ, ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ, ਹੈਰਾਨ ਵੀ ਹੋਇਆ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਇਹ ਗੱਲਾਂ, ਹੇ ਗਿੱਧ, ਤੇਰੇ ਮੂੰਹੋਂ ਸੁਣ ਕੇ ਅਦਭੁਤ ਲੱਗਦੀਆਂ ਹਨ; ਨਾ ਮੈਂ, ਨਾ ਹੋਰ ਕੋਈ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਾਂ।" ਤਦ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਾਜ਼ ਆਈ: "ਇਹ ਸਭ ਸੱਚ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।" ਫਿਰ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਹ ਪੰਛੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਗੰਗਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣਾਉਣ ਕਰਕੇ, ਆਪਣੇ ਅਸਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ। ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਗਾਰੇ ਵੱਜੇ, ਗੰਧਰਵ ਗਾਏ, ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨੇ ਨੱਚਿਆ, ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਹੋਈ। ਇੱਕ ਦਿਵ੍ਯ ਰਥ ਆਇਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸੁਖ ਸੀ; ਕੈਟਭ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਦੂਤ ਆਏ। ਫਿਰ, ਉਹ ਪੰਛੀ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ, ਤੁਰੰਤ ਰਥ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਹਰੀ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ। ਇਹ ਅਦਭੁਤ ਵਾਰਤਾ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ, ਗੰਗਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਗਿਆ। ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਗੀਰਥੀ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਤੀਰਥ ਨਹੀਂ; ਕੇਵਲ ਉਸਦਾ ਨਾਮ ਲੈ ਕੇ ਵੀ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗੰਗਾਦ੍ਵਾਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਾਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੁਣਾਈ; ਹੁਣ ਹੋਰ ਕੀ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ? ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਨੂੰ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਜੋ ਵਿਦਵਾਨ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਤੁਰੰਤ ਨਾਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਵਿਆਸ ਜੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ: ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੈਂ ਫਿਰ ਤੇਰੇ ਲਈ ਗੰਗਾ ਦੀ ਮਹਾਨ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣਾਵਾਂਗਾ। ਜੇ ਮੁਕਤੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਗੰਗਾ ਦੀਆਂ ਕਥਾਵਾਂ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀ।