ਪ੍ਰਸੇਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹ ਜੋ ਰਤਨ ਹੈ, ਇਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੋਇਆ ਹੋਇਆ ਸੋਨਾ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਇਹ ਸਿਆਮੰਤਕ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਪ੍ਰਸੇਨ ਦੀ ਨੀਅਤ ਨੂੰ ਸਮਝ ਲਿਆ ਸੀ, ਚੁੱਪ ਰਿਹਾ। ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਸ਼ਿਕਾਰ ਲਈ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਸਭ ਯਾਦਵਾਂ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰਾਂ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਗਿਆ। ਉਹ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੇਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੱਡੇ ਯੋਧਿਆਂ ਨਾਲ ਦਾਖਲ ਹੋਏ; ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਵੰਨ-ਜਾਨਵਰਾਂ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪਿੱਛੇ ਗਏ। ਪਰ ਪ੍ਰਸੇਨ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦੂਰ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਸ਼ੇਰ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ, ਉਸਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਉਹ ਰਤਨ ਲੈ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਜੰਬਵਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਉਸ ਸ਼ੇਰ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਉਹ ਰਤਨ ਲਿਆ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਇੱਕ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਦੇਵੀਆਂ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਡੁੱਬ ਗਿਆ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਚੌਥੀ ਰਾਤ ਚੰਨਣ ਚੜ੍ਹਦੇ ਵੇਲੇ ਆਪਣੀ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਪਰਤ ਆਇਆ। ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਨਗਰ ਵਾਸੀ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ ਕਿ "ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਦੇ ਭਾਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੇਨ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।" "ਉਸ ਨੇ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਾ ਹੋਣ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਵਧੀਆ ਸਿਆਮੰਤਕ ਰਤਨ ਲੈ ਲਿਆ।" ਦੁਵਾਰਕਾ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀਆਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਹਰੀ ਨੇ, ਅਗਿਆਨੀਆਂ ਵਲੋਂ ਝੂਠੇ ਦੋਸ਼ ਲੱਗਣ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ, ਯਾਦਵਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਮਰੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਸੇਨ ਅਤੇ ਸ਼ੇਰ ਦਿਖਾਏ। ਉੱਥੇ ਹੀ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਵੱਡੀ ਸੈਨਾ ਨੂੰ ਥਾਂ ਤੇ ਖੜਾ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਰੰਗ ਧਨੁਸ਼ ਅਤੇ ਗਦਾ ਫੜ ਕੇ, ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਘਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਵੱਡੀ ਗੁਫਾ ਵੇਖੀ, ਤਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਅਣਜਾਣ, ਅੰਦਰ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ, ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਘਰ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਵਧੀਆ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜੰਬਵਾਨ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਧਾਇ, ਉਸਨੂੰ ਝੂਲੇ ਵਿੱਚ ਪਾ ਕੇ, ਝੂਲੇ ਦੇ ਅੱਗੇ ਰਤਨ ਰੱਖ ਕੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਝੁਲਾ ਦੇ ਰਹੀ ਸੀ ਅਤੇ ਗਾ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹ ਧਾਇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਸਮਝਾ ਰਹੀ ਸੀ: "ਬੱਚੇ, ਨਾ ਰੋ, ਇਹ ਤੇਰਾ ਹੀ ਸਿਆਮੰਤਕ ਹੈ।" ਇਹ ਸਾਰਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਸੁਣਿਆ। ਫਿਰ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ੰਖ ਵਜਾਈ, ਜਿਸ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨਾਲ ਜੰਬਵਾਨ ਬਾਹਰ ਆ ਗਿਆ। ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਯੁੱਧ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਦਸ ਦਿਨ ਤਕ ਬਿਨਾਂ ਰੁਕੇ ਚੱਲਿਆ। ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਮੁੱਕੇ ਵਜਰ ਵਰਗੇ ਸਖ਼ਤ ਸਨ, ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਭੈੜਾ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਬਣ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਜੰਬਵਾਨ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ ਤੇ ਆਪਣੀ ਘਟ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਸੁਣੇ ਹੋਏ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਬਚਨ ਯਾਦ ਆ ਗਏ: "ਇਹ ਤਾਂ ਰਾਮ ਆਪ ਹਨ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੀ ਰਖਿਆ ਲਈ ਦੁਬਾਰਾ ਆਏ ਹਨ; ਮੇਰੇ ਮਾਲਕ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਆਏ ਹਨ।" ਇਹ ਸਮਝ ਕੇ, ਜੰਬਵਾਨ ਨੇ ਯੁੱਧ ਰੋਕਿਆ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਚਮਤਕਾਰ ਵਿੱਚ ਗੋਵਿੰਦ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ?" ਤਦ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਗੰਭੀਰ ਅਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਰਤਨ, ਜੋ ਸਿਆਮੰਤਕ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਲੈ ਲਿਆ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਜਲਦੀ ਵਾਪਸ ਕਰ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਤੇਰੀ ਮੌਤ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੰਬਵਾਨ ਅਤਿ ਖ਼ੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਨਮਨ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ ਕੇਸ਼ਵ ਨੂੰ ਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਮੈਂ ਧੰਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਪ੍ਰਭੂ! ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮੇਰਾ ਜੀਵਨ ਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਮੈਂ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਤੋਂ ਤੁਹਾਡਾ ਦਾਸ ਹਾਂ, ਦੇਵਕੀ ਨੰਦਨ। ਗੋਵਿੰਦ! ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਯੁੱਧ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਸੀ। ਇਹ ਯੁੱਧ ਜੋ ਮੈਂ ਮੋਹ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਕੀਤਾ, ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੀ ਹੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਸੀ। ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਦਇਆ ਦੇ ਸਾਗਰ, ਸਦਾ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਇਸ ਨੂੰ ਮਾਫ਼ ਕਰਨਾ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਬਾਰੰਬਾਰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਆਦਰ ਨਾਲ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਅਸਥਾਨੀ ਤੇ ਬਿਠਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਯਾਦਵ ਕੁਲ ਦੇ ਲਾਲ ਦੇ ਕਮਲ-ਸਮਾਨ ਚਰਨ ਸ਼ੁੱਧ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਧੋ ਕੇ, ਮਧੁਪਾਰਕ ਦੀ ਰੀਤ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦਿਵ੍ਯ ਵਸਤ੍ਰ ਤੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਸੁੰਦਰ ਕੁਆਰੀ ਧੀ ਜੰਬਵਤੀ ਦਾ ਹੱਥ ਵੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਰਤਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਚੁਣੀ ਹੋਈ ਕੁਆਰੀ, ਜੰਬਵਤੀ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਲਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਸਿਆਮੰਤਕ ਰਤਨ ਤੇ ਹੋਰ ਕੀਮਤੀ ਰਤਨ ਵੀ ਭੇਟ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਓਥੇ ਹੀ, ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਵਧ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਜੰਬਵਤੀ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲਿਆ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਵੱਸ ਕੇ ਜੰਬਵਾਨ ਨੂੰ ਪਰਮ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਜੰਬਵਤੀ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਗੁਫਾ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਦੁਵਾਰਕਾ ਨਗਰੀ ਵੱਲ ਚਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਯਾਦਵ, ਸਿਆਮੰਤਕ ਰਤਨ ਸਤ੍ਰਾਜਿਤ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਧੀ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਰਤਨ ਵੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਭਾਦ੍ਰਪਦ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਚੌਥ ਨੂੰ ਚੰਨਣ ਵੇਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਦਿਨ ਝੂਠੇ ਦੋਸ਼ ਲਾਉਣ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵੀ ਉਸ ਚੌਥ ਨੂੰ ਠੰਢੀ ਚਾਂਦਨੀ ਵਾਲਾ ਚੰਦਰਮਾ ਵੇਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਿਆਮੰਤਕ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਝੂਠੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਮਦਰਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਧੀਆਂ—ਸੁਲਕਸ਼ਣਾ, ਨਗਨਜਿਤੀ ਅਤੇ ਸੁਸ਼ੀਲਾ—ਜੋ ਸਭ ਨੇਕ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਨ, ਆਪਣੇ ਸਵਯੰਵਰ ਵਿੱਚ, ਉਹਨਾਂ ਚਮਕਦਾਰ ਕੁਆਰੀਆਂ ਨੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੂੰ ਚੁਣ ਲਿਆ। ਉਸੇ ਦਿਨ, ਯਾਦਵ ਕੁਲ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਨਾਲ ਵਿਆਹ ਕਰ ਲਿਆ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੀਆਂ ਅੱਠ ਰਾਣੀਆਂ, ਜੋ ਰੁਕਮਣੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਇਹ ਹਨ: ਰੁਕਮਣੀ, ਸਤ੍ਯਭਾਮਾ, ਸੁਚਿੱਤਵਾਨ ਕਾਲਿੰਦੀ, ਮਿਤ੍ਰਾਵਿੰਦਾ, ਜੰਬਵਤੀ, ਨਗਨਜਿਤੀ, ਸੁਲਕਸ਼ਣਾ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਕਾਇਆ ਵਾਲੀ ਸੁਸ਼ੀਲਾ। ਇਹ ਅੱਠ ਰਾਣੀਆਂ ਸਦਾ ਯਾਦ ਰੱਖੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਧਰਤੀ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰ ਨਰਕਾਸੁਰ ਨਾਂਕਾ ਅਸੁਰ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਨੇ ਆਦਿਤੀ ਦੇ ਚਮਕਦਾਰ ਕੁੰਡਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵਧੀਆ ਰਤਨ ਜਬਰਦਸਤੀ ਲੈ ਲਏ। ਉਸ ਨੇ ਮਹਿੰਦਰ ਦਾ ਹਾਥੀ ਏਰਾਵਤ, ਘੋੜਾ ਉੱਚੈਹਸ਼੍ਰਵਾਸ, ਕੁਬੇਰ ਦੇ ਰਤਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਮਣੀ, ਸ਼ੰਖ ਅਤੇ ਕਮਲ ਆਦਿ ਭੀ ਲੈ ਲਏ। ਧਰਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਬਲਾਤਕਾਰ ਨਾਲ ਲੈ ਗਿਆ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਕੋਲੋਂ ਵਜਰ ਤੇ ਹੋਰ ਹਥਿਆਰ ਵੀ ਛੀਨ ਲਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਸਭ ਲੀਲਾ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਜੀ ਦੀ ਮਹਾਂਕਥਾ ਵਿੱਚ ਵਰਨਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।